Abdulloh ibn Xozim at-Tamimiy
| Abdulloh ibn Xozim | |
|---|---|
| Kasbi | Abbosiylar xalifaligidagi yuqori martabali amaldor |
| Faoliyat yillari | 780—812 |
| Unvoni | al-Mahdiy va al-Hodiyning xavfsizlik xizmati boshligʻi; Tabariston noibi |
| Otasi | Xozim ibn Xuzayma at-Tamimiy |
Abdulloh ibn Xozim (arabcha: عبدالله بن خازم) (fl. 780–812) mashhur xurosoniy arab sarkarda Xozim ibn Xuzayma at-Tamimiyning oʻgʻli va Abbosiylar xalifaligida yuqori martabali amaldor boʻlgan.
Xuzayma, Abbosiylarning ilk tarafdorlaridan biri boʻlgan. Sulolaning hokimiyatga kelishida ham Abbosiylar inqilobi davrida, ham undan keyin hal qiluvchi rol oʻynagan xurosonlik arab Xozim ibn Xuzaymaning oʻgʻli boʻlgan. Xozim tufayli oila Xurosoniylar, ya’ni inqilob davrida gʻarbga kelgan va ilk Abbosiylar saltanatining asosiy tayanch kuchini tashkil etgan Xuroson askarlari orasida nufuzli oʻrin egallagan[1]. Abdulloh 781-yilda xalifa al-Mahdiyning (h. 775–785) xavfsizlik xizmati boshligʻi (sohib ash-shurta) vazifasini bajardi. Shuningdek, al-Mahdiyning oʻgʻli va taxt vorisi al-Hodiyning (h. 785–786) Jurjondagi harbiy yurishida ham xizmat qildi[2]. Xalifa Horun ar-Rashid (h. 786–809) Kaspiy dengizi boʻyidagi Tabariston viloyatiga noib etib tayinlagan[2]. Horunning vafotidan soʻng al-Amin (h. 809–813) va al-Ma’mun (h. 813–833) oʻrtasida boshlangan fuqarolar urushida, oʻz aka-ukalari bilan birga al-Amin tomonida turdi. Hatto al-Amin hukmronligining oxirgi davrida sohib ash-shurta (politsiya boshligʻi) lavozimida xizmat qildi. 812-yilda al-Ma’mun qoʻshinlari Bagʻdodni qamal qilgach, oilasi bilan shaharni tark etib, yaqin atrofdagi Madainga qochib ketdi[2].
Manbalar
Adabiyotlar
- Crone, Patricia. Slaves on Horses: The Evolution of the Islamic Polity. Cambridge: Cambridge University Press, 1980. ISBN 0-521-52940-9.
- Kennedy, Hugh. The Armies of the Caliphs: Military and Society in the Early Islamic State. London and New York: Routledge, 2001. ISBN 0-415-25093-5.