Kontent qismiga oʻtish

Abu al-Futuh ar-Roziy

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Abū al-Futūḥ al-Rāzī
أبو الفتوح الرّازي
Shaxsiy maʼlumotlar
Tavalludi hijriy 470 (milodiy 1077–1078)
Vafoti 552 yoki 556 Hijriy
1157–1158 yoki 1160–1161[1].
Dini Islom
Era Saljuqiylar imperiyasi
Hudud Eron
Mazhab shialik
Diniy oqimi Oʻn ikki imom
Asosiy qiziqish(lar)i Hadis, kalom, fiqh, tafsir

Abu al-Futuh al-Husayn ibn Ali ibn Muhammad ibn Ahmad al-Xuzaiy ar-Roziy an-Nishopuriy (أبو الفتوح الحسين بن علي بن محمد بن أحمد الخزاعي الرازي النيسابوري), odatda Abu al-Futuh ar-Roziy (arabcha: أبو الفتوح الرّازي‎‎) yoki Abu al-Futuh Jamoliddin ar-Roziy an-Nishopuriy (أبو الفتوح جمال ادين الرازي النيسابوري) nomlari bilan tanilgan, shuningdek Xuzo‘iy Nishopuriy (hijriy 6-asr/milodiy12-asr) nomi bilan ham ma’lum bo‘lgan) — shia musulmon ilohiyotshunosi va muallifi edi. Kelib chiqishiga koʻra nishopurlik u mashhur Xuzo’a qabilasidan bo‘lgan va Xurosoniy arab oilasidan edi. Abu al-Futuhning aytishicha, uning katta bobosi payg‘ambar Muhammadning sahobasi bo‘lgan Nofi' ibn Budayl ibn Varqa' al-Xuzo‘iy edi[1]. Uning bobosi esa Rayga ko‘chib o‘tgan.

Eng mashhur asari Ravd al-Jinon (Qur’onga bag‘ishlangan fors tilidagi ilk tafsir) hisoblanadi[2][3]. Yigirma jilddan iborat bu kitob imomiy shia yo‘nalishiga urg‘u berilgan, bizgacha yetib kelgan eng qadimgi forscha tafsirdir[4][5].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 „Abu l-Futuh al-Razi“. WikiShia. 2025-yil 21-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 6-mart.
  2. ↑ Bosworth, Clifford Edmund. History of Civilizations of Central Asia (en). Motilal Banarsidass Publ., 2002 — 109-bet. ISBN 9788120815964. 
  3. ↑ Gleave, Robert M. (1 December 2007) (en). Abū l-Futūḥ al-Rāzī. doi:10.1163/1573-3912_ei3_SIM_0025. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/abu-l-futuh-al-razi-SIM_0025. Qaraldi: 4 September 2019. 
  4. ↑ Abu l-Futuh al-Razi's entry in Brill Online Encyclopedia of Islam, by Gleave, Robert M.
  5. ↑ Abu l-Futuh al-Razi's entry in Encyclopedia Islamica, by Negahban, Farzin