Kontent qismiga oʻtish

Abu al-Hasan al-Laxmiy

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Abu al Hasan Ali ibn Muhammad al-Qayravoniy al-Laxmiy

Tunisning Sfax shahrida joylashgan imom al-Laxmiy masjidi va maqbarasi majmuasining kirish qismi.
Unvoni Al-Laxmiy
Shaxsiy maʼlumotlar
Tavalludi 1006-yil (hijriy 390-yil)
Qayravon, Ziriylar sulolasi
Vafoti 1085-yil (hijriy 478-yil)
Sfaks, Ziriylar sulolasi
Dini Islom
Era Fotimiylar xalifaligi
Hudud Ifriqiya (hozirgi Tunis hududi)
Yurisprudensiya Molikiy
Imom Sunniy
Asosiy qiziqish(lar)i Fiqh
Mashhur ish(lar)i at-Tabsira

Abu al-Hasan Ali ibn Muhammad al-Qayravoniy ar-Rabiyʼ[1] al-Laxmiy (arabcha: أبو الحسن علي بن محمد القيرواني الربعي اللخمي; shuningdek imom al-Laxmiy nomi bilan ham tanilgan (taxminan 1006–1085-yillar) (hijriy 390-yil – hijriy 478-yil)) – molikiy faqih, ulamo. Uning nisbasi Banu Laxm arab qabilalaridan ekanini bildiradi[2]. Mazkur mazhabdagi eng muhim shaxslardan biri boʻlib, uning qarashlari hozirgi kungacha mashhur. Halil ibn Isʼhoq oʻzining „Muxtasar“ asarida (maktabning ishonchli mavqelariga oid keyingi matnlarning eng muhimlaridan biri hisoblanadi) nufuzli deb tan olingan toʻrt faqihdan biri edi.

Biografiyasi

Al-Laxmiy Qayravonda tugʻilgan va umrining dastlabki qismini u yerda oʻtkazgan, soʻngra Sfaxga koʻchib oʻtgan. U yerda tahsil olishda davom etgan va soʻng shahar masjidida talabalariga dars bera boshlagan. Shogirdlaridan biri al-Mazariy (vaf. 536/1141) oʻz asarlarida boshqa barcha ustozlariga qaraganda koʻproq al-Laxmiyni tilga olgan edi[3]. Al-Laxmiy 478/1085-yilda Sfaxda vafot etgan.

Maʼlum asarlari

Al-Laxmiyning „at-Tabsira“ nomli fiqhiy majmuasi[4] molikiy huquq maktabidagi muhim matnlardan biridir. Bu asar molikiy mazhabining eng mashhur asarlaridan biri boʻlgan Sahnunning (240/854) „al-Mudavvana“ kitobiga yozilgan sharhdir.

Bu kitob oʻzidan oldingi yirik asarlar – Ibn Habibning „al-Vadiha“si kabi kitoblarni oʻz ichiga olgan manba boʻlib, keyinchalik Ibn Rushd yoki Xalil oʻzining „Muxtasar“ida undan foydalanadigan molikiy ulamolari tomonidan qayta-qayta qoʻllangan.

Muallif bu kitobda koʻplab masalalarni batafsil muhokama qiladi va oʻz qarashlarini rivojlantiradi, ularni boshqa molikiy ulamolarining taʼlimotlari bilan bogʻlaydi.

Manbalar

  1. ↑ Hakim, Besim Selim. Arabic Islamic Cities Rev: Building and Planning Principles (en). Routledge, 2013-07-04. ISBN 978-1-136-14074-7. 
  2. ↑ Al Lakhmi, Ali ibn Muhammad „At-Tabsirah“ (ar). Ministry of Awqaf and Islamic Affairs - Qatar.
  3. ↑ Mazari, Muhammad ibn Ali. Sharh al-Talqin. Dar al-Gharb, 2008 — Vol. 2, p. 539-bet. 
  4. ↑ „AT-TABSIRAH – AL-LAKHMI (408H) – 14 VOLUMES (FIQH MALIKI)“.[sayt ishlamaydi]