Abu al-Zahab masjidi
| Masjid | |
 | |
| Mamlakat | Andoza:Country data Qohira |
| Joylashuvi | Islomiy Qohira |
| Koordinatalar | 30°02′46″N 31°15′42″E / 30.046066°N 31.261755°E |
| Meʼmoriy uslub | Misrdagi Usmoniy meʼmorchiligi |
| Binokorlik sanasi | 1774-yil |
| Gumbazlar soni | 1 |
| Gumbazlar soni | 1 |
| Minoralar soni | 1 |
| Minoralar soni | 1 |
| Holati | faol |
Abu al-Zahab masjidi (arabcha: مسجد أبو الذهب) – Islomiy Qohira, Misrda joylashgan masjid, Al-Azhar masjidiga tutashgan. Bu bino Misrdagi Usmoniylar meʼmorchiligi uslubining yorqin namunalaridan biri hisoblanadi.
Tarixi
Masjid 1774-yilda qurib bitkazilgan boʻlib, misrlik bey va mamluk Muhammad Bey Abu az-Zahab buyrugʻiga koʻra bunyod qilingan. Muhammad Bey 1772–1775-yillar oraligʻida Usmoniylarning Misr eyaletining bosh hokimi sifatida faoliyat yuritgan[1][2][3]. Bugungi kunda asosiy masjid qismi saqlanib qolgan, bino avval diniy-xayriya majmuasining bir qismi boʻlgan. Majmua tarkibiga madrasa, kutubxona, takiya (yaʼni xonaqoh yoki sufiy majmuasi), sevil, hod (suv joʻmragi) hamda hojatxonalar kirgan. Bu majmua mamluk beylar tomonidan qurilgan ushbu turdagi oxirgi yirik meʼmoriy majmua hisoblanadi. Masjidning vaqfi taʼlim uchun moʻljallangan katta mablagʻni oʻz ichiga olgan[1].
Meʼmoriy tuzilishi
Masjid Al-Azhar masjidining yonida, Islomiy Qohiraning markazida joylashgani sababli juda diqqatga sazovor inshoot hisoblanadi. Meʼmoriy jihatdan avvalroq qurilgan Sinan posho masjidiga oʻxshab ketadi va mahalliy Usmoniylar meʼmorchiligining yetuk namunasi hisoblanadi[3].
Masjidning shimoli-sharqiy burchagida, kichik gumbazlardan biri ostida Abu az-Zahabning (1775-yilda vafot etgan) va uning singlisi Zulayxoning qabri joylashgan. Qabr bronza panjara bilan oʻralgan boʻlib, turli davr va hududlarda yaratilgan turli xil koshinlar, jumladan, Iznik koshinlar, Istanbul koshinlari, mahalliy koshinlar[1] hamda Tunisning mashhur Qallalin koshinlari bilan bezatilgan[4][5][1]. Masjidning janubiy tomonida ikki qavatli takiya qoldiqlari mavjud[3].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Williams, Caroline. Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide, 7th, Cairo: The American University in Cairo Press, 2018 — 200-202-bet.
- ↑ „Jami' Muhammad Bey Abu al-Dhahab“. Archnet. 2020-yil 11-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 11-noyabr.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Behrens-Abouseif, Doris. Islamic Architecture in Cairo: An Introduction. Leiden, the Netherlands: E.J. Brill, 1989 — 165-166-bet.
- ↑ Alvarez Dopico, Clara Ilham „Link to Qallaline tiles in Abu al'Dhahab in Qallaline: Les revêtements en céramique des fondations beylicales tunisoises du xviiie siècle,“. qallaline.huma-num.fr (2010). 2025-yil 1-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 28-dekabr.
- ↑ Behrens-Abouseif, Doris. Islamic architecture in Cairo: An Introduction (en). Cairo: The American University in Cairo Press, 1989 — 166-bet.
Havolalar
Vikiomborda „Mosque of Abu Dahab“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.