Kontent qismiga oʻtish

Abasha (daryo)

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Abasha
Gachedili vodiysidagi Abasha daryosi
Gachedili vodiysidagi Abasha daryosi


Joylashuvi
Davlat Gurjiston

Abasha (gruzincha: აბაშა , Mingrelian), shuningdek, Abashistskali (gruz. აბაშისწყალი) yoki Abashatskari (mingrelcha: აბაშაწყარი Gruziya respublikasidagi daryo[1].

Geografiya

Abasha daryosi Baldi qishlogʻi yaqinidagi Rachhitskali va Toba togʻ oqimlarining qoʻshilish joyida dengiz sathidan 325 metr (1,066 ft) balandlikda boshlanadi.

Abasha daryosi1928-yilda Abasha GESi qurilgan Gachedili (Gochkadili) qishlogʻi yaqinida kanyon hosil qilgan. Kanyondan 2010-yil iyul oyida Iliya davlat universiteti ekspeditsiyasi oʻtxoʻr dinozavrlar, shuningdek, soʻnggi boʻr davriga oid ammonitlar, braxiopodlar va dengiz kirpilarining izlarini topdi [2]. 2010-yil oktabr oyida Gachedili kanyoni Gruziya hukumati tomonidan qoʻriqlanadigan hududga aylantirildi.

Etimologiya va tarix

"Abasha" gidronimining afsonaviy etimologiyasi „Gruziya yilnomalari“ ning bir qismi boʻlgan qirol Vaxtang Gorgasalining XI asr tarixida uchraydi, unda 735 yildagi arablar bosqinining hikoyasi bilan bogʻliq holda, toshqin daryo „Abash“ ga zarar yetkazgan deb taʼkidlaydi va bu voqeadan keyin daryo Abasha nomini olgani taxmin qilinadi[3].

Zamonaviy olimlar gidronimni erkak ismli Aba va -shi sifatlovchi qoʻshimchasining birikmasi sifatida koʻradilar yoki muqobil ravishda fors tilidan olingan ab (ạb, „suv“) va kichikroq -cha soʻzidan kelin chiqqan[4].

Abasha tarixiy Gʻarbiy Gruziyaning asosiy tumanlaridan birini bosib oʻtadi. Abasha vodiysida Chqondidining muhim oʻrta asr cherkovi joylashgan. XVIII—XIX asrlarda Mingreliya knyazligining janubi-sharqiy okrugi ham baʼzan Abasha deb atalgan.

Manbalar

  1. ↑ "აბაშა" (Georgian). ქართული საბჭოთა ენცილოპედია [Georgian Soviet Encyclopedia] [Abasha]. 1. Tbilisi. 1975. p. 17. 
  2. ↑ „Discovery of Paleontologists“. Ilia State University. Qaraldi: 2013-yil 29-iyun.
  3. ↑ Thomson, Robert W.. Rewriting Caucasian history: the medieval Armenian adaptation of the Georgian chronicles; the original Georgian texts and the Armenian adaptation. Oxford: Clarendon Press, 1996 — 244–245-bet. ISBN 0198263732. 
  4. ↑ Kekelia, Igor (2012). Ioseliani, Khatuna (muh.). „Vakhusti Bagrationi and the issues of historic geography of Abasha Gorge“ (PDF). Studies in History and Ethnology. XIV-jild. Tbilisi: Ivane Javakhishvili Institute of History and Ethnology. 141–170-bet. ISSN 1512-2727. Qaraldi: 29 June 2013.