A.P.Chexov nomidagi Moskva badiiy teatri
 | Bu maqola vikilashtirilishi kerak. (2024-12) |
Andoza:ТеатрAnton Pavlovich Chexov nomidagi Moskva badiiy teatri.
Anton Pavlovich Chexov nomidagi Moskva badiiy teatri (Moskva badiiy akademik teatri) — 1987 yilda SSSR Maksim Gorkiy Moskva badiiy teatri ikki qismga boʻlinganidan soʻng tashkil topgan. 1989- yildan buyon Anton Pavlovich Chehov nomidagi Moskva badiiy teatri, oʻzining mashxur mualliflardan birining nomi bilan atalgan. 2004- yilda „Akademik“ nomidan voz kechib oʻzining tarixiy „Moskva badiiy teatri“ nomini tikladi.
Badiiy raxbar- direktor- Konstantin Yurevich Xabenskiy, Rossiya Federatsiyasining xalq artisti
Nomlanishi Yagona teatr
- Xalq badiiy teatri (1898-1901)
- Moskva badiiy teatri (1901-1919)
- Moskva badiiy akademik teatri (1919-1932)
- Maksim Gorkiy nomidagi SSSR Moskva badiiy teatri (1932-1989)
Ajrab chiqgandan soʻngi nomlanishlari: Anton Pavlovich Chexov nomidagi Moskva badiiy akademik teatri (1989-2004) Anton Pavlovich Chexov nomidagi Moskva badiiy teatri (2004 yildan)
Teatrning Tarixi
Oleg Yefremov Davridagi Moskva badiiy teatri
SSSR Moskva badiiy akademik teatri 1987 yilda Madaniyat vaziri Vasiliy Zaxrovning 383- sonli buyrugʻini imzolagandan soʻng tashkil etilgan. Ushbu hujjatga koʻra teatr rasman ikki qisimga boʻlingan. Maksim Gorkiy nomidagi Tverskoy bulvarida Tatyana Doronina boshchiligidagi Moskva badiiy teatri hamda Anton chexov nomidagi Moskva badiiy teatri (ajralgandan soʻng ikki yil oʻtgach, u ham 2000- yilda Gorkiy nomini olgan) Teatr direktori, SSSR xalq artisti Oleg Efremov etib tayinlandi. Oʻsha yili Efremov tomonidan sahnalashtirilgan "Marvarid Zinaida" spektaklining premyerasi boʻlib oʻtdi.
1989 yilda Moskva badiiy akademik teatri Chexov nomini oldi. 1996 yilda Rossiya Prezidenti B.N.Yeltsinning farmoni bilan teatr Rossiyaning madaniy meros obʼyektlari roʻyxatiga kiritilgan. 1997 –yil 16 iyunda Rossiya hukumati teatr nizomini tasdiqladi va rasman Oleg Nikolaevich Efremovni Chexov nomidagi Moskva badiiy akademik teatrining badiiy rahbari etib tayinladi.
2000 yilda O. Efremov vafotidan soʻng Moskva badiiy akademik teatrining badiiy rahbari SSSR xalq artisti Oleg Tabakov aylandi, u repertuar va truppani yangilash, teatrga keng tomoshabinlarni jalb qilish yoʻlini belgiladi. Garovlar jahon dramaturgiyasining klassik asarlari — „Oq gvardiya“, "Gamlet", „Gilos bogʻi“, „Golovlevlar“, „Qirol Lir“, „Tartuf“, „Ivanov“, „Vassa Jeleznova“, Teatr sahnasida „Nikoh“, „Zoykaning kvartirasi“, shuningdek, zamonaviy mahalliy va xorijiy dramaturgiya — Olga Muxina, aka-uka Presnyakovlar, Mixail va Vyacheslav Durnenkovlar, Vasiliy Sigarev va boshqa mualliflarning pyesalari namoyish etildi.
Tabakovning taklifiga binoan truppa tarkibiga Olga Yakovleva, Avangard Leontyev, Alla Pokrovskaya, Valeriy Xlevinskiy, Vladimir Krasnov, Marina Golub, Sergey Sosnovskiy, Boris Plotnikov, Dmitriy Nazarov, Konstantin Xabenskiy, Mixail Porechenkov, Anatoliy Truxenkov, Anatoliy Kexey Belyy, Miravk Alexey, Miravk kirgan., Kseniya Lavrova -Glinka, Yuriy Chursin, Irina Pegova, Fyodor Lavrov, Maksim Matveev, Aleksey Devotchenko va boshqalar.
Spektakllarni yaratishda yetakchi rejissyorlar ishtirok eta boshladilar: Mindaugas Karbauskis, Sergey Jenovach, Viktor Ryjakov, Yuriy Butusov, Evgeniy Pisarev, Adolf Shapiro, Vladimir Mashkov, Kirill Serebrennikov, Konstantin Bogomolov, Marina Brusnikina, Vladimir Petrov, Temuridzeki, Dmitriy Brusnikin, Lev Erenburg, Anton Yakovlev, Marat Gatsalov, Vasiliy Barxatov, Sergey Puskepalis, Alla Sigalova, Dmitriy Krimov va boshqalar
Rejissyorlar „Oltin niqob“, „Billur Turandot“, „Gilos oʻrmoni“, Konstantin Stanislavskiy nomidagi jamgʻarma festivali, „Chayka“ mukofoti va boshqa nufuzli teatr festivallarida muntazam ishtirok etib, laureatlarga aylanishdi.
2001- yilda Kamergerskiy koʻchasidagi 3-A uyida eksperimental spektakllar uchun moʻljallangan yangi teatr sahnasi ochildi. Bu teatrning uchinchi bosqichi boʻlib, Asosiy va Kichik sahnalarni toʻldiradi.
2004- yilda teatr nomidan „akademik“ soʻzini olib tashlagan holda, Moskva badiiy teatrining tarixiy nomiga qaytdi.
2006—2007- yillarda Oleg Tabakov tashabbusi bilan Asosiy sahna va zalni keng koʻlamli rekonstruksiya qilish amalga oshirildi, buning natijasida Moskva badiiy teatri dunyodagi eng texnik jihatdan jihozlangan teatrlardan biriga aylandi: ish paytida, yuqori va quyi sahna mexanizmlari, ovoz va yoritish uskunalari yangilandi.
2010–yilda Moskva badiiy teatri Chexovning 150 yilligiga bagʻishlangan cheklangan nashrdagi esdalik medalini chiqardi. Mukofot Rossiya va xorijiy mamlakatlarning taniqli madaniyat arboblariga sanʼatni rivojlantirish va Chexov ijodi xotirasini saqlashga qoʻshgan shaxsiy hissasi uchun topshirildi. Oʻsha yili Bosh Sahnada dramaturg va Badiiy teatr asoschilarining maktublari asosida Evgeniy Pisarev tomonidan sahnalashtirilgan „Bizning Chexov“ yubiley kechasi boʻlib oʻtdi.
2012-yilda Konstantin Stanislavskiyning yubileyiga Madaniyat vazirligi koʻmagida „Sanʼat teatri merosi“ Internet loyihasi ishga tushirildi. Raqamli kutubxona". „Moskva badiiy teatri“ nashriyot-matbaa ijodiy uyi kitoblari, shuningdek, 1990—2000-yillarda „Madaniyat“ telekanali tomonidan yaratilgan spektakllarning televizion va kino versiyalari, teledasturlarning turkumlari omma eʼtiboriga havola etildi.
Teatrning koʻplab maxsus loyihalari orasida Vladimir Nemirovich-Danchenkoning 150 yilligiga bagʻishlangan kechani (2008, rejissyor Evgeniy Pisarev), Gʻalabaning 65 yilligiga bagʻishlangan „Rekviyem“ simfonik spektaklini (2010, rejissyor Kirill Serebrennikov) ajratib koʻrsatish mumkin.), Oleg Efremov xotirasiga bagʻishlangan kechalar (2012 — „Agar rostini aytsam, kerak“, rejissyor Dmitriy Chernyakov, 2017 — „Bizning Efremov“, rejissyor Nikolay Skorik), rejissyor laboratoriyalari „Zamonaviy teatrda zamonaviy aktyor“, „Yangi ertaklar“; zamonaviy fransuz, ispan, nemis, fin dramaturgiyasi va rejissyorligiga bagʻishlangan „Birinchi marta rus tilida“ xalqaro loyihalarini belgilashimiz mumiin; Komediya." 2018 yil „Moskva badiiy teatrida Gorkiy yili“ boʻldi — yil dasturiga rejissyorning „Gorkiy“ laboratoriyasi kiritilgan. Proza", „Quyosh chiqmoqda“ nomli hujjatli spektakl (rejissyor Viktor Rijakov), maʼruzalar va boshqa tadbirlardan iborat edi.
20 yildan buyon teatrda zamonaviy va mumtoz nasr, sheʼriyat va dramaturgiyaga bagʻishlangan „Oʻqish toʻgaragi“ turkumidagi sheʼriy va adabiy kechalar (ideolog va rejissyor — Marina Brusnikina) oʻtkazib kelinmoqda. „Oʻqish toʻgaragi“ doirasida bir necha yil ketma-ket David Samoylov, Jozef Brodskiy, Bella Axmadulina, Andrey Voznesenskiyga bagʻishlangan kechalar, „Sheʼriyat kechasi“, shuningdek, „Makon“ kechasi oʻtkazildi; „Proza“ spektakli bir vaqtning oʻzida teatrning barcha uch sahnasida boʻlib oʻtdi. 2015 yilda „Oʻqish doirasi“ turkumidagi oqshom Rossiyada Adabiyot yilini ochdi.
1998–yil avgust oyida Meri Yuriy Lujkov Moskva badiiy teatrining 100 yilligiga bagʻishlangan Chexov haykali qurish toʻgʻrisidagi buyruqni imzoladi. SSSR xalq artisti Mixail Anikushin loyihasi boʻyicha yaratilgan yodgorlik teatr qarshisidagi Kamergerskiy koʻchasida oʻrnatilgan. 2014–yil sentyabr oyida Tabakov tashabbusi bilan Kamergerskiy koʻchasi va Tverskaya koʻchasi chorrahasida teatr binosidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda Moskva badiiy teatri asoschilari Vladimir Nemirovich-Danchenko va Konstantin Stanislavskiy haykali meʼmor Aleksey Morozov tomonidan yaratilgan., ochildi. Yodgorlik ikki figurali kompozitsiya boʻlib, poydevorda stela oʻrnatilgan. Stelaning pastki qismida lotin yozuvi boʻlgan taxtacha bor: Chexovning Nina Zarechnaya monologining „Odamlar, sherlar, burgutlar va kekliklar, shoxli bugʻular …“ boshidagi tarjimasi „Chaqa“ spektaklidan.
2006–yilda teatr Glinishchevskiy koʻchasidagi 5/7-uyga yodgorlik lavhasini oʻrnatishni moliyalashtirdi, u yerda SSSR xalq artisti, 75 yil davomida teatrda ishlagan Mark Isaakovich Prudkin yashagan.
2018–yil 12 mart kuni teatr direktori va badiiy rahbari Oleg Tabakov vafot etdi.
Sergey Jenovach rahbarligida (2018—2021)
Madaniyat vazirining 2018-yil 23-martdagi buyrugʻi bilan 2018-yil 23-apreldan teatr direktori, Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan artist Sergey Vasilyevich Jenovach teatr direktori va badiiy rahbari etib tayinlandi.
2018-yil 26-oktyabrda teatr foyesida Oleg Tabakov byusti ochildi.
2021-yil 27-oktyabrda Zhenovach teatrning badiiy rahbari — direktori lavozimini tark etdi.