Kontent qismiga oʻtish

A Short History of Nearly Everything

Ziyosferadan olingan
A Short History of Nearly Everything
Asl nomi A Short History of Nearly Everything
Muallif(lar) Bill Bryson
Mamlakat Buyuk Britaniya / AQSh
Til inglizcha
Janr(lar)i No-fiksiya (ilmiy-ommabop)
Nashr etilgan sanasi 2003
Nashriyot Doubleday (Buyuk Britaniya), Broadway Books (AQSh)
ISBN 0-7679-0817-1
OCLC 51900381
Dewey: 500 21; Kongress klassifikatsiyasi: Q162 .B88 2003

Amerika-Britaniya muallifi Bill Bryson qalamiga mansub „A Short History of Nearly Everything“ — ilm-fanning ayrim sohalarini keng omma uchun sodda tilda tushuntirib beruvchi ommabop ilmiy kitob. U 2005-yilda Buyuk Britaniyada bestseller ilmiy-ommabop kitoblardan biri boʻlib, 300 000 dan ortiq nusxada sotilgan[1].

Ushbu asar Brysonning odatiy sayohatnomalar janridan farq qilib, kimyo, paleontologiya, astronomiya va zarralar fizikasi kabi umumiy fanlarni tasvirlaydi. Kitobda muallif vaqt tushunchasini Katta portlashdan kvant mexanikasi kashf qilinguniga qadar boʻlgan davrni evolyutsiya va geologiya orqali oʻrganadi.

Yozilish tarixi

Bill Bryson bu kitobni o‘zining ilmiy bilimlari yetarli emasligidan, to‘g‘rirog‘i, deyarli yo‘qligidan qoniqmagani sababli yozgan. Uning yozishicha, maktabda ilm-fan uzoq va tushuntirilmagan mavzu bo‘lgan. Darsliklar ham, o‘qituvchilar ham unda bilimga bo‘lgan ishtiyoqni uyg‘ota olmagan, bunga asosiy sabab, ular hech qachon voqealarning nega, qanday va qachon yuz berganiga chuqur kirmaganlari.

“Xuddi [darslik muallifi] hamma narsani o‘ta zerikarli va tushunarsiz qilib ko‘rsatish orqali barcha qiziqarli ma’lumotlarni sir saqlamoqchi bo‘lgandek edi”.

— Bryson, o‘zi o‘qigan maktabdagi ilmiy kitoblarning holati haqida[2].

Mundarijasi

Bryson koinotning hajmini, shuningdek, atomlar va subatom zarralarning o‘lchamlarini jonli va oddiy xalq tilida tasvirlab beradi. So‘ngra u geologiya va biologiya tarixini o‘rganadi hamda hayotning ilk paydo bo‘lishidan to bugungi zamonaviy insongacha bo‘lgan yo‘lni kuzatib, asosan Homo sapiens rivojlanishiga e’tibor qaratadi. Bundan tashqari, u Yerga meteorit urilishi ehtimoli, insoniyatning bunday meteoritni to‘qnashuvdan oldin payqash qobiliyati va ushbu hodisa keltirib chiqarishi mumkin bo‘lgan ulkan talofatlar haqida mulohaza yuritadi. Shuningdek, u sayyoramiz tarixidagi vulqonlar bilan bog‘liq eng dahshatli ofatlar, jumladan, Krakatoa va Yelloustoun milliy bog‘i voqealarini tasvirlaydi.

Kitobning katta qismi tadqiqotlar va kashfiyotlar ortida turgan olimlar haqidagi yumoristik hikoyalarga hamda ularning ba’zan g‘ayritabiiy xatti-harakatlariga bag‘ishlangan. Bryson, shuningdek, insoniyatning Yer iqlimiga va boshqa turlarning yashashiga ta’siri haqidagi zamonaviy ilmiy qarashlar, shuningdek, zilzilalar, vulqonlar, sunamilar, to‘fonlar kabi tabiiy ofatlarning ko‘lami va ulardan ayrimlari sabab bo‘lgan ommaviy qirilib ketishlar haqida so‘z yuritadi.

Kitobning rasmlar bilan boyitilgan nashri 2005-yil noyabr oyida sotuvga chiqdi[3]. Shuningdek, uning audio-kitob shaklidagi bir nechta versiyalari mavjud bo‘lib, ular orasida muallif tomonidan o‘qilgan qisqartirilgan variant va kamida uchta to‘liq (qisqartirilmagan) versiya bor.

Ikkinchi nashri

Asl nusxadagi xatolarni tan olgan holda va eng muhimi, ilm-fandagi ulkan o‘zgarishlarni hisobga olib, 2025-yil oxirida kitobning ikkinchi nashri chop etildi[4]. Ushbu nashrda barcha boblar keng qamrovli tarzda qayta ko‘rib chiqilgan va tahrirlangan[5].

Mukofotlar va taqrizlar

Kitob asosan ijobiy baholandi. Taqrizchilar uni ma’lumotlarga boy, mahorat bilan yozilgan va ko‘ngilochar asar sifatida e’tirof etdilar[6][7][8][9][10].

2004-yilda ushbu kitob uchun Brysonga eng yaxshi umumiy ilmiy kitob yo‘nalishida Aventis Prizes for Science Books mukofoti berildi[11]. Bryson keyinchalik 10 000 funt sterling miqdoridagi mukofot pulini Great Ormond Street Hospital bolalar xayriya jamg‘armasiga hadya qildi[12]. Shuningdek, o‘sha yili kitob Samuel Johnson Prize mukofotining saralash ro‘yxatiga kiritildi[13].

2005-yilda kitob ilm-fan kommunikatsiyasi sohasidagi xizmatlari uchun Yevropa Ittifoqining Descartes Prize mukofotiga sazovor bo‘ldi[14].

Manbalar

  1. ↑ "How to... Make a Mint From Science", BBC Science Focus, July 2006, p.54
  2. ↑ Bryson, Bill. A Short History of Nearly Everything. USA: Broadway Books, May 2003. ISBN 0-7679-0817-1 . 
  3. ↑ Bryson, Bill. A Short History of Nearly Everything: Special Illustrated Edition. Broadway Books, November 2005. ISBN 0-7679-2322-7 . 
  4. ↑ Jefferson, Dee. „Bill Bryson: ‘Ever since I was a little boy, I have pretended to be able to vaporise people I don’t like’“ (en-GB). The Guardian (2025-yil 15-noyabr). Qaraldi: 2025-yil 16-noyabr.
  5. ↑ Bryson, Bill. A Short History of Nearly Everything 2.0 (en), 2025-10-21. 
  6. ↑ Waller, John. „Everything you've ever wanted to know (but didn't dare ask)“. The Guardian (2003-yil 21-iyun). 2017-yil 12-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 30-iyun.
  7. ↑ „A Book Review of: A Short History of Nearly Everything by Bill Bryson – Broadway Books, 2003“. Jupiter Scientific (2004). 2017-yil 21-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 30-iyun.
  8. ↑ Ayers, Kate „Review – A Short History of Nearly Everything“. Bookreporter.com (2011-yil 23-yanvar). 2017-yil 8-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 30-iyun.
  9. ↑ Gratzer, Walter (August 2003). "A stranger in a strange land" (en). Nature 424 (6950): 725. doi:10.1038/424725a. ISSN 1476-4687. https://www.nature.com/articles/424725a. 
  10. ↑ Regis, Ed. „Atoms the Size of Peas“ (en-US). The New York Times (2003-yil 18-may). Qaraldi: 2022-yil 24-iyul.
  11. ↑ Amos, Jonathan. „Bryson wins £10,000 science prize“. BBC News (2004-yil 14-iyun). 2018-yil 25-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2006-yil 15-mart.
  12. ↑ Crown, Sarah. „Bryson gives away Aventis winnings“. The Guardian (2004-yil 22-iyun). 2018-yil 30-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 30-iyun.
  13. ↑ „The Samuel Johnson Prize 2004“. The Samuel Johnson Prize. 2018-yil 6-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 5-oktyabr.
  14. ↑ Pauli, Michelle. „Bryson wins Descartes prize for his guide to science“. The Guardian (2005-yil 7-dekabr). 2018-yil 30-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 30-iyun.

Havolalar


"https://ziyosfera.uz/index.php?title=A_Short_History_of_Nearly_Everything&oldid=32026" dan olindi