800
Qiyofa
800-yil (DCCC) Yuliy taqvimi boʻyicha chorshanba kunidan boshlangan kabisa yili boʻlib, Milodiy sananing Anno Domi belgilanishining 800-yili, 1-ming yillikning 800-yili, VIII asrning 100- va oxirgi yili. Aynan shu davrda Anno Domini taqvim davri Yevropada yillarni nomlashning keng tarqalgan usuliga aylandi va shu vaqtdan boshlab yillar 800 va keyingi yillar deb atala boshlandi.[1][2]
| Ming yilliklar: | 1-mingyillik |
|---|---|
| Asrlar: | |
| Oʻn yilliklar: | |
| Yillar: |
Voqealar
Yevropa
- 25-dekabr - Franklar qiroli Karl (Charlemagne) Papa Leo III tomonidan "Rim imperatori" unvoni bilan Karl I sifatida toj kiydi. Taxtga oʻtirish marosimi Rojdestvo kunida Rimdagi Avliyo Pyotr Bazilikasida boʻlib oʻtadi. Gʻarbiy Yevropada Franklar imperiyasi tashkil topadi, biroq bu Konstantinopoldagi imperator ayol Irina tomonidan tan olinmaydi. Bu sobiq Gʻarbiy Rim imperiyasining kim tomonidan rasmiy boshqarilishi borasida Vizantiyaliklar bilan bir qator nizolarni keltirib chiqaradi.
- Rus xoqonligi Xazarlarning 182 yillik hukmroligidan keyin "Rus"lar tomonidan tashkil etiladi. Bu davr Kiev Rusi va keyinchalik Rossiya, Belarus and Ukraina davlatlarining paydo boʻlishiga sabab boʻldi (taxminiy sana).
- Nortumbriya qiroli Erdvulf oʻz odamlari bilan marhum qirol Alhredning oʻgʻli shahzoda Elhmundni qoʻlga olib, uni qatl qiladi. U Derbida Avliyo Alkmund cherkoviga dafn etiladi va keyinchalik avliyo sifatida ulugʻlanadi (taxminiy sana).
- Abbosiylar xalifaligi janubiy Italiyadagi hududlarini Agʻlabiylar sulolasiga topshirishga majbur boʻladi.
Osiyo
- Tan sulolasi davrida yangi turdagi sheʼriyat – tsi (notekis satrlarga ega lirik she’r) kuyga moslashtiriladi. (taxminiy sana)
Afrika
- Sijilmasa (hozirgi Marokash hududida) Shimoliy Afrika va Gʻarbiy Sudan oʻrtasida karvonlar yoʻlga chiqadigan boshlangʻich nuqta sifatida tashkil etiladi (taxminiy sana).
- Ife (hozirgi Nigeriya hududida) muhim shahar markaziga aylanadi (taxminiy sana).
- Abbosiylar xalifaligi Ifriqiyani (hozirgi shimoli-sharqiy Jazoir, Tunis va gʻarbiy Liviya hududlarini) Agʻlabiylar sulolasiga topshirishga majbur boʻladi.
Markaziy Amerika
- 28-iyun – Ochkʼin Kaloomte’ Aj Hoʻ Baak Gvatemaladagi Mayya shahar-davlati Machakila yangi hukmdori boʻladi va 815-yilda vafotigacha hukmronlik qiladi.
- Itza madaniyati Mesoamerikada boshlanadi (840-yil).
Polineziya
Gavayi orollarining birinchi koʻchmanchilari yetib kelishadi (taxminiy sana).
Mavzu boʻyicha
Diniy
- Lichfild arxiyepiskopi Higbert isteʼfoga chiqadi. Uning oʻrniga Eldvulf tayinlanadi. Mersiya qiroli Kenvulf avvalgi hukmdoriga qaraganda Kenterberi arxiyepiskopi bilan yaxshiroq munosabatda boʻladi va Mersiya arxiyepiskoplik markazini Londonga koʻchirishga urinadi, lekin bu harakat muvaffaqiyatsiz boʻladi (taxminiy san)
- Kell kitobi Irlandiyadagi Kolumba monastirida yoziladi va bezatiladi (taxminiy sana).
Tugʻilgan
- Aldrik, Le-Mans yepiskopi (taxminiy sana)
- Al-Abbos ibn Said al-Javhariy, musulmon matematik
- Kordovalik Alvaro, Mozarab olimi (taxminiy sana)
- Amoghavarsha I, Rashtrakuta (Hindiston) qiroli (vafoti 878-yil)
- Katta Boso, frank zodagoni (taxminiy sana)
- Fotima al-Fihriya, arab masjid asoschisi (taxminiy sana)
- Govindasvami, hindistonlik astronom (taxminiy sana)
- Luiz, frank abbat (taxminiy sana)
- Metodiy I, Konstantinopol patriarxi (yoki 788-yil)
- Nikolas I, Katolik cherkovining papasi (vafoti 867-yil)
- Nominoe, Bretan gersogi (taxminiy sana)
- Pribina, slavyan shahzodasi (taxminiy sana)
- Robert III, frank zodagoni (vafoti 834-yil)
- Rorgon II, Men grafligi (taxminiy sana)
- Svitin, Vinchester yepiskopi (taxminiy sana)
- Valentin, Katolik cherkovining papasi (vafoti 827-yil)
Vafot etgan
- 3-iyun – Stavrakiy, Vizantiya bosh vaziri
- 26-sentabr – Berovulf, Vyursburg yepiskopi
- Ailill mak-Fergusa, Janubiy Brega (Irlandiya) qiroli
- Alkelda, anglo-sakson malika (taxminiy sana).
- Liebana Beatusi, rohib va ilohiyotchi (taxminiy sana)
- Elhmund, Nortumbriya shahzodasi (taxminiy sana)
- Luitgard, frank qirolichasi va Karl (Charlemagne) ning rafiqasi
- Vatsraja, Gurjara-Pratihara sulolasi qiroli[3]
Havolalar
- ↑ Bose, K. S.; Sarma, R. H. (1975-10-27). „Delineation of the intimate details of the backbone conformation of pyridine nucleotide coenzymes in aqueous solution“. Biochemical and Biophysical Research Communications. 66-jild, № 4. 1173–1179-bet. doi:10.1016/0006-291x(75)90482-9. ISSN 1090-2104. PMID 2.
- ↑ Moreton, Jennifer (2002-03). „Georges Declercq. Anno Domini: The Origins of the Christian Era. 206 pp., app., bibl.Turnhout, Belgium: Brepols Publishers, 2000. $35, €20“. Isis. 93-jild, № 1. 105–106-bet. doi:10.1086/343276. ISSN 0021-1753.
{{cite magazine}}: no-break space character in|title=at position 8 (yordam); sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim:|date=(yordam) - ↑ „Archaeological sites of the Early Bronze Age“, The Cambridge History of Ancient China, Cambridge University Press, 1999-03-13, ISBN 978-1-139-05370-9, qaraldi: 2024-12-25