ZeroAccess botneti: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
'''ZeroAccess''' | '''ZeroAccess''' — bu [[Microsoft Windows]] operatsion tizimlariga taʼsir qiluvchi, [[Troya oti (kompyuter virusi)|troya oti]] algoritmida ishlovchi kompyutelar uchun moʻljallangan [[zararli dastur]]. U [[Botnet|botnetdan]] virusli kompyuterga boshqa zararli dasturlarni yuklab olish uchun ishlatiladi. Shu bilan birga [[rootkit]] texnikasi yordamida antiviruslardan oʻzini yashira oladi<ref name="auto">{{Veb manbasi|url=https://www.broadcom.com/support/security-center/detected-writeup|sarlavha=Risk Detected|ish=www.broadcom.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.broadcom.com/support/security-center/detected-writeup „Risk Detected“]. ''www.broadcom.com''.</cite></ref>. | ||
== Tarixi va targʻiboti == | == Tarixi va targʻiboti == | ||
ZeroAccess botneti taxminan, 2011-yilning may oyida kashf etilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://securelist.com/monthly-malware-statistics-may-2011/31991/|sarlavha=Monthly Malware Statistics, May 2011|ish=securelist.com}}</ref>. Botnetning tarqalishi uchun | ZeroAccess botneti taxminan, 2011-yilning may oyida kashf etilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://securelist.com/monthly-malware-statistics-may-2011/31991/|sarlavha=Monthly Malware Statistics, May 2011|ish=securelist.com}}</ref>. Botnetning tarqalishi uchun masʼul boʻlgan ZeroAccess [[rootkit]]i kamida 9 million tizimda mavjud boʻlgani taxmin qilinadi<ref name="SophosUncovered">{{Veb manbasi|url=http://nakedsecurity.sophos.com/2012/09/19/zeroaccess-botnet-uncovered/|sarlavha=Over 9 million PCs infected – ZeroAccess botnet uncovered|muallif=Wyke|ism=James|sana=19 September 2012|ish=[[Sophos]]|kirish sanasi=27 December 2012|qaralgan sana=2022-08-27|arxivsana=2022-09-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220901051551/http://nakedsecurity.sophos.com/2012/09/19/zeroaccess-botnet-uncovered/}}</ref>. Manbalardagi hisob-kitoblar botnet hajmi orqali farqlanadi. Jumladan, antivirus sotuvchi [[Sophos]] 2012-yilning uchinchi choragida [[botnet]] hajmini taxminan, 1 million faol virusli dasturlarga teng deya baholagan. Kindsight xavfsizlik firmasi esa 2,2 million zararlangan va faol tizimlarni taxmin qilgan<ref name="DarkReading">{{Veb manbasi|url=http://www.darkreading.com/insider-threat/167801100/security/client-security/240012561/zeroaccess-botnet-surges.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20121203211830/http://www.darkreading.com/insider-threat/167801100/security/client-security/240012561/zeroaccess-botnet-surges.html|arxivsana=2012-12-03|sarlavha=ZeroAccess Botnet Surges|muallif=Jackson Higgins|ism=Kelly|sana=Oct 30, 2012|ish=Dark Reading|kirish sanasi=27 December 2012}}</ref><ref name="thehackernews">{{Veb manbasi|url=http://thehackernews.com/2012/09/9-million-pcs-infected-with-zeroaccess.html|sarlavha=9 million PCs infected with ZeroAccess botnet|muallif=Kumar|ism=Mohit|sana=19 Sep 2012|ish=The Hacker News|kirish sanasi=27 December 2012}}</ref>. | ||
Ushbu botning oʻzini ZeroAccess rootkiti ostida turli hujum vektorlari orqali tarqatadi. Bu hujumlarning ichidagi vektorlardan biri bu [[ijtimoiy muhandislik]]ning bir shakli boʻlib, unda foydalanuvchi zararli kodni qonuniy fayl sifatida yashirish yoki uni ijro etuvchi faylga qoʻshimcha foydali yuk sifatida yashirish orqali, masalan, mualliflik huquqini himoya qilishni chetlab oʻtish orqali ([[keygen]]) uni amalga oshirishga koʻndiriladi. Ikkinchi hujum vektoridan foydalanuvchi [[reklama | Ushbu botning oʻzini ZeroAccess rootkiti ostida turli hujum vektorlari orqali tarqatadi. Bu hujumlarning ichidagi vektorlardan biri bu [[ijtimoiy muhandislik]]ning bir shakli boʻlib, unda foydalanuvchi zararli kodni qonuniy fayl sifatida yashirish yoki uni ijro etuvchi faylga qoʻshimcha foydali yuk sifatida yashirish orqali, masalan, mualliflik huquqini himoya qilishni chetlab oʻtish orqali ([[keygen]]) uni amalga oshirishga koʻndiriladi. Ikkinchi hujum vektoridan foydalanuvchi [[reklama tarmogʻi]]da chiqqan biror bir reklamani bosishi orqali foydalaniladi. Ushbu bosish harakati „oʻljani“ zararli dasturiy taʼminot joylashgan saytga yoʻnaltiradi. Nihoyat, qoʻllanadigan uchinchi infeksiya vektori sheriklik sxemasi boʻlib, unda uchinchi tomon shaxslar tizimga rootkitni oʻrnatish uchun yollanishadi<ref>{{Veb manbasi|url=http://nakedsecurity.sophos.com/zeroaccess2/|sarlavha=The ZeroAccess rootkit|muallif=Wyke|ism=James|ish=[[Sophos]]|sana=4 April 2012|kirish sanasi=27 December 2012|qaralgan sana=2022-08-27|arxivsana=2022-09-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220927083235/https://nakedsecurity.sophos.com/zeroaccess2/}}</ref><ref name="ThreatPost">{{Veb manbasi|url=http://threatpost.com/en_us/blogs/zeroaccess-botnet-cashing-click-fraud-and-bitcoin-mining-103012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20121203160428/http://threatpost.com/en_us/blogs/zeroaccess-botnet-cashing-click-fraud-and-bitcoin-mining-103012|arxivsana=2012-12-03|sarlavha=ZeroAccess Botnet Cashing in on Click Fraud and Bitcoin Mining|muallif=Mimoso|ism=Michael|sana=30 October 2012|ish=ThreatPost|kirish sanasi=27 December 2012}}</ref>. | ||
[[2013-yil]] [[dekabr]] oyida [[Microsoft]] boshchiligidagi koalitsiya botnet uchun „[[command and control]]“ tarmogʻini yoʻq qilish uchun harakat boshlaydi. Ushbu harakat samarasiz yaʼkunlanadi, chunki barcha C&C tizimlari qoʻlga kiritilmagan va ushbu sistemalari orasidagi komponentlar taʼsirlanmagan, yaʼni botnet hali ham xohlagancha yangilanishi mumkin edi<ref name="Gallagher">{{Veb manbasi|url=https://arstechnica.com/security/2013/12/microsoft-disrupts-botnet-that-generated-2-7m-per-month-for-operators/|sarlavha=Microsoft disrupts botnet that generated $2.7M per month for operators|muallif=Gallagher|ism=Sean|sana=6 December 2013|ish=[[Ars Technica]]|kirish sanasi=9 December 2013}}</ref>. | [[2013-yil]] [[dekabr]] oyida [[Microsoft]] boshchiligidagi koalitsiya botnet uchun „[[command and control]]“ tarmogʻini yoʻq qilish uchun harakat boshlaydi. Ushbu harakat samarasiz yaʼkunlanadi, chunki barcha C&C tizimlari qoʻlga kiritilmagan va ushbu sistemalari orasidagi komponentlar taʼsirlanmagan, yaʼni botnet hali ham xohlagancha yangilanishi mumkin edi<ref name="Gallagher">{{Veb manbasi|url=https://arstechnica.com/security/2013/12/microsoft-disrupts-botnet-that-generated-2-7m-per-month-for-operators/|sarlavha=Microsoft disrupts botnet that generated $2.7M per month for operators|muallif=Gallagher|ism=Sean|sana=6 December 2013|ish=[[Ars Technica]]|kirish sanasi=9 December 2013}}</ref>. | ||
== Harakatlanishi == | == Harakatlanishi == | ||
Tizim ZeroAccess rootkit bilan zararlangandan soʻng, ikkita asosiy botnet operatsiyalaridan birini boshlaydi: [[bitcoin mayning]] yoki [[click firibgarligi]]. [[Bitcoin|Bitkoin]] mayning (qazib olish) bilan shugʻullanuvchi mashinalar oʻz kontrolleri uchun bitkoinlar ishlab chiqaradi. Ularning taxminiy qiymati 2012-yil [[sentyabr]] oyida yiliga 2,7 million | Tizim ZeroAccess rootkit bilan zararlangandan soʻng, ikkita asosiy botnet operatsiyalaridan birini boshlaydi: [[bitcoin mayning]] yoki [[click firibgarligi]]. [[Bitcoin|Bitkoin]] mayning (qazib olish) bilan shugʻullanuvchi mashinalar oʻz kontrolleri uchun bitkoinlar ishlab chiqaradi. Ularning taxminiy qiymati 2012-yil [[sentyabr]] oyida yiliga 2,7 million AQSh dollarini tashkil etgan<ref name="SophosMassiveGain">{{Veb manbasi|url=https://www.sophos.com/en-us/medialibrary/PDFs/technical%20papers/Sophos_ZeroAccess_Botnet.pdf?dl=true|sarlavha=The ZeroAccess Botnet: Mining and Fraud for Massive Financial Gain|muallif=Wyke|ism=James|ish=[[Sophos]]|sahifalar=(Page 45)|kirish sanasi=27 December 2012}}</ref>. Click firibgarlik uchun ishlatiladigan dasturlar vebsaytlardagi virus-reklamalar orqali foydalanuvchi eʼtiborini tortish uchun qoʻllanadi. Ushbu faoliyat uchun hisoblangan foyda kuniga 100 000 AQSh dollarigadan yuqori boʻlishi mumkin<ref name="TheRegister">{{Veb manbasi|url=https://www.theregister.co.uk/2012/09/24/zeroaccess_botnet/|sarlavha=Crooks can milk '1000k a day' from 1-million-zombie ZeroAccess army|muallif=Leyden|ism=John|sana=24 September 2012|ish=[[The Register]]|kirish sanasi=27 December 2012}}</ref><ref name="SecutiryWeek">{{Veb manbasi|url=http://www.securityweek.com/millions-home-networks-infected-zeroaccess-botnet|sarlavha=Millions of Home Networks Infected by ZeroAccess Botnet|muallif=Ragan|ism=Steve|sana=31 October 2012|ish=SecurityWeek|kirish sanasi=27 December 2012}}</ref>. Click firibgarligi sababali reklama beruvchilar kuniga 900 000 dollarga tushishadi<ref name="Techworld">{{Veb manbasi|url=http://www.pcadvisor.co.uk/news/security/zeroaccess-bot-has-infected-2-million-consumers-firm-calculates-3408841/|sarlavha=ZeroAccess bot has infected 2 million consumers, firm calculates|muallif=Dunn|ism=John E.|sana=2 November 2012|ish=[[Techworld]]|kirish sanasi=27 December 2012}}</ref>. | ||
Odatda, ZeroAccess virusli mashinaning asosiy yuklash yozuvi (MBR)ni oʻziga „yuqtiradi“. Muqobil ravishda C:\Windows\System32\Drivers-dagi tasodifiy drayverga oʻzini yuqtirishi mumkin. Bu harakat dasturga [[Ishlatuv tizimi|operatsion tizim]] ustidan toʻliq nazoratni taqdim etadi{{Citation needed|date=December 2013}}. U shuningdek, [[Windows Security Center]] (Windows xavfsizlik markazi), [[Firewall]] (xavfsizlik devori) va [[Windows Defender]] kabi dasturlarni operatsion tizimdan oʻchiradi. ZeroAccess, shuningdek, click firibgarligiga koʻmak berish maqsadida oʻzini oʻzi [[TCP/IP]] stekiga ulaydi. | Odatda, ZeroAccess virusli mashinaning asosiy yuklash yozuvi (MBR)ni oʻziga „yuqtiradi“. Muqobil ravishda C:\Windows\System32\Drivers-dagi tasodifiy drayverga oʻzini yuqtirishi mumkin. Bu harakat dasturga [[Ishlatuv tizimi|operatsion tizim]] ustidan toʻliq nazoratni taqdim etadi{{Citation needed|date=December 2013}}. U shuningdek, [[Windows Security Center]] (Windows xavfsizlik markazi), [[Firewall]] (xavfsizlik devori) va [[Windows Defender]] kabi dasturlarni operatsion tizimdan oʻchiradi. ZeroAccess, shuningdek, click firibgarligiga koʻmak berish maqsadida oʻzini oʻzi [[TCP/IP]] stekiga ulaydi. | ||
2026-yil 21-noyabr, 13:34 dagi (joriy) koʻrinishi
ZeroAccess — bu Microsoft Windows operatsion tizimlariga taʼsir qiluvchi, troya oti algoritmida ishlovchi kompyutelar uchun moʻljallangan zararli dastur. U botnetdan virusli kompyuterga boshqa zararli dasturlarni yuklab olish uchun ishlatiladi. Shu bilan birga rootkit texnikasi yordamida antiviruslardan oʻzini yashira oladi[1].
Tarixi va targʻiboti
[tahrir | manbasini tahrirlash]ZeroAccess botneti taxminan, 2011-yilning may oyida kashf etilgan[2]. Botnetning tarqalishi uchun masʼul boʻlgan ZeroAccess rootkiti kamida 9 million tizimda mavjud boʻlgani taxmin qilinadi[3]. Manbalardagi hisob-kitoblar botnet hajmi orqali farqlanadi. Jumladan, antivirus sotuvchi Sophos 2012-yilning uchinchi choragida botnet hajmini taxminan, 1 million faol virusli dasturlarga teng deya baholagan. Kindsight xavfsizlik firmasi esa 2,2 million zararlangan va faol tizimlarni taxmin qilgan[4][5].
Ushbu botning oʻzini ZeroAccess rootkiti ostida turli hujum vektorlari orqali tarqatadi. Bu hujumlarning ichidagi vektorlardan biri bu ijtimoiy muhandislikning bir shakli boʻlib, unda foydalanuvchi zararli kodni qonuniy fayl sifatida yashirish yoki uni ijro etuvchi faylga qoʻshimcha foydali yuk sifatida yashirish orqali, masalan, mualliflik huquqini himoya qilishni chetlab oʻtish orqali (keygen) uni amalga oshirishga koʻndiriladi. Ikkinchi hujum vektoridan foydalanuvchi reklama tarmogʻida chiqqan biror bir reklamani bosishi orqali foydalaniladi. Ushbu bosish harakati „oʻljani“ zararli dasturiy taʼminot joylashgan saytga yoʻnaltiradi. Nihoyat, qoʻllanadigan uchinchi infeksiya vektori sheriklik sxemasi boʻlib, unda uchinchi tomon shaxslar tizimga rootkitni oʻrnatish uchun yollanishadi[6][7].
2013-yil dekabr oyida Microsoft boshchiligidagi koalitsiya botnet uchun „command and control“ tarmogʻini yoʻq qilish uchun harakat boshlaydi. Ushbu harakat samarasiz yaʼkunlanadi, chunki barcha C&C tizimlari qoʻlga kiritilmagan va ushbu sistemalari orasidagi komponentlar taʼsirlanmagan, yaʼni botnet hali ham xohlagancha yangilanishi mumkin edi[8].
Harakatlanishi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Tizim ZeroAccess rootkit bilan zararlangandan soʻng, ikkita asosiy botnet operatsiyalaridan birini boshlaydi: bitcoin mayning yoki click firibgarligi. Bitkoin mayning (qazib olish) bilan shugʻullanuvchi mashinalar oʻz kontrolleri uchun bitkoinlar ishlab chiqaradi. Ularning taxminiy qiymati 2012-yil sentyabr oyida yiliga 2,7 million AQSh dollarini tashkil etgan[9]. Click firibgarlik uchun ishlatiladigan dasturlar vebsaytlardagi virus-reklamalar orqali foydalanuvchi eʼtiborini tortish uchun qoʻllanadi. Ushbu faoliyat uchun hisoblangan foyda kuniga 100 000 AQSh dollarigadan yuqori boʻlishi mumkin[10][11]. Click firibgarligi sababali reklama beruvchilar kuniga 900 000 dollarga tushishadi[12].
Odatda, ZeroAccess virusli mashinaning asosiy yuklash yozuvi (MBR)ni oʻziga „yuqtiradi“. Muqobil ravishda C:\Windows\System32\Drivers-dagi tasodifiy drayverga oʻzini yuqtirishi mumkin. Bu harakat dasturga operatsion tizim ustidan toʻliq nazoratni taqdim etadi[manba kerak]. U shuningdek, Windows Security Center (Windows xavfsizlik markazi), Firewall (xavfsizlik devori) va Windows Defender kabi dasturlarni operatsion tizimdan oʻchiradi. ZeroAccess, shuningdek, click firibgarligiga koʻmak berish maqsadida oʻzini oʻzi TCP/IP stekiga ulaydi.
Dastur, shuningdek, Tidserv zararli dasturini qidiradi va topgandan soʻng, uni oʻchiradi[13].
Yana qarang
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Botnet
- Zararli dastur
- Command and Control (zararli dastur)
- Zombi (kompyuter fanlari)
- Kiberjinoyat
- Internet xavfsizligi
- Click firibgarligi
- Clickbot. A
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ „Risk Detected“. www.broadcom.com.„Risk Detected“. www.broadcom.com.
- ↑ „Monthly Malware Statistics, May 2011“. securelist.com.
- ↑ Wyke. „Over 9 million PCs infected – ZeroAccess botnet uncovered“. Sophos (2012-yil 19-sentyabr). 2022-yil 1-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 27-avgust.
- ↑ Jackson Higgins. „ZeroAccess Botnet Surges“. Dark Reading (2012-yil 30-oktyabr). 2012-yil 3-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 27-dekabr.
- ↑ Kumar. „9 million PCs infected with ZeroAccess botnet“. The Hacker News (2012-yil 19-sentyabr). Qaraldi: 2012-yil 27-dekabr.
- ↑ Wyke. „The ZeroAccess rootkit“. Sophos (2012-yil 4-aprel). 2022-yil 27-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 27-avgust.
- ↑ Mimoso. „ZeroAccess Botnet Cashing in on Click Fraud and Bitcoin Mining“. ThreatPost (2012-yil 30-oktyabr). 2012-yil 3-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 27-dekabr.
- ↑ Gallagher. „Microsoft disrupts botnet that generated $2.7M per month for operators“. Ars Technica (2013-yil 6-dekabr). Qaraldi: 2013-yil 9-dekabr.
- ↑ Wyke. „The ZeroAccess Botnet: Mining and Fraud for Massive Financial Gain“. Sophos (Page 45). Qaraldi: 2012-yil 27-dekabr.
- ↑ Leyden. „Crooks can milk '1000k a day' from 1-million-zombie ZeroAccess army“. The Register (2012-yil 24-sentyabr). Qaraldi: 2012-yil 27-dekabr.
- ↑ Ragan. „Millions of Home Networks Infected by ZeroAccess Botnet“. SecurityWeek (2012-yil 31-oktyabr). Qaraldi: 2012-yil 27-dekabr.
- ↑ Dunn. „ZeroAccess bot has infected 2 million consumers, firm calculates“. Techworld (2012-yil 2-noyabr). Qaraldi: 2012-yil 27-dekabr.
- ↑ „Risk Detected“. www.broadcom.com.
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Sophos tomonidan yaratilgan ZeroAccess botnetining tahlili .
- ZeroAccess Botnet, Kindsight Security Labs.
- ZeroAccess, Kindsight Security Labs uchun yangi C&C protokoli[sayt ishlamaydi].