2014-yilgi Jahon koʻchmanchilar oʻyinlari
2014-yilgi Jahon koʻchmanchilar oʻyinlari, rasman I Jahon koʻchmanchilar oʻyinlari deb ataladi, 2014-yil 9-sentabrdan 14-sentabrgacha Qirgʻizistonning Choʻlponota shahrida oʻtkazilgan xalqaro koʻp sport turlari boʻyicha musobaqa edi. Bu Jahon koʻchmanchilar oʻyinlarining ilk musobaqasi boʻlib, unda 19 ta sport turi boʻyicha bahslar oʻtkazilishi rejalashtirilgan edi. Musobaqada 20 mamlakatdan 400 dan ortiq sportchi ishtirok etdi[1].
Birinchi Jahon koʻchmanchilar oʻyinlarini tashkil etish uchun Qirgʻiziston hukumati 3 million dollardan ortiq mablagʻ sarfladi[2].
Madaniy dastur
Oʻyinlar madaniy va etnik dasturlar bilan birgalikda oʻtkazildi. Oʻyinlarning birinchi nashri davomida oʻtovlar qishlogʻi tashkil etildi. Shuningdek, musobaqa dasturiga kirmaydigan turli madaniy tadbirlar va koʻngilochar tomoshalar ham oʻtkazildi.
Musobaqa sport turlari
Oʻyinlarda 10 ta sport turi boʻyicha musobaqalar oʻtkazildi[3]:
- Ot sporti turlari:
- Koʻk boʻru — ot ustida jamoaviy oʻyin boʻlib, unda echki tana goʻshtini olib yuriladi;
- Er enish — ot ustida kurash;
- Kunan chabish — yosh otlar poygasi;
- Jorgo salish — otlarning yurgizib yugurish poygasi[4];
- Alaman baige — notekis relyefli hududda oʻtkaziladigan uzoq masofaga ot poygasi.
- Anʼanaviy kurash turlari:
- Qirgʻizistonning ikkita milliy oʻyini:
- Oshiq oʻyini — oshiq suyaklarini nishonga olib oʻynaladigan oʻyin[4];
- Toʻgʻuz korgʻool — strategik taxta oʻyini.
Namoyish sport turlari
Oʻyinlar doirasida boshqa sport turlari boʻyicha ham namoyish chiqishlari oʻtkazildi[3][5]:
- Zorxona — Ozarbayjon va Erondan kelib chiqqan kurash turi[6];
- Jirit — Turkiyadan kelib chiqqan, ot ustida oʻynaladigan sport turi;
- anʼanaviy Turkiya kurashi;
- Taekkyon — Janubiy Koreyadan kelib chiqqan jangovar sport turi;
- Salbuurun — burgut bilan ov qilish;
- Tiyin enmey — chopib ketayotgan ot ustida tangani olish;
- Qiz quvmay — ot ustida ayol va erkak ishtirokidagi oʻyin[1][7].
Medallar jadvali
Qirgʻiziston terma jamoasi eng koʻp medalni qoʻlga kiritdi. Qozogʻiston ikkinchi, Turkmaniston esa uchinchi oʻrinni egalladi[3][4][5].
| Oʻrin | Davlat | Oltin | Kumush | Bronza | Umumiy |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 |  Qirgʻiziston (KGZ) | 16 | 20 | 19 | 55 |
| 2 |  Qozogʻiston (KAZ) | 10 | 9 | 9 | 28 |
| 3 |  Turkmaniston (TKM) | 3 | 0 | 3 | 6 |
| 4 |  Tojikiston (TJK) | 1 | 0 | 3 | 4 |
| 5 |  Moʻgʻuliston (MNG) | 0 | 1 | 6 | 7 |
| 6 |  Rossiya (RUS) | 0 | 0 | 5 | 5 |
| 7 |  Oʻzbekiston (UZB) | 0 | 0 | 4 | 4 |
| Jami (7 davlat) | 30 | 30 | 49 | 109 | |
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Hernandez, Vladimir. „'Girl chasing' features at Nomad Games“. BBC News (2014-yil 12-sentyabr).
- ↑ Qirgʻiziston hukumati xarajatlariga bagʻishlangan maqola — ia-centr.ru (rus tilida), 2014-yil 2-sentabr.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 „The first-ever "World Nomad Games"“ (en). worldnomadgames.com.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 „World Nomad Games conclude in Kyrgyzstan“. m.inform.kz (2014-yil 15-sentyabr). 2018-yil 19-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 18-fevral.
- ↑ 5,0 5,1 Lioy, Stephen „The 2014 World Nomad Games - Kyrgyzstan - WorldNomads.com“ (en) (2014-yil 26-sentyabr).
- ↑ Ilham, Rahimov. Midnight of the Shah (en). Мультимедийное издательство Стрельбицкого, 2018 — 6.INT-bet.
- ↑ Mudie, Keir. „Chasing girls on horseback among events at World Nomad Games“. irishmirror (2014-yil 12-sentyabr).