90-лар
90-лар дунё тарихида катта ўзгаришлар ва янги маданий тўлқинларнинг юзага келган давр бўлди. Бу даврда жамият, технология, санъат ва сиёсат соҳаларида кўплаб инқилобий ўзгаришлар бўлди.
Тарих ва сиёсат
1990-йилларда Совет Иттифоқи парчаланиб, мустақил давлатлар юзага келди, жумладан, Ўзбекистон, Россия, Украина, Грузия ва бошқа кўплаб мамлакатлар ўз мустақиллигини эълон қилишди. Бу жараёнлар асосан Марказий Осиё, Шарқий Европа ва Кавказда муҳим ижтимоий ва сиёсий ўзгаришларга олиб келди. Бу даврда, масалан, 1991-йилда Яхши уруш ва Колумбия жанглари каби урушлар ҳам бўлди. Хусусан, Ўзбекистон ўз мустақиллигини 1991-йил 31-августда эълон қилди.
Кино ва мултфилм
1990-йиллар кино саноатининг янги босқичга ўтган даври сифатида ҳам танилган. Ҳамма жойда янги жанрлар пайдо бўлди ва Ҳоллйwоодда ҳам, бошқа мамлакатларда ҳам кўплаб машҳур филмлар чиқарилди. Масалан, "Титаник" (1997), "Журассиc Парк" (1993), "Тҳе Матрих" (1999) каби филмлар киносаноатининг ўтган аср охиридаги энг йирик ютуқларидан бири бўлди. Мултфилм соҳасида эса "Тҳе Лион Кинг" (1994), "Той Сторй" (1995) каби анимацион филмлар янги авлоднинг севимли асарига айланди.
Рақс ва маданият
1990-йиллар маданиятида янги рақс ва мусиқа жанрлари пайдо бўлди. Ҳип-ҳоп ва рап мусиқаси жаҳон миқёсида оммалашди, айниқса АҚШда. Бритней Спеарс, Баcкстреэт Бойс, Спиcе Гирлс каби поп гуруҳлар дунё бўйлаб машҳур бўлиб, улар ўзларининг янги услублари билан 90-йилларнинг маданиятини шакллантирдилар. Рақслар ҳам, масалан, "Маcарена" ёки "Гангнам Стйле" каби трендлар билан ўзгаришларга олиб келди.
Урушлар ва конфликтлар
90-йилларда бир қатор йирик урушлар ва конфликтлар юзага келди. Босния ва Герсеговина уруши (1992–1995), Чеченистон уруши (1994–1996), ва Руанадаги геноцид (1994) каби воқеалар жаҳонда катта жароҳатлар қолдирди. Афғонистондаги уруш ҳам айнан 1990-йилларда кучайиб, 2001-йилда АҚШ томонидан бошланадиган урушга олиб келди.
Ижтимоий ва технологик ўзгаришлар
Бу даврда интернетнинг ривожланиши ва компютер технологияларининг кенг тарқалиши ҳаётни тубдан ўзгартирди. 1990-йилларда Wорлд Wиде Wеб (WWW) жаҳон миқёсида тарқалиб, рақамли инқилобни бошлади. Миcрософт ва Аппле каби компаниялар жаҳон бозорида етакчи ўринларни эгаллади. Бу даврда мобил телефонлар ҳам оммалашиб, уларни кенг миқёсда ишлатиш бошланди.
Эр. авв. хр1
|
| 60-лар • 70-лар • 80-лар — 90-лар — 100-лар • 110-лар • 120-лар |
| 90 • 91 • 92 • 93 • 94 • 95 • 96 • 97 • 98 • 99 |
Муҳим Воқеалар
| Ўн йилликга оид уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |