Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Abd: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
'''Abd''' ([[Arab tili]]da: عبد) - keng ma’noda "qul" tushunchasi; shuningdek, majoziy
'''Abd''' ([[Arab tili]]da: عبد) — keng maʼnoda "qul" tushunchasi; shuningdek, majoziy
ma’noda aksariyat musulmonlar ismining tarkibiy qismi (mas., Abdurahmon, Abdurahim
maʼnoda aksariyat musulmonlar ismining tarkibiy qismi (mas., Abdurahmon, Abdurahim
va b.). Allohning quli, bandasi ma’nosini bildiradi. Qur’onda [[Alloh]] bilan inson o‘rtasidaga
va b.). Allohning quli, bandasi maʼnosini bildiradi. Qurʼonda [[Alloh]] bilan inson oʻrtasidaga
munosabat xoja bilan qul o‘rtasidagi munosabatga o‘xshatilgan. Bunga binoan Alloh
munosabat xoja bilan qul oʻrtasidagi munosabatga oʻxshatilgan. Bunga binoan Alloh
insonlarga qanchalik g‘amxo‘r bo‘lsa, xojalar ham qullariga shunday g‘amxo‘r
insonlarga qanchalik gʻamxoʻr boʻlsa, xojalar ham qullariga shunday gʻamxoʻr
bo‘lmoqliklari lozim. O’z ixtiyori bilan qulni ozod qilish solih amallardan sanalib, u yetim
boʻlmoqliklari lozim. Oʻz ixtiyori bilan qulni ozod qilish solih amallardan sanalib, u yetim
yoki kambag‘alni ocharchilik paytida yedirib-ichirganida olgan savobidek savobga
yoki kambagʻalni ocharchilik paytida yedirib-ichirganida olgan savobidek savobga
erishadi. Xoja ichgan qasamini buzsa yoxud ataylab emas, bexosdan biror-bir
erishadi. Xoja ichgan qasamini buzsa yoxud ataylab emas, bexosdan biror-bir
musulmonni o‘ldirsa, o‘ziga xos xun to‘lash shakli sifatida qul ozod qiladi. Ozod
musulmonni oʻldirsa, oʻziga xos xun toʻlash shakli sifatida qul ozod qiladi. Ozod
qilinganlik yozma ravishda qayd etiladi. Muhammad (sav)ning yigirmatacha (ismlari
qilinganlik yozma ravishda qayd etiladi. Muhammad (sav)ning yigirmatacha (ismlari
ma’lum) qullari bo‘lib, u zot ularni turli vaqtlarda ozod etganlar; payg‘ambar (sav)ning
maʼlum) qullari boʻlib, u zot ularni turli vaqtlarda ozod etganlar; paygʻambar (sav)ning
ikki ayollari qul-cho‘rilardan bo‘lishgan, ozod ayollaridan farqli suratda ularga mahr
ikki ayollari qul-choʻrilardan boʻlishgan, ozod ayollaridan farqli suratda ularga mahr
berilmagan. Musulmon huquqi barcha musulmonlarni erkin, ozod deb bilib, ularni
berilmagan. Musulmon huquqi barcha musulmonlarni erkin, ozod deb bilib, ularni
musulmon davlatlarida qul qilinishi, jumladan qarzi evaziga qulga aylantirilishi mumkin
musulmon davlatlarida qul qilinishi, jumladan qarzi evaziga qulga aylantirilishi mumkin
emas deb hisoblaydi. Shunga binoan topib olingan go‘dak, [[hanafiylik]] ta’limotiga ko‘ra,
emas deb hisoblaydi. Shunga binoan topib olingan goʻdak, [[hanafiylik]] taʼlimotiga koʻra,
musulmonlar yashaydigan yurtdan topilgan bo‘lsa, musulmon va erkin hisoblanadi.
musulmonlar yashaydigan yurtdan topilgan boʻlsa, musulmon va erkin hisoblanadi.
[[Islom ensiklopediyasi|Islom Ensiklopediyasi]]
[[Islom ensiklopediyasi|Islom Ensiklopediyasi]]
www.ziyouz.com kutubxonasi 3
www.ziyouz.com kutubxonasi 3
Kimda-kim dalillarsiz uni qul deb da’vo qilsa, u qabul qilinmaydi. Biroq qulning islom
Kimda-kim dalillarsiz uni qul deb daʼvo qilsa, u qabul qilinmaydi. Biroq qulning islom
diniga kirishi, uning o‘z-o‘zidan erkin, ozod bo‘lganini bildirmaydi. Qonun
diniga kirishi, uning oʻz-oʻzidan erkin, ozod boʻlganini bildirmaydi. Qonun
merosxo‘rlarning manfaatidan kelib chiqqan holda, vasiyatnomada qullarni, 1/3
merosxoʻrlarning manfaatidan kelib chiqqan holda, vasiyatnomada qullarni, 1/3
qismidan ortig‘ini ozod etilishiga ruxsat etmagan. Cho‘ri bilan turmush qurish - unga
qismidan ortigʻini ozod etilishiga ruxsat etmagan. Choʻri bilan turmush qurish - unga
egalik qilishning shakllaridan biri. Agar tug‘ilgan farzand xojadan bo‘lsa (xoja uni o‘ziniki
egalik qilishning shakllaridan biri. Agar tugʻilgan farzand xojadan boʻlsa (xoja uni oʻziniki
deb tan olsa) cho‘ri umm valad ("go‘dak onasi")ga aylanadi va ayrim imtiyozlarga ega
deb tan olsa) choʻri umm valad ("goʻdak onasi")ga aylanadi va ayrim imtiyozlarga ega
bo‘ladi. Agar xojaning ozod xotini bo‘lmasa u cho‘riga uylanishi mumkin bo‘lgan, cho‘ri
boʻladi. Agar xojaning ozod xotini boʻlmasa u choʻriga uylanishi mumkin boʻlgan, choʻri
esa, ozod ayolga nisbatan yarim huquqqa ega bo‘la olgan. Uning farzandlari erkin
esa, ozod ayolga nisbatan yarim huquqqa ega boʻla olgan. Uning farzandlari erkin
hisoblangan, ya’ni bolalar otaga merosxo‘r bo‘lganlar. Shuning uchun cho‘ridan
hisoblangan, yaʼni bolalar otaga merosxoʻr boʻlganlar. Shuning uchun choʻridan
tarqalganlik shaxsning sha’niga dog‘ tushirmagan. Ko‘pchilik xalifalar (mas., Horun arRashid) cho‘rilarning farzandlari bo‘lishgan. Qullar xojalarining roziligi bilan oila qurish
tarqalganlik shaxsning shaʼniga dogʻ tushirmagan. Koʻpchilik xalifalar (mas., Horun arRashid) choʻrilarning farzandlari boʻlishgan. Qullar xojalarining roziligi bilan oila qurish
huquqiga ega bo‘lganlar, bu hatto Qur’onda ham tavsiya etilgan. Ajralish uchun xojaning
huquqiga ega boʻlganlar, bu hatto Qurʼonda ham tavsiya etilgan. Ajralish uchun xojaning
roziligini olish shart emas, hatto xoja o‘z qullarining nikohini bekor qilishga haqqi
roziligini olish shart emas, hatto xoja oʻz qullarining nikohini bekor qilishga haqqi
bo‘lmagan. Diniy jihatdan musulmon-qul erkin musulmonlar bilan teng deb bilingan,
boʻlmagan. Diniy jihatdan musulmon-qul erkin musulmonlar bilan teng deb bilingan,
biroq juma namozida bo‘lish hamda zakot to‘lash va sadaqa berish uning uchun
biroq juma namozida boʻlish hamda zakot toʻlash va sadaqa berish uning uchun
majburiy hisoblanmagan. Bordi-yu, namoz paytida erkin musulmon bo‘lmasa, qul
majburiy hisoblanmagan. Bordi-yu, namoz paytida erkin musulmon boʻlmasa, qul
imomlikka xam o‘tishi mumkin bo‘lgan, lekin mustaqillikni talab etuvchi bironta ham
imomlikka xam oʻtishi mumkin boʻlgan, lekin mustaqillikni talab etuvchi bironta ham
diniy mansablarni ([[qozi]], muhtasib, maosh oluvchi imom) unga topshirish mumkin
diniy mansablarni ([[qozi]], muhtasib, maosh oluvchi imom) unga topshirish mumkin
bo‘lmagan. Islom davlatlarida qulchilik 20-a. o‘rtalarigacha saqlanib kelgan. Jazoirda -
boʻlmagan. Islom davlatlarida qulchilik 20-a. oʻrtalarigacha saqlanib kelgan. Jazoirda -
1848 y., O’rta Osiyoda 1865-73 yillarda rasman, amalda esa 20-a. 1-choragida,
1848 y., Oʻrta Osiyoda 1865-73 yillarda rasman, amalda esa 20-a. 1-choragida,
Afg‘oniston, Eron, Iroqda- 1923-29 yillarda, Saudiya Arabistonida - 20-a.ning 70-y.larida
Afgʻoniston, Eron, Iroqda- 1923-29 yillarda, Saudiya Arabistonida - 20-a.ning 70-y.larida
bekor qilingan.
bekor qilingan.



2026-yil 19-noyabr, 17:47 dagi (joriy) koʻrinishi

Abd (Arab tilida: عبد) — keng maʼnoda "qul" tushunchasi; shuningdek, majoziy maʼnoda aksariyat musulmonlar ismining tarkibiy qismi (mas., Abdurahmon, Abdurahim va b.). Allohning quli, bandasi maʼnosini bildiradi. Qurʼonda Alloh bilan inson oʻrtasidaga munosabat xoja bilan qul oʻrtasidagi munosabatga oʻxshatilgan. Bunga binoan Alloh insonlarga qanchalik gʻamxoʻr boʻlsa, xojalar ham qullariga shunday gʻamxoʻr boʻlmoqliklari lozim. Oʻz ixtiyori bilan qulni ozod qilish solih amallardan sanalib, u yetim yoki kambagʻalni ocharchilik paytida yedirib-ichirganida olgan savobidek savobga erishadi. Xoja ichgan qasamini buzsa yoxud ataylab emas, bexosdan biror-bir musulmonni oʻldirsa, oʻziga xos xun toʻlash shakli sifatida qul ozod qiladi. Ozod qilinganlik yozma ravishda qayd etiladi. Muhammad (sav)ning yigirmatacha (ismlari maʼlum) qullari boʻlib, u zot ularni turli vaqtlarda ozod etganlar; paygʻambar (sav)ning ikki ayollari qul-choʻrilardan boʻlishgan, ozod ayollaridan farqli suratda ularga mahr berilmagan. Musulmon huquqi barcha musulmonlarni erkin, ozod deb bilib, ularni musulmon davlatlarida qul qilinishi, jumladan qarzi evaziga qulga aylantirilishi mumkin emas deb hisoblaydi. Shunga binoan topib olingan goʻdak, hanafiylik taʼlimotiga koʻra, musulmonlar yashaydigan yurtdan topilgan boʻlsa, musulmon va erkin hisoblanadi. Islom Ensiklopediyasi www.ziyouz.com kutubxonasi 3 Kimda-kim dalillarsiz uni qul deb daʼvo qilsa, u qabul qilinmaydi. Biroq qulning islom diniga kirishi, uning oʻz-oʻzidan erkin, ozod boʻlganini bildirmaydi. Qonun merosxoʻrlarning manfaatidan kelib chiqqan holda, vasiyatnomada qullarni, 1/3 qismidan ortigʻini ozod etilishiga ruxsat etmagan. Choʻri bilan turmush qurish - unga egalik qilishning shakllaridan biri. Agar tugʻilgan farzand xojadan boʻlsa (xoja uni oʻziniki deb tan olsa) choʻri umm valad ("goʻdak onasi")ga aylanadi va ayrim imtiyozlarga ega boʻladi. Agar xojaning ozod xotini boʻlmasa u choʻriga uylanishi mumkin boʻlgan, choʻri esa, ozod ayolga nisbatan yarim huquqqa ega boʻla olgan. Uning farzandlari erkin hisoblangan, yaʼni bolalar otaga merosxoʻr boʻlganlar. Shuning uchun choʻridan tarqalganlik shaxsning shaʼniga dogʻ tushirmagan. Koʻpchilik xalifalar (mas., Horun arRashid) choʻrilarning farzandlari boʻlishgan. Qullar xojalarining roziligi bilan oila qurish huquqiga ega boʻlganlar, bu hatto Qurʼonda ham tavsiya etilgan. Ajralish uchun xojaning roziligini olish shart emas, hatto xoja oʻz qullarining nikohini bekor qilishga haqqi boʻlmagan. Diniy jihatdan musulmon-qul erkin musulmonlar bilan teng deb bilingan, biroq juma namozida boʻlish hamda zakot toʻlash va sadaqa berish uning uchun majburiy hisoblanmagan. Bordi-yu, namoz paytida erkin musulmon boʻlmasa, qul imomlikka xam oʻtishi mumkin boʻlgan, lekin mustaqillikni talab etuvchi bironta ham diniy mansablarni (qozi, muhtasib, maosh oluvchi imom) unga topshirish mumkin boʻlmagan. Islom davlatlarida qulchilik 20-a. oʻrtalarigacha saqlanib kelgan. Jazoirda - 1848 y., Oʻrta Osiyoda 1865-73 yillarda rasman, amalda esa 20-a. 1-choragida, Afgʻoniston, Eron, Iroqda- 1923-29 yillarda, Saudiya Arabistonida - 20-a.ning 70-y.larida bekor qilingan.