Abu al-Umaytir al-Sufyoniy
Abu al-Hasan Ali ibn Abdulloh ibn Xolid ibn Yazid ibn Muoviya ibn Abu Sufyon, shuningdek, Abu al-Umaytir as-Sufyoniy nomi bilan tanilgan. Toʻrtinchi fitna davrida Abbosiylar hukmronligiga qarshi Suriyada koʻtarilgan Umaviylar sulolasining isyonchisi. Oʻzini Mahdiy deb eʼlon qilgan va 811-yilda Umaviy xalifaligini tiklashga harakat qilgan. Abu al-Umaytir Abbosiylar tomonidan tayinlangan Suriyaning hokimi Sulaymon ibn Abu Jaʼfarni Damashqdan quvib chiqargan va shahar hududida yarim mustaqil boshqaruv tizimini joriy etgan. Uning xalifalik daʼvosi tez orada Damashq, Hims va Qinnasrin viloyatlarining ayrim qismlarida, jumladan, Saydo porti va Hims shahrida tan olingan.
Hayoti
Abu al-Umaytir xalifalar Yazid I (h. 680–683) va Muoviya ibn Abu Sufyon (h. 661–680) avlodlaridan boʻlib, ular Umaviylar sulolasining Sufyoniylar boʻlimiga mansub edi. Aynan shu tarmoq 661—684-yillarda Umaviylar xalifaligiga asos solgan va hukmronlik qilgan. Abu al-Umaytirning bobosi Xolid ibn Yazid bir vaqtlar Umaviylar taxtiga daʼvogar boʻlgan, biroq hokimiyat Umaviylar sulolasining boshqa bir tarmogʻi Marvoniylar qoʻliga oʻtgan. Marvoniylar 750-yilda Abbosiylar tomonidan agʻdarilguniga qadar hokimiyatni saqlab qolgan. Onasi Nafisa binti Ubaydulloh ibn al-Abbos toʻrtinchi xalifa Alining (h. 656–661) chevarasi boʻlgan[1]. Shunday qilib, Abu al-Umaytir ikki yirik islomiy sulola Umaviylar va Aliylar avlodidan boʻlgan.
Manbalar
Adabiyotlar
- Cobb, Paul M.. White Banners: Contention in 'Abbasid Syria, 750–880. SUNY Press, 2001. ISBN 978-0791448809.
- Bosworth, C. E., ed (1997). "Al-Shām. 2. History. (a) To 1918". Encyclopaedia of Islam. Volume IX: San–Sze (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. ISBN 978-90-04-10422-8. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Al-Sh%C4%81m.+2.+History.+%28a%29+To+1918&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.
- Madelung, Wilferd (2000). "Abūʾl-Amayṭar al-Sufyānī". Jerusalem Studies in Arabic and Islam 24: 327–341.