AQSh va Isroilning Toshkentdagi elchixonalarida yuz bergan portlashlar
| AQSh va Isroilning Toshkentdagi elchixonalarida yuz bergan portlashlar | |
|---|---|
| Sana |
2004-yil 30-iyul 17:00 (UTC+5) |
| Nishon | AQSh va Isroilning Toshkentdagi elchixonalari, O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi |
Hujum turi |
Terakt |
| Halok boʻlganlar | 2 kishi |
Jarohat olganlar |
9 kishi |
| Jinoyatchilar | 3 kishi |
AQSh va Isroilning Toshkentdagi elchixonalarida yuz bergan portlashlar — 2004-yil 30-iyul juma kuni Oʻzbekiston Respublikasi poytaxti Toshkent shahrida xudkush terrorchilar tomonidan uchta portlashlar sodir boʻladi. Uchala hujum Isroil va Amerika Qoʻshma Shtatari elchixonalari, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi binosiga qaratilgandi. Isroil elchixonasiga boʻlgan hujumlar oqibatida ikki nafar oʻzbekistonlik xavfsizlik xizmati xodimlari halok boʻlishadi, shuningdek, yana 9 kishi yaralanadi[1][2][3].
Portlashlar deyarli bir vaqtda, taxminan soat 17:00 da yuz bergan[1]. Isroil elchixonasining ikki nafar oʻzbekistonlik qoʻriqchilarini terrorchi kirish eshigiga kirgandayoq oʻldiradi[3]. Halok boʻlgan qoʻriqchilardan biri Isroil elchisining shaxsiy qoʻriqchisi hisoblangan[1]. Prokuratura binosida sodir boʻlgan portlashda 7 kishi, AQSh elchixonasi yaqinida esa 2 kishi jarohatlangan. Teraktlarda AQSh va Isroil fuqarolari jabrlanmagan[2].
Portlashlar 2004-yil boshida boʻlib oʻtgan qoʻporuvchilik harakatlari (terakt qurbonlarining koʻpchiligini harbiylar tashkil qilgan boʻlib[1], ulardan 47 kishi halok boʻlgan), yaʼni Oʻzbekiston hukumatini agʻdarishni tashkillashtirgan „Al-Qoida“ terrochilik tashkiloti aʼzoligida gumonlangan 15 nafar shaxs ustidan boʻlib oʻtgan suddan soʻng sodir boʻlgan[2][3]. Teraktlar uchun javobgarlikni „Islomiy jihod ittihodi“ oʻz zimmasiga oladi[4]. Bundan tashqari, bu portlashlarni uyushtirganlikda Al-Qoida va Oʻzbekiston islomiy harakati ham gumon qilingan[1].
Teraktdan soʻng amalga oshirilgan tadbirlar
2004-yilning kuzida Qozogʻiston Milliy xavfsizlik qoʻmitasi Toshkentdagi teraktlarda ishtirok etganlikda gumon qilingan Qozogʻiston va Oʻzbekiston fuqarolarini bir nechtasini hibsga oladi. Ayni paytda Qozogʻiston rasmiylari mamlakatda, ayniqsa janubda islomiy guruhlar ustidan nazoratni kuchaytiradi[5]. Isroil elchixonasida roʻy bergan portlashdan soʻng Isroil razvedkachilaridan iborat guruh zudlik bilan mahalliy huquq-tartibot kuchlari bilan birgalikda tergov ishlari olib borishga joʻnatilgan, Oʻzbekiston, Isroil va AQSh razvedka xizmatlari oʻrtasidagi hamkorlik Oʻzbekiston hukumatiga mamlakatdagi terrorchilik harakatlar faolligini kamaytirish imkonini bergan[6].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Glasser, Susan B. „U.S., Israeli Embassies Hit In Uzbek Bomb Attacks“. washingtonpost.com. Washington Post. 2018-yil 10-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 „Two killed in Uzbekistan blasts“. bbc.com. BBC. 2019-yil 26-mayda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 „Suicide Bombers Strike U.S., Israeli Embassies in Uzbekistan“. pbs.org. PBS. 2017-yil 21-iyunda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „Germany: Authorities Say Uzbekistan-Based Group Behind Terrorist Plot“. rferi.org. RadioFreeEurope. 2019-yil 26-mayda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ Omelicheva 2010, s. 130
- ↑ Shpiro 2012, s. 254-255
Adabiyotlar
- Mariya Y. Omelicheva. Counterterrorism Policies in Central Asia. Routledge, 2010 — 190-bet. ISBN 978-1-136-92372-2.
- A. Hunsicker. Understanding International Counter Terrorism: A Professional's Guide to the Operational Art, 2006 — 472-bet. ISBN 978-1-58112-905-2.
- Rohan Gunaratna, Stefanie Li Yee Kam. Handbook Of Terrorism In The Asia-pacific. World Scientific, 2016 — 679-bet. ISBN 978-1-78326-997-6.
- Justus Reid Weiner. Diplomatic Immunity? Terror Attacks Against Israeli Embassies and Diplomatic Representatives Abroad, 2012 — 107—126-bet. DOI:10.1080/23739770.2012.11446508.
- Shlomo Shpiro. Israeli Intelligence and al-Qaeda. International Journal of Intelligence and CounterIntelligence, 2012 — 240—259-bet. DOI:10.1080/08850607.2012.652527.