Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Muhammad Yusuf: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Muhammad Yusuf
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Muhammad Yusuf]]
{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi            = Muhammad Yusuf
| portret        = MuhammadYusuf.jpg
| tavallud sanasi = {{tugʻilgan sanasi|1954|4|26}}
| tavallud joyi = {{TavalludJoyi|Marhamat tumani}}, [[Andijon viloyati]], [[OʻzSSR]]
| vafot sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|2001|7|29|1954|4|26}}<ref>{{veb manbasi | url=https://www.gazeta.uz/uz/2013/12/27/poet/ | title=Shoir Muhammad Yusuf tavalludining 60 yilligi nishonlanadi | date=27 December 2013 }}</ref>
| vafot joyi = {{VafotJoyi|Ellikqalʼa}}, [[Qoraqalpogʻiston]]
| mukofotlari = {{Oʻzbekiston xalq shoiri}}{{Doʻstlik ordeni}}{{Fidokorona xizmatlari uchun ordeni}}
}}
'''Muhammad Yusuf''' (asl [[ism]]-sharifi '''Muhammadjon Yusupov<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.infocenter.uz/ru/content/26-aprelya-60-let-so-dnya|title=26 апреля – 60 лет со дня рождения Мухаммада Юсуфа|accessdate=2016-01-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220075317/http://www.infocenter.uz/ru/content/26-aprelya-60-let-so-dnya|archivedate=2016-12-20|deadlink=yes}}</ref>'''; [[1954-yil]] [[26-aprel]], [[Marhamat tumani]], [[Andijon viloyati]], [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|OʻzSSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] — [[2001-yil]] [[29-iyul]], [[Ellikqalʼa tumani]], [[Qoraqalpogʻiston]]) — [[Oʻzbekiston xalq shoiri]], [[Doʻstlik ordeni]] sohibi, [[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi|O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi]] [[deputat]]i, O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi [[Toshkent rus tili va adabiyoti instituti]]ning (hozirgi [[Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti]]) 1978-yilgi bitiruvchisi. Zamondoshlarining fikricha, Muhammad Yusuf XX asr oxiri — XXI asr boshlaridagi eng iste’dodli o‘zbek shoirlaridan biri bo‘lgan.<ref name="kultura2">{{Veb manbasi |url=http://www.kultura.uz/view_9_r_905.html |title=60-летие поэта Мухаммада Юсуфа широко отметят в наступающем году |access-date=2015-11-27 |archive-date=2019-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190427150150/http://www.kultura.uz/view_9_r_905.html |deadlink=no}}</ref>
 
== Biografiyasi ==
Muhammad Yusuf 1954-yilning 26-aprelida [[Andijon viloyati]]<nowiki/>ning [[Marhamat tumani]] Qovunchi qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1971-yil oʻrta maktabni tugatgan. [[Rus tili va adabiyoti instituti|Toshkent rus tili va adabiyoti institutining]]  (hozirgi [[Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti]]) rus tili va adabiyoti fakultetini tugatgan ([[1978]]).<ref name="kultura">{{Veb manbasi|url=http://www.kultura.uz/view_9_r_905.html|title=60-летие поэта Мухаммада Юсуфа широко отметят в наступающем году|access-date=2015-11-27|archive-date=2019-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190427150150/http://www.kultura.uz/view_9_r_905.html|deadlink=no}}</ref>
 
== Faoliyati ==
Muhammad Yusuf oʻqishni tamomlaganidan soʻng, O‘zbekiston kitobxonlar jamiyatida muharrir sifatida ishlaydi (1978—1980). Soʻngra „<nowiki/>[[Toshkent oqshomi]]<nowiki/>“ [[gazeta]]da muxbiri (1980—1986), [[Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi]]da musahhih (1986—1995), „Oʻzbekiston ovozi“ gazetasida muxbir, O‘zbekiston milliy axborot agentligi bosh muharrir o‘rinbosari, „<nowiki/>[[Tafakkur (jurnal)|Tafakkur“ jurnalida]] [[boʻlim]] mudiri (1995—1997), [[Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi]]da turli lavozimlarda faoliyat yuritgan (1997—2001).<ref name="uz">[http://www.12news.uz/news/2013/12/v-uzbekistane-otmetyat-yubilej-muhamma/ V Uzbekistane otmetyat yubiley Muxammada Yusufa]{{Oʻlikhavola|date=iyun 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Сентябрь 2019|bot=InternetArchiveBot}}</ref>
 
== Ijodiy faoliyati ==
Muhammad Yusufning dastlabki sheʼrlari [[Oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati|"Oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati"]] haftaligida bosilgan ([[1976]]). Shundan boshlab [[respublika]] [[matbuot]]<nowiki/>ida uning [[sheʼr]], [[ocherk]] va [[maqola]]lari muntazam ravishda chop etila boshlagan. Muhammad Yusuf Oʻzbekiston xalq shoiri unvoni va Doʻstlik ordeni bilan mukofotlangan.
 
=== Nashr etilgan sheʼriy toʻplamlari: ===
 
* „[[Tanish teraklar]]“ ([[1985]])
* „[[Bulbulga bir gapim bor]]“ ([[1987]])
* „[[Iltijo]]“ ([[1988]]),
* [[„Uyqudagi qiz“]] ([[1989]])
* [[„Halima enam allalari“]] ([[1989]])
* [[„Ishq kemasi“]] ([[1990]])
* [[„Koʻnglimda bir yor“]] ([[1991]]),
* [[„Bevafo koʻp ekan“]] ([[1993]])
* [[„Yolgʻonchi yor“]] ([[1993]])
* [[„Erka kiyik“]] ([[1995]])
* [[„Osmonimga olib ketaman“]] ([[1998]])
 
Mazkur [[kitob]]<nowiki/>larga kirgan [[sheʼr]]<nowiki/>larda Muhammad Yusufga mansub boʻlgan avlodning eng oliyjanob va yuksak insoniy fazilatlari bilan birga [[yoshlik]] sururi, ishq va [[Muhabbat (maʼnolari)|muhabbat]]<nowiki/>ning nafis [[navo]]<nowiki/>lari, oʻzbekona, sodda, ayni paytda ezgu, bokira va betakror tuygʻu hamda kechinmalari oʻzining yorqin ifodasini topgan. Soʻzning badiiy imkoniyatlaridan [[mahorat]] bilan foydalanish, musiqiy ravonlik, tuygʻular tiniqligi, samimiylik va mayinlik, [[ruhiyat]] [[manzara]]<nowiki/>larini loʻnda va yakdil ifodalay bilish Muhammad Yusuf sheʼriy [[uslub]]<nowiki/>ining yetakchi [[xususiyat]]<nowiki/>laridir. Uning qalamiga mansub aksariyat [[sheʼr]]<nowiki/>lar taniqli xonandalar tomonidan ijro etilmoqda.
 
== Vafoti ==
Muhammad Yusuf ijodi ayni gullab yashnagan paytda, Qoraqalpogʻiston Respublikasi [[Ellikqalʼa tumani]]<nowiki/>da [[sheʼriyat]] muxlislari bilan uchrashish maqsadidagi ijodiy safarida [[2001-yil]] [[29-iyul]]da yurak xuruji tufayli vafot etgan. [[Andijon]]da dafn etilgan. [[Toshkent shahri]] va [[Marhamat tumani]]<nowiki/>dagi koʻchalardan biri, shuningdek, [[Andijon (shahar)|Andijon shahri]]<nowiki/>dagi [[bola]]<nowiki/>lar [[kutubxona]]<nowiki/>si va [[Marhamat tumani]]<nowiki/>dagi [[ijod]] [[maktab]]<nowiki/>i Muhammad Yusuf nomi bilan ataladi.
Agar tirik bo'lganda hozir u 71 yoshga toʻlgan boʻlar edi. U bu yorugʻ olamdan atiga 47 yoshida koʻz yumdi... Uning oʻlimi she'riyatga ta'sir qildi. Buyuk shoir o'limi she'riyatni o'ldirdi... O'zbek shoirlari orasida eng taniqlisi Muhammad Yusuf edi. Uning she'rlari insoniyat qalbini seskantirib qoʻyadi. U shunday buyuk shoir edi. U o'limini oldindan sezgan edi. Va u oxirgi she'rini yozdi ya'ni o'limidan taxminan 1-2 soat oldindir...
She'rning nomi yoʻq lekin uni Muhammad Yusuf o'limidan oldin yozgan...
Muhammad Yusufning mashhur she'rlarini qoʻshiqlarda eshitasiz, baʼzida esa uning oʻzidan...
 
Bunday shoir Oʻzbekistonda yagona edi... Haqiqiy insoniy shoir Muhammad Yusuf edi...<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.anons.uz/article/other/12905/|title=По всей стране широко отмечается 60-летний юбилей Мухаммада Юсуфа|accessdate=2015-11-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208124343/http://www.anons.uz/article/other/12905/|archivedate=2015-12-08|deadlink=yes}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.natlib.uz/ru/article/911/|title=В Национальной библиотеке Узбекистана имени Алишера Навои состоялся творческий вечер, посвященный 60 - летию со дня рождения поэта Мухаммада Юсуфа|accessdate=2015-11-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208045441/http://www.natlib.uz/ru/article/911/|archivedate=2015-12-08|deadlink=yes}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://news.uzreport.uz/news_9_r_116289.html|title=В Ташкенте вспоминают Народного поэта Узбекистана Мухаммада Юсуфа|access-date=2015-11-27|archive-date=2016-03-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20160315092108/http://news.uzreport.uz/news_9_r_116289.html|deadlink=yes}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.gazeta.uz/2014/04/26/myusuf/|title=60-летие Мухаммада Юсуфа отметили в Ташкенте|access-date=2015-11-27|archive-date=2016-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20160424120626/https://www.gazeta.uz/2014/04/26/myusuf/|deadlink=no}}</ref>
 
== Mukofotlari ==
 
* „[[Doʻstlik ordeni]]“
* [[Oʻzbekiston xalq shoiri]] (1998)<ref>{{Lex.uz|О награждении в связи с семилетием независимости Республики Узбекистан группы работников науки, здравоохранения, культуры, просветительства, средств массовой информации и социальной сферы|1998-8-27|УП|2074|2392196}}</ref>
* [[Fidokorona xizmatlari uchun ordeni|“Fidokorona xizmatlari uchun”]] (vafotidan soʻng, 2025)<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8412 |sarlavha=O‘zbekistonda ilm-fan, adabiyot, madaniyat va san’at sohalarini rivojlantirishga ulkan hissa qo‘shgan bir guruh marhum olim va ijodkorlarni mukofotlash to‘g‘risida |sana=23 August 2025 |qaralgan sana=23 August 2025}}</ref>
 
== Manbalar ==
{{manbalar}}12.  https://sherlari.uz/muhammad-yusuf-eng-sara-sherlari-toplami/<ref>{{Veb manbasi |url=https://sherlari.uz/muhammad-yusuf-eng-sara-sherlari-toplami/ |sarlavha=Muhammad  Yusuf sara sherlar to‘plami |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260116061913/https://sherlari.uz/muhammad-yusuf-eng-sara-sherlari-toplami/ |qaralgan sana=2026-03-06 |arxivsana=2026-01-16 }}</ref>
 
== Havolalar ==
{{Vikiiqtibos}}{{OʻzME}}
 
{{Tashqi havolalar}}
 
{{DEFAULTSORT:Muhammad Yusuf}}
[[Turkum:Oʻzbekistonlik yozuvchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha shoirlar]]
[[Turkum:Sheʼriyat]]
[[Turkum:Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti bitiruvchilari]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Muhammad Yusuf
MuhammadYusuf
Tavalludi 26-aprel 1954-yil
Vafoti 29-iyul 2001-yil(2001-07-29)
(47 yoshda)[1]
Ellikqalʼa, Qoraqalpogʻiston
Mukofotlari Oʻzbekiston xalq shoiri (medali)Dustlik ribFidokorona khizmatlari uchun rib

Muhammad Yusuf (asl ism-sharifi Muhammadjon Yusupov[2]; 1954-yil 26-aprel, Marhamat tumani, Andijon viloyati, OʻzSSR, SSSR — 2001-yil 29-iyul, Ellikqalʼa tumani, Qoraqalpogʻiston) — Oʻzbekiston xalq shoiri, Doʻstlik ordeni sohibi, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi deputati, O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi Toshkent rus tili va adabiyoti institutining (hozirgi Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti) 1978-yilgi bitiruvchisi. Zamondoshlarining fikricha, Muhammad Yusuf XX asr oxiri — XXI asr boshlaridagi eng iste’dodli o‘zbek shoirlaridan biri bo‘lgan.[3]

Muhammad Yusuf 1954-yilning 26-aprelida Andijon viloyatining Marhamat tumani Qovunchi qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1971-yil oʻrta maktabni tugatgan. Toshkent rus tili va adabiyoti institutining (hozirgi Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti) rus tili va adabiyoti fakultetini tugatgan (1978).[4]

Muhammad Yusuf oʻqishni tamomlaganidan soʻng, O‘zbekiston kitobxonlar jamiyatida muharrir sifatida ishlaydi (1978—1980). Soʻngra „Toshkent oqshomi“ gazetada muxbiri (1980—1986), Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyida musahhih (1986—1995), „Oʻzbekiston ovozi“ gazetasida muxbir, O‘zbekiston milliy axborot agentligi bosh muharrir o‘rinbosari, „Tafakkur“ jurnalida boʻlim mudiri (1995—1997), Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasida turli lavozimlarda faoliyat yuritgan (1997—2001).[5]

Ijodiy faoliyati

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Muhammad Yusufning dastlabki sheʼrlari "Oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati" haftaligida bosilgan (1976). Shundan boshlab respublika matbuotida uning sheʼr, ocherk va maqolalari muntazam ravishda chop etila boshlagan. Muhammad Yusuf Oʻzbekiston xalq shoiri unvoni va Doʻstlik ordeni bilan mukofotlangan.

Nashr etilgan sheʼriy toʻplamlari:

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Mazkur kitoblarga kirgan sheʼrlarda Muhammad Yusufga mansub boʻlgan avlodning eng oliyjanob va yuksak insoniy fazilatlari bilan birga yoshlik sururi, ishq va muhabbatning nafis navolari, oʻzbekona, sodda, ayni paytda ezgu, bokira va betakror tuygʻu hamda kechinmalari oʻzining yorqin ifodasini topgan. Soʻzning badiiy imkoniyatlaridan mahorat bilan foydalanish, musiqiy ravonlik, tuygʻular tiniqligi, samimiylik va mayinlik, ruhiyat manzaralarini loʻnda va yakdil ifodalay bilish Muhammad Yusuf sheʼriy uslubining yetakchi xususiyatlaridir. Uning qalamiga mansub aksariyat sheʼrlar taniqli xonandalar tomonidan ijro etilmoqda.

Muhammad Yusuf ijodi ayni gullab yashnagan paytda, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ellikqalʼa tumanida sheʼriyat muxlislari bilan uchrashish maqsadidagi ijodiy safarida 2001-yil 29-iyulda yurak xuruji tufayli vafot etgan. Andijonda dafn etilgan. Toshkent shahri va Marhamat tumanidagi koʻchalardan biri, shuningdek, Andijon shahridagi bolalar kutubxonasi va Marhamat tumanidagi ijod maktabi Muhammad Yusuf nomi bilan ataladi. Agar tirik bo'lganda hozir u 71 yoshga toʻlgan boʻlar edi. U bu yorugʻ olamdan atiga 47 yoshida koʻz yumdi... Uning oʻlimi she'riyatga ta'sir qildi. Buyuk shoir o'limi she'riyatni o'ldirdi... O'zbek shoirlari orasida eng taniqlisi Muhammad Yusuf edi. Uning she'rlari insoniyat qalbini seskantirib qoʻyadi. U shunday buyuk shoir edi. U o'limini oldindan sezgan edi. Va u oxirgi she'rini yozdi ya'ni o'limidan taxminan 1-2 soat oldindir... She'rning nomi yoʻq lekin uni Muhammad Yusuf o'limidan oldin yozgan... Muhammad Yusufning mashhur she'rlarini qoʻshiqlarda eshitasiz, baʼzida esa uning oʻzidan...

Bunday shoir Oʻzbekistonda yagona edi... Haqiqiy insoniy shoir Muhammad Yusuf edi...[6][7][8][9]

  1. ↑ „Shoir Muhammad Yusuf tavalludining 60 yilligi nishonlanadi“ (2013-yil 27-dekabr).
  2. ↑ „26 апреля – 60 лет со дня рождения Мухаммада Юсуфа“ (deadlink). 2016-yil 20-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 14-yanvar.
  3. ↑ „60-летие поэта Мухаммада Юсуфа широко отметят в наступающем году“. 2019-yil 27-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 27-noyabr.
  4. ↑ „60-летие поэта Мухаммада Юсуфа широко отметят в наступающем году“. 2019-yil 27-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 27-noyabr.
  5. ↑ V Uzbekistane otmetyat yubiley Muxammada Yusufa[sayt ishlamaydi]Andoza:Недоступная ссылка
  6. ↑ „По всей стране широко отмечается 60-летний юбилей Мухаммада Юсуфа“ (deadlink). 2015-yil 8-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 27-noyabr.
  7. ↑ „В Национальной библиотеке Узбекистана имени Алишера Навои состоялся творческий вечер, посвященный 60 - летию со дня рождения поэта Мухаммада Юсуфа“ (deadlink). 2015-yil 8-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 27-noyabr.
  8. ↑ „В Ташкенте вспоминают Народного поэта Узбекистана Мухаммада Юсуфа“ (deadlink). 2016-yil 15-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 27-noyabr.
  9. ↑ „60-летие Мухаммада Юсуфа отметили в Ташкенте“. 2016-yil 24-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 27-noyabr.
  10. ↑ Указ Президента Республики Узбекистан от 27 avgust 1998 года № УП-2074 «О награждении в связи с семилетием независимости Республики Узбекистан группы работников науки, здравоохранения, культуры, просветительства, средств массовой информации и социальной сферы»
  11. ↑ „O‘zbekistonda ilm-fan, adabiyot, madaniyat va san’at sohalarini rivojlantirishga ulkan hissa qo‘shgan bir guruh marhum olim va ijodkorlarni mukofotlash to‘g‘risida“ (2025-yil 23-avgust). Qaraldi: 2025-yil 23-avgust.

12. https://sherlari.uz/muhammad-yusuf-eng-sara-sherlari-toplami/[1]



  1. ↑ „Muhammad Yusuf sara sherlar to‘plami“. 2026-yil 16-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 6-mart.