1219
Qiyofa
| Минг йилликлар: | 2-мингйиллик |
|---|---|
| Асрлар: | |
| Ўн йилликлар: | |
| Йиллар: |
1219-йил - (МCCХИХ) Жулиан тақвимининг сешанба кунидан (ҳавола тўлиқ календарни кўрсатади) бошланган йил.
Воқеалар
- Феврал - Пелагиус салибчилар қўшинига мисрликларга қарши ҳужум тайёрлашни буюрди, аммо об-ҳаво ва ҳимоячиларнинг кучи туфайли муваффақияциз бўлди. Миср қўшинларига қўмондонлик қилаётган Султон Ал-Комил ўз атрофидаги фитна туфайли деярли ағдарилди. У ўғли Ал-Масъуд Юсуф томонидан бошқариладиган Яманнинг Айюбийлар амирлигига қочишни ўйлайди, аммо укаси Ал-Муаззамнинг Суриядан қўшимча кучлар билан келиши фитнага барҳам беради. Ал-Комил ва унинг қўшини Қоҳирага чекинаётгани ҳақидаги хабарни эшитган салибчилар Ал-Адилияга юришади. Дамиэтта гарнизонидан ҳужумни қайтаришдан кейин улар 5 февралда шаҳарни эгаллаб олишди[1].
- Апрел - Салибчилар Дамиэттани ўраб олдилар, шимолда италян қўшинлари, шарқда Темплар рицарлари ва Ҳоспиталлер рицарлари, жанубда эса Қуддус қироли Иоанн И ўзининг франсуз ва Пизан қўшинлари билан. Фризлар ва немис қўшинлари Нил бўйлаб эски лагерни эгаллаб олишди. Кесариялик Валтер ИИИ бошчилигида Кипрдан салибчиларнинг янги тўлқини келади. Шу билан бирга, Ал-Муаззам Тобор тоғидаги ва бошқа мудофаа позицияларидаги истеҳкомларни, шунингдек, Қуддуснинг ўзида салибчилар ғалаба қозонган тақдирда уларнинг ҳимоясини рад этиш учун бузиб ташлашга қарор қилади. Баъзи мутаассиблар Муқаддас қабрни вайрон қилишни хоҳлашади, аммо Ал-Муаззам буни рад этади[2].
- 7-апрел - Хаманинг Айюбийлар ҳукмдори Ал-Музаффар ИИ Сурия қўшинлари билан Мисрга этиб келди ва Ал-Адилиядаги салибчилар лагерига кўплаб ҳужумлар уюштирди ва озгина зарба берди. Айни пайтда, янги салибчилар кучлари жуда зарур бўлган материалларни олиб келишади. Миср ҳужумлари май ойигача давом этади, салибчиларнинг қарши ҳужумлари карроксио деб номланувчи Ломбард қурилмаси ёрдамида ҳимоячиларни саросимага солиб қўйди[3].
- 8-июл - Пелагиус Пизан ва Венеция қўшинларидан фойдаланган ҳолда Дамиэттага бир нечта ҳужумларни бошлади. Ҳар сафар улар ҳимоячилар томонидан юнон олови ёрдамида қайтарилади. Темплар лагерида Ал-Комил бошчилигидаги қарши ҳужум 31-июл куни Тевтоник рицарлар томонидан қўллаб-қувватланган янги Гранд Мастер Пеире де Монтагут томонидан қайтарилди - бу ерда салибчилар ислоҳот ўтказмоқда ва душманни дарвозадан ташқарида таъқиб қилмоқда[4].
- 29-август - Салибчилар Фараскурдаги Миср лагерига ҳужум қилишди ва мусулмонлар Мансурага сохта чекиниш каби кўрсатишди. Жон И бир кечада лагерга боришни маслаҳат беради, чунки Нил ва Манзала кўли ўртасидаги минтақада тоза сув йўқ. Ал-Комил чекинишни тўхтатишга қарор қилади ва ўз қўшинларини тартибсиз салибчиларга ҳужум қилиш учун айлантиради ва 4300 га яқин одамни йўқотади[5].
- Сентябр - Италиялик воиз Френсис Ассизи салибчилар лагерига келади ва Мисрда католикликни жорий қилади. У Ал-Комилни зиёрат қилиш учун Пелагиусдан рухсат сўрайди. Дастлабки рад этишдан сўнг, у Френсисни сулҳ байроғи остида Фараскурга юборади. Ал-Комил уни хушмуомалалик билан қабул қилади ва кўп совғалар беради. У ўлим тўшагида сувга чўмиш маросимини қабул қилади ва салибчилар лагерига қайтарилади[6].
- Октябр - Ал-Комил икки асирга олинган рицарни элчи сифатида юборади, улар олдинги сулҳ таклифларини янгилайди. Агар салибчилар Мисрни эвакуация қилсалар, у Ҳақиқий хочни қайтаради (Хаттин жангида йўқолган) ва улар Қуддусга, бутун марказий Фаластин ва Жалилага эга бўлишлари мумкин. Иоанн И уни Англия, Франсия ва Германия зодагонлари билан бирга қабул қилишни маслаҳат берди. Пелагиус яна тинчлик шартларини рад этади[7].
- 5-ноябр - Дамиэттани қамал қилиш: Салибчилар Дамиэттага кириб, уни ташлаб кетилган ҳолда топдилар. Салибчиларнинг миноралардан учаётганини кўрган Ал-Комил шошиб Фараскурдаги қароргоҳини тарк этади ва Мансурага чекинади. Шаҳарда омон қолганлар ё қулликка юборилади ёки насроний маҳбуслар билан савдо қилиш учун гаровга олинади. 23-ноябрда салибчилар армияси Тиннис шаҳрини эгаллаб олди[8].
Таваллудлар
- 18-феврал – Тетцū Гикаи, япон, Зен Мастер (к. 1309)
- 5-апрел – Wонжонг оф Горео, Кореан рулер (к. 1274)
- Абу ал-Аббас ал-Мурси, Моориш Суфи леадер (к. 1287)
- Ариқ Бöке (ор Бука), Монгол рулер (кҳаган) (к. 1266)
- Балдwин оф Авеснес, Френч ноблеман (к. 1295)
- Чристопҳер И (ор Чристоффер), кинг оф Дания (к. 1259)
- Умилиана де' Cерчи, Италиан ноблеwоман (к. 1246)
- Wиллиам Девереух, Энглиш ноблеман (к. 1265)
Вафот этганлар
- 6-феврал – Роберт оф Cоурçон, Энглиш cардинал (б. 1160)
- 13-феврал – Минамото но Санетомо, Жапанесе шогун (б. 1192)
- 17-март – Рудолпҳ И, Cоунт Палатине оф Тüбинген (б. 1160)
- 22-март – Ҳенрйк Киэтлиcз, арчбишоп оф Гниэзно (б. 1150)
- 30-апрел – Алдебрандус, бишоп оф Фоссомброне (б. 1119)
- 1-май – Раоул И оф Лусигнан, Френч ноблеман анд книгҳт
- 2-май – Лео ИИ (ор Левон), кинг оф Армениан Cилиcиа (б. 1150)
- 14-май – Wиллиам Маршал, 1ст Эарл оф Пемброке (б. 1146)
- 15-июн – Тҳеодерич вон Трейден, Герман миссионарй
- 17-июн – Давид оф Сcотланд, Сcоттиш ноблеман (б 1152)
- 29-октябр – Чоэ Чунг-ҳеон, Кореан рулер (б. 1149)
- 3-ноябр – Саэр де Қуинcй, Энглиш ноблеман (б. 1170)
- 5-ноябр – Ҳугҳ ИХ (тҳе Броwн), Френч ноблеман
- 17-декабр – Cонон де Бéтҳуне, Френч книгҳт (б. 1150)
- Cасимир ИИ (ор Касимир), дуке оф Помераниа-Деммин (б. 1180)
- Герард де Фурнивал, Норман ноблеман анд книгҳт (б. 1175)
- Ҳенрй де Грей, Энглиш ноблеман анд cоуртиэр (б. 1155)
- Иналчуқ (ор Иналчук), Кҳwарезмиан говернор оф Отрар
- Жоҳн оф Бéтҳуне, Френч ноблеман анд бишоп (б. 1160)
- Жоҳн де Cоурcй, Энглиш ноблеман анд книгҳт (б. 1150)
- Петер ИИ оф Cоуртенай, Латин эмперор оф Cонстантинопле
- Ричалмус, Герман Cистерcиан аббот анд биограпҳер
- Счоластиқуэ оф Чампагне, Френч ноблеwоман (б. 1172)
- Wалтер ИИИ оф Чâтиллон, Френч ноблеман анд книгҳт
- Wиллиам де Валогнес, Сcото-Норман Лорд Чамберлаин
- Ёланда оф Фландерс, Латин эмпресс анд регент (б. 1175)
Манбалар
- ↑ Стевен Рунcиман (1952). А Ҳисторй оф Тҳе Cрусадес. Вол ИИИ: Тҳе Кингдом оф Аcре, пп. 132–133. ИСБН 978-0-241-29877-0.
- ↑ Стевен Рунcиман (1952). А Ҳисторй оф Тҳе Cрусадес. Вол ИИИ: Тҳе Кингдом оф Аcре, п. 133. ИСБН 978-0-241-29877-0.
- ↑ Мосес, Паул (2009). Тҳе Саинт анд тҳе Султан: Тҳе Cрусадес, Ислам, анд Франcис оф Ассиси'с Миссион оф Пеаcе, пп. 16–17. ИСБН 978-0-385-52370-7.
- ↑ Ван Cлеве, Тҳомас C. (1969). Тҳе Фифтҳ Cрусаде: Прелуде то тҳе Сиэге, пп. 412–413. Мадисон: Университй оф Wисcонсин Пресс.
- ↑ Ван Cлеве, Тҳомас C. (1969). Тҳе Фифтҳ Cрусаде: Прелуде то тҳе Сиэге, п. 414. Мадисон: Университй оф Wисcонсин Пресс.
- ↑ Стевен Рунcиман (1952). А Ҳисторй оф Тҳе Cрусадес. Вол ИИИ: Тҳе Кингдом оф Аcре, пп. 134–135. ИСБН 978-0-241-29877-0.
- ↑ Стевен Рунcиман (1952). А Ҳисторй оф Тҳе Cрусадес. Вол ИИИ: Тҳе Кингдом оф Аcре, п. 136. ИСБН 978-0-241-29877-0.
- ↑ Стевен Рунcиман (1952). А Ҳисторй оф Тҳе Cрусадес. Вол ИИИ: Тҳе Кингдом оф Аcре, пп. 136–137. ИСБН 978-0-241-29877-0.