Abu Muhammad al-Hasan al-Muhallabiy
| Abu Muhammad al-Hasan al-Muhallabiy أبو محمد الحسن المهلبيAbu Muhammad al-Hasan al-Muhallabiy أبو محمد الحسن المهلبي | |
|---|---|
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Tavalludi | taxminan 903 |
| Vafoti | taxminan 963 |
| Turmush oʻrtogʻi | noma’lum |
| Bolalari | Muhammad (o‘g‘li) |
| Ota-onasi | Muhammad ibn Horun al-Muhallabiy |
Abu Muhammad al-Hasan al-Muhallabiy (963-yilda vafot etgan) — Muizz ud-Davla ismli Buvayhiylar amirining vaziri boʻlib xizmat qilgan arab davlat arbobi. U nufuzli Muhallabiylar oilasidan boʻlgan.
al-Muhallabiy 903-yilda tugʻilgan boʻlib, Muhammad ibn Horunning oʻgʻli edi. Keyinchalik Ahvoz maʼmuri sifatida xizmat qildi va tez orada Iroq hamda gʻarbiy Eronning yangi hukmdorlariga aylangan Buvayhiylar xizmatiga kirdi. Koʻp oʻtmay Al-Muhallabiy Buvayhiylar saroyida koʻzga koʻringan shaxsga aylandi va keyinchalik Iroqdagi Buvayhiy hukmdori Muizz ud-Davlaning bosh kotibi Abu Jafar Saymariyning hamrohi boʻldi. 950/951-yilda Muizz ud-Davla Muhallabiyni oʻz vaziri etib tayinlab, unga ustoz unvonini berdi.
950/951-yilda Batihah hukmdori Imron ibn Shohin bilan doimiy mojarolardan soʻng, Muizz ud-Davla al-Muhallabiy va daylamiy sarkarda Ruzbahonning qoʻshma qoʻmondonligi ostida Imron ibn Shohinga qarshi qoʻshin yubordi.
Al-Muhallabiyni yoqtirmagan Ruzbahon uni Imronga bevosita hujum qilishga koʻndirdi. U oʻz kuchlarini orqada ushlab turdi va ikki tomon oʻrtasida jang boshlanishi bilanoq qochib ketdi. Imron hudud relyefidan samarali foydalandi: pusilar uyushtirdi va al-Muhallabiyning qoʻshinini adashtirib yubordi. Janglarda al-Muhallabiyning koʻplab askarlari halok boʻldi, uning oʻzi esa zoʻrgʻa asirga tushishdan qutulib, suzib xavfsiz joyga chiqib oldi. Shundan soʻng Muizz ud-Davla Imron bilan kelishuvga keldi va uning shartlariga rozi boʻldi. Asirlar almashildi, Imron Buvayhiylarga vassal qilindi hamda Batihah noibi etib tayinlandi.
Al-Muhallabiy 963-yilda Ummon sultonligidagi yurish chogʻida kasallanib qolganidan keyin vafot etdi. Ibn Miskavayhning yozishicha, al-Muhallabiy Muizz ud-Davla tomonidan zaharlangan.
Manbalar
- Donohue, John J. (2003). "The Buwayhid Dynasty in Iraq 334h., 945 to 403h., 1012: Shaping Institutions for the Future". ISBN 9789004128606. https://books.google.com/books?id=arELc_R1orcC&q=The+Buwayhid+Dynasty+in+Iraq+334H/945+to+403H/1012:+Shaping+Institutions+for+the+future.<!--->
- Kabir, Mafizullah (1964). "The Buwayhid Dynasty of Baghdad, 334/946-447/1055". https://books.google.com/books?id=I_9tAAAAMAAJ&q=The+Buwayhid+dynasty+of+Baghdad,+334/946-447/1055.<!--->
- Pomerantz, Maurice (2011). "MOHALLABI, Abu Moḥammad". Encyclopaedia Iranica. http://www.iranicaonline.org/articles/mohallabi-abu-mohammad.