Açma (shirinlik)
Açma – turk oshxonasiga mansub, biroz shirin xamirturushli pishiriq boʻlib, koʻpincha koʻcha taomi sifatida isteʼmol qilinadi. Uning keng tarqalgan turlari – non bulochkalari, xamir halqalari va xamir rulonlari boʻlib, koʻpincha qoʻshimcha shoʻr yoki shirin ichimliklar bilan tayyorlanadi[1][2].
Xususiyatlari
Açma – xamirturushli xamirdan tayyorlanadigan pishiriq boʻlib, oʻrim non, briosh yoki çörekga oʻxshaydi. Açmaning koʻplab variantlari bor. Xamir odatda bugʻdoy uni, sariyogʻ, sut, xamirturush, shakar va tuzdan iborat boʻladi. Xamir halqa, bulochka yoki sharcha shakliga keltirilib, pishirish patnisida yana bir bor oshishga qoʻyiladi. Soʻng ustiga tuxum sarigʻi surtiladi, ehtimol qora sedana yoki kunjut urugʻi sepiladi va pechda pishiriladi[3].
Poğaçadan farqli oʻlaroq, açma tarkibida sariyogʻ boʻladi va odatda xamiriga tuxum qoʻshilmaydi. Kunjut urugʻiga yumalatib tayyorlanadigan simitdan farqli ravishda, açma koʻproq sutli bulochkaga oʻxshaydi[4].
Açma birozgina shirin boʻlgani uchun, uni shirin surtma bilan ham, pishloq yoki zaytun kabi shoʻr gazaklar bilan ham isteʼmol qilish mumkin[manba kerak].
Kelib chiqishi va nomlanishi
Açma Turkiya boʻylab mashhur va keng tarqalgan. Uning kelib chiqqan joyi va vaqti nomaʼlum. Hech bir shahar yoki mintaqa uni kelib chiqish joyi deb daʼvo qilinmaydi. „Açma“ soʻzi, ehtimol, turkcha açmak – „ochmoq“ feʼlidan kelib chiqqan boʻlishi mumkin[manba kerak].