Abdulloh al-Misriy

Abdulloh al-Misriy (taxm. XVIII asr oxiri tugʻilgan – XIX asr boshlarida vafot etgan) arab-malay yozuvchisi boʻlgan. U 1799-yilda Gollandiya Sharqiy Hindiston kompaniyasi bankrotga uchraganining oqibatlarini oʻz koʻzi bilan koʻrgan; uning mulklari Gollandiya taxti tasarrufiga oʻtishi kabi keng koʻlamli oʻzgarishlar sodir boʻlib, buning natijasida siyosiy hayotda katta oʻzgarishlar yuz berdi. Gollandlarning Indoneziyadagi faoliyati savdo shirkati tusidan chiqib, mustamlakachi davlatga aylandi^[1].

Hayoti

U Sumatraning Palembang shahrida tugʻilgan, aslida esa oilasi Kedahdan boʻlgan. Uning ajdodlari Usmonlilar boshqargan Misrdan kelgan boʻlib, bu uni odatda Hadramiy naslidan boʻlgan kreollardan farqlardi. Tuhfat al-Nafis asariga koʻra, u kreol hadramiylarga, xususan al-„kadrilar“ va Pontianak hukmdorlariga yaqin boʻlgan^[2]. XIX asr boshlarida u bir muddat Sharqiy Yavaning Besuki hududida yashagan. Uning amakivachchasi shayx Abdurrahmon Indoneziyaning muhim ulamosi boʻlgan Usmon bin Yahyoning ona tomondan bobosi edi^[1].

Asarlari

Uning asarlarida Qurʼondan keng iqtibos keltiriladi. Asarlaridan birida oʻz davridagi ijtimoiy iyerarxiya masalalari yoritilgan boʻlib^[2], u boy va qudratli nasab egalari oʻzlarini boshqalardan ustun qoʻyadigan ijtimoiy tizimni tanqid qiladi^[1]. Uning yozganlari malay dunyosidagi arablarning nasl-nasab bilan haddan tashqari faxrlanishini masxara qiladi va oroldagi arablar hayotidagi tengsizlik masalasini kengaytirib yoritadi^[2].

Uning mashhur asarlaridan biri Hikoyat Mareskalek (Mareskalek qissasi) boʻlib, unda u Herman Viljem Daendelsning (1808–1811) tajovuzkor boshqaruvini tanqid qiladi^[1].

Manbalar

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 Mandal, Sumit K. „A Creole Malay World“, . Becoming Arab: Creole Histories and Modern Identity in the Malay World, Asian Connections (en). Cambridge University Press, 2017 — 23–42-bet. ISBN 978-1-108-19414-3.
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 Tagliacozzo, Eric. Southeast Asia and the Middle East: Islam, Movement, and the Longue Durée (en). NUS Press, 2009. ISBN 978-9971-69-424-1.

Adabiyotlar

Mandal, Sumit. 2017. Becoming Arab: Creole Histories and Modern Identity in the Malay World. Cambridge University Press. 23–42-betlar.
Tagliacozzo, Eric. 2009. Southeast Asia and the Middle East: Islam, Movement, and the Longue Durée. Stanford University Press.

[:0-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 Mandal, Sumit K. „A Creole Malay World“, . Becoming Arab: Creole Histories and Modern Identity in the Malay World, Asian Connections (en). Cambridge University Press, 2017 — 23–42-bet. ISBN 978-1-108-19414-3.

[:1-2] 2,0 ^2,1 ^2,2 Tagliacozzo, Eric. Southeast Asia and the Middle East: Islam, Movement, and the Longue Durée (en). NUS Press, 2009. ISBN 978-9971-69-424-1.

[1]

[2]