Yunus Ali: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
| website = {{url|khwajaenayetpuri.org}} | | website = {{url|khwajaenayetpuri.org}} | ||
}} | }} | ||
'''Yunus Ali Enayetpuriy''' ({{Lang-ar|يونس علي العنايتفوري}}{{Lang-bn|ইউনুস আলী এনায়েতপুরী}} ; 1886-1951) yoki oddiygina '''Xoʻja Enayetpuri'''<ref name=":0">{{Kitob manbasi|title=The Biographical Encyclopaedia of Islamic Philosophy|last=Dastagir|first=Golam|publisher=Oxford University Press|year=2006|pages=79–80}}</ref> | '''Yunus Ali Enayetpuriy''' ({{Lang-ar|يونس علي العنايتفوري}}{{Lang-bn|ইউনুস আলী এনায়েতপুরী}} ; 1886-1951) yoki oddiygina '''Xoʻja Enayetpuri'''<ref name=":0">{{Kitob manbasi|title=The Biographical Encyclopaedia of Islamic Philosophy|last=Dastagir|first=Golam|publisher=Oxford University Press|year=2006|pages=79–80}}</ref> soʻfiy avliyo boʻlgan. | ||
== Shaxsiy hayoti == | == Shaxsiy hayoti == | ||
Yunus Ali 1886-yilda tugʻilgan. U 17 yoshidan boshlab [[Kalkutta|Kalkuttada]] 18 yil davomida Sayyid Vojid Ali qoʻlida tahsil oladi<ref name="sufismjournal.org">{{Veb manbasi|url=http://sufismjournal.org/community/community.html|sarlavha=Sufism Journal: Community: Sufism in Bangladesh|ish=sufismjournal.org|qaralgan sana=2023-01-06|arxivsana=2019-09-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190901024007/http://sufismjournal.org/community/community.html}}</ref><ref name="KE site">{{Veb manbasi|sarlavha=Khwaja Enayetpuri(r) and his Legacy|url=http://khwajaenayetpuri.org/legacy.html|qaralgan sana=27 January 2018|arxivsana=2018-01-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180129054804/http://khwajaenayetpuri.org/legacy.html}}</ref><ref name=":0"></ref>. U [[Bagʻdod| | Yunus Ali 1886-yilda tugʻilgan. U 17 yoshidan boshlab [[Kalkutta|Kalkuttada]] 18 yil davomida Sayyid Vojid Ali qoʻlida tahsil oladi<ref name="sufismjournal.org">{{Veb manbasi|url=http://sufismjournal.org/community/community.html|sarlavha=Sufism Journal: Community: Sufism in Bangladesh|ish=sufismjournal.org|qaralgan sana=2023-01-06|arxivsana=2019-09-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190901024007/http://sufismjournal.org/community/community.html}}</ref><ref name="KE site">{{Veb manbasi|sarlavha=Khwaja Enayetpuri(r) and his Legacy|url=http://khwajaenayetpuri.org/legacy.html|qaralgan sana=27 January 2018|arxivsana=2018-01-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180129054804/http://khwajaenayetpuri.org/legacy.html}}</ref><ref name=":0"></ref>. U [[Bagʻdod|Bagʻdodlik]] sayyidlar avlodidan boʻlgan deb ishoniladi<ref name=":1">{{Veb manbasi|url=http://khwajaenayetpuri.org/life-and-work.html|sarlavha=Life and Work|ish=Khwaja Enayetpuri|qaralgan sana=27 January 2018|arxivsana=2018-02-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180202011612/http://khwajaenayetpuri.org/life-and-work.html}}</ref><ref name=":0" />, lekin yozuvlar Chaitra 26, 1330 (milodiy 1924)da sodir boʻlgan yongʻinda yoʻq qilingan<ref name=":1" />. Xoʻja 1952-yilda vafot etgan<ref name=":0" />. | ||
== Taʼlimotlari == | == Taʼlimotlari == | ||
Xoʻjaning taʼlimoti [[Tajalli|Tajalliyga]], ilohiy nurga<ref name="sufismjournal.org"></ref> qaratilgan va uning izdoshlari yuz minglab kishilardan iborat edi<ref name="some_aspects">{{Cite journal|last=Dastagir|first1=Golam|title=Some Aspects of Khwaja Enayetpuri's Sūfism|journal=Copula|date=June 2002|volume=19|url=http://khwajaenayetpuri.org/copula_vol_19.pdf|access-date=27 January 2018|archivedate=2016-10-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161022133239/http://www.khwajaenayetpuri.org/copula_vol_19.pdf}}</ref><ref name=":0"></ref>. Xoʻja Enayetpuriy „yozma“, „maʼruza“ va „xonqoh“ kabi uch tomonlama | Xoʻjaning taʼlimoti [[Tajalli|Tajalliyga]], ilohiy nurga<ref name="sufismjournal.org"></ref> qaratilgan va uning izdoshlari yuz minglab kishilardan iborat edi<ref name="some_aspects">{{Cite journal|last=Dastagir|first1=Golam|title=Some Aspects of Khwaja Enayetpuri's Sūfism|journal=Copula|date=June 2002|volume=19|url=http://khwajaenayetpuri.org/copula_vol_19.pdf|access-date=27 January 2018|archivedate=2016-10-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161022133239/http://www.khwajaenayetpuri.org/copula_vol_19.pdf}}</ref><ref name=":0"></ref>. Xoʻja Enayetpuriy „yozma“, „maʼruza“ va „xonqoh“ kabi uch tomonlama oʻqitish usulini ishlab chiqqan<ref name=":0" />. | ||
Uning soʻfiylik tariqati boshqa toʻrtta soʻfiylik tariqatiga taʼsir qiladi: [[Qodiriylar|Qodiriy]], [[Chishtiya|Chishti]], [[Naqshbandiya]] va Mujaddediy<ref name="KE site"></ref>, [[Naqshbandiya|Naqshbandiyning]] (Mujaddidiy) alohida taʼsiri bilan<ref name=":0"></ref> hamda u Bangladeshga Mujaddediya tariqatini joriy etgani uchun alohida eʼtirof etilgan<ref name="iais12Sep2012">{{Veb manbasi|url=http://www.iais.org.my/e/attach/ppts/12SEP2012/Islam%20in%20Bangladesh_12%20Sept%202012.pdf|sarlavha=Islam & Multiculturalism in Bangladesh: A Reflection|muallif=Dastagir|ism=Golam|ish=International Institute of Advanced Islamic Studies|qaralgan sana=27 January 2018|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180127203402/http://www.iais.org.my/e/attach/ppts/12SEP2012/Islam%20in%20Bangladesh_12%20Sept%202012.pdf|arxivsana=27 January 2018}}</ref>. Oʻsha paytdagi Sharqiy Pokistonda soʻfiylarning uygʻonishi Xojaning soʻfiylikka shubha bilan qaraydigan musulmonlarga, jumladan, [[shariat]] va soʻfiylikni (tariqa) uygʻunlashtirishga qaratilgan faoliyati bilan bogʻliq<ref name=":0" />. U shariat va tasavvufga oid ikkita „''Shariyat Alo''“ („Shariat nuri“) va „''Ganje Asror''“ („Sirlar shahri“) kitoblarini yozgan<ref name=":0" />. | Uning soʻfiylik tariqati boshqa toʻrtta soʻfiylik tariqatiga taʼsir qiladi: [[Qodiriylar|Qodiriy]], [[Chishtiya|Chishti]], [[Naqshbandiya]] va Mujaddediy<ref name="KE site"></ref>, [[Naqshbandiya|Naqshbandiyning]] (Mujaddidiy) alohida taʼsiri bilan<ref name=":0"></ref> hamda u Bangladeshga Mujaddediya tariqatini joriy etgani uchun alohida eʼtirof etilgan<ref name="iais12Sep2012">{{Veb manbasi|url=http://www.iais.org.my/e/attach/ppts/12SEP2012/Islam%20in%20Bangladesh_12%20Sept%202012.pdf|sarlavha=Islam & Multiculturalism in Bangladesh: A Reflection|muallif=Dastagir|ism=Golam|ish=International Institute of Advanced Islamic Studies|qaralgan sana=27 January 2018|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180127203402/http://www.iais.org.my/e/attach/ppts/12SEP2012/Islam%20in%20Bangladesh_12%20Sept%202012.pdf|arxivsana=27 January 2018}}</ref>. Oʻsha paytdagi Sharqiy Pokistonda soʻfiylarning uygʻonishi Xojaning soʻfiylikka shubha bilan qaraydigan musulmonlarga, jumladan, [[shariat]] va soʻfiylikni (tariqa) uygʻunlashtirishga qaratilgan faoliyati bilan bogʻliq<ref name=":0" />. U shariat va tasavvufga oid ikkita „''Shariyat Alo''“ („Shariat nuri“) va „''Ganje Asror''“ („Sirlar shahri“) kitoblarini yozgan<ref name=":0" />. | ||
* Jamalpurdagi Murshidpur Darbar Sharif | * Jamalpurdagi Murshidpur Darbar Sharif | ||
Enayetpur Darbar Sharif xonaqohiga ruhiy peshvo, Enayetpuriyning uchinchi | Enayetpur Darbar Sharif xonaqohiga ruhiy peshvo, Enayetpuriyning uchinchi oʻgʻli Kamol Uddin va xonaqoning hozirgi sajjada nashin (soʻfiy ustozi) rahbarlik qiladi<ref name=":0"></ref>. Xoʻja Kamol Uddin [[Naqshbandiya]] va Mujaddidiy farmoni boʻyicha hokimiyat egasi hisoblanadi. U oʻzining akalari Xoʻja Xosim Uddin va Xoʻja Mozammel Huqning oʻrnini egallaydi, xonaqodagi sobiq sajjada nashin lavozimida faoliyat yuritadi<ref name="KE site"></ref>. | ||
== Manbalar == | == Manbalar == | ||
2026-yil 21-noyabr, 13:14 dagi (joriy) koʻrinishi
Yunus Ali Enayetpuriy | |
|---|---|
|
| |
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Tavalludi | 1886-yil |
| Vafoti | 1952 |
| Enayetpur Darbar Sharif, Bangladesh | |
| Dini | Islom |
| Mazhab | Sunniy |
| Mashhur ish(lar)i | Shariyater Alo (Shariyat yogʻdusi) vaGanj-e-Asrar |
| Tariqat | Naqshbandiya (Mujaddidi) |
Yunus Ali Enayetpuriy (arabcha: يونس علي العنايتفوريbengalcha: ইউনুস আলী এনায়েতপুরী ; 1886-1951) yoki oddiygina Xoʻja Enayetpuri[1] soʻfiy avliyo boʻlgan.
Shaxsiy hayoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Yunus Ali 1886-yilda tugʻilgan. U 17 yoshidan boshlab Kalkuttada 18 yil davomida Sayyid Vojid Ali qoʻlida tahsil oladi[2][3][1]. U Bagʻdodlik sayyidlar avlodidan boʻlgan deb ishoniladi[4][1], lekin yozuvlar Chaitra 26, 1330 (milodiy 1924)da sodir boʻlgan yongʻinda yoʻq qilingan[4]. Xoʻja 1952-yilda vafot etgan[1].
Taʼlimotlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]Xoʻjaning taʼlimoti Tajalliyga, ilohiy nurga[2] qaratilgan va uning izdoshlari yuz minglab kishilardan iborat edi[5][1]. Xoʻja Enayetpuriy „yozma“, „maʼruza“ va „xonqoh“ kabi uch tomonlama oʻqitish usulini ishlab chiqqan[1].
Uning soʻfiylik tariqati boshqa toʻrtta soʻfiylik tariqatiga taʼsir qiladi: Qodiriy, Chishti, Naqshbandiya va Mujaddediy[3], Naqshbandiyning (Mujaddidiy) alohida taʼsiri bilan[1] hamda u Bangladeshga Mujaddediya tariqatini joriy etgani uchun alohida eʼtirof etilgan[6]. Oʻsha paytdagi Sharqiy Pokistonda soʻfiylarning uygʻonishi Xojaning soʻfiylikka shubha bilan qaraydigan musulmonlarga, jumladan, shariat va soʻfiylikni (tariqa) uygʻunlashtirishga qaratilgan faoliyati bilan bogʻliq[1]. U shariat va tasavvufga oid ikkita „Shariyat Alo“ („Shariat nuri“) va „Ganje Asror“ („Sirlar shahri“) kitoblarini yozgan[1].
Merosi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Xoʻja Yunus Ali universiteti[7] va Xoʻja Yunus Ali tibbiyot kolleji[8] ilm dargohlari Xoʻja nomi bilan atalgan. Muassasalar Xoʻjaning izdoshi va kuyovi M. M. Amjad Husayn[9] tomonidan tashkil etilgan boʻlib, tibbiyot kollejining joylashuvi uning hayoti davomida Xoʻja tomonidan tanlangan hududda bunyod etilgan[10]. Ro-ro paromi, shuningdek, „ENAYETPURI“ M/F ham Xoʻja nomi bilan atalgan.
Bangladeshdagi Xoʻja Enayetpuriga bagʻishlangan va uning ixlosmandlari tomonidan tashkil etilgan Xanqahlar (soʻfiy markazlari) quyidagilardan iborat[3]:
- Enayetpur Darbar Sharif, Xoʻjaning oʻzi tomonidan tashkil etilgan dastlabki xonqa va Bangladeshdagi barcha xonqalarning eng kattasi. Bu soʻfiylar markazi „Bisva Shanti Manzil“ (Jahon Tinchlik Markazi) nomi bilan mashhur[1].
- Mymensinghdagi Shambhuganj Darbar Sharif
- Bisva Zaker Manzil (Atroshida Atroshi pirlari tomonidan tashkil etilgan Jahon Zaker Markazi va Xoʻja shogirdlari tomonidan asos solingan eng yirik xonqohlardan biri)[1]
- Faridpurdagi Chandra Para Darbar Sharif
- Tangaildagi Para Darbar Sharif jannati Xoʻja Enayetpuriyning eng yaqin shogirdlaridan biri Mavlono Makim Uddin tomonidan asos solingan.
- Jamalpurdagi Murshidpur Darbar Sharif
Enayetpur Darbar Sharif xonaqohiga ruhiy peshvo, Enayetpuriyning uchinchi oʻgʻli Kamol Uddin va xonaqoning hozirgi sajjada nashin (soʻfiy ustozi) rahbarlik qiladi[1]. Xoʻja Kamol Uddin Naqshbandiya va Mujaddidiy farmoni boʻyicha hokimiyat egasi hisoblanadi. U oʻzining akalari Xoʻja Xosim Uddin va Xoʻja Mozammel Huqning oʻrnini egallaydi, xonaqodagi sobiq sajjada nashin lavozimida faoliyat yuritadi[3].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Dastagir, Golam. The Biographical Encyclopaedia of Islamic Philosophy. Oxford University Press, 2006 — 79–80-bet.
- ↑ 2,0 2,1 „Sufism Journal: Community: Sufism in Bangladesh“. sufismjournal.org. 2019-yil 1-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 6-yanvar.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 „Khwaja Enayetpuri(r) and his Legacy“. 2018-yil 29-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 27-yanvar.
- ↑ 4,0 4,1 „Life and Work“. Khwaja Enayetpuri. 2018-yil 2-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 27-yanvar.
- ↑ Dastagir, Golam (June 2002). "Some Aspects of Khwaja Enayetpuri's Sūfism". Copula 19. Archived from the original on 2016-10-22. https://web.archive.org/web/20161022133239/http://www.khwajaenayetpuri.org/copula_vol_19.pdf. Qaraldi: 27 January 2018.Yunus Ali]]
- ↑ Dastagir. „Islam & Multiculturalism in Bangladesh: A Reflection“. International Institute of Advanced Islamic Studies. 2018-yil 27-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 27-yanvar.
- ↑ „Background History“. Khwaja Yunus Ali University. 2018-yil 27-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 27-yanvar.
- ↑ „About Kyamc“. Khwaja Yunus Ali Medical College. 2018-yil 27-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 27-yanvar.
- ↑ „The Founder of KYAU“. Khwaja Yunus Ali University. 2018-yil 27-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 27-yanvar.
- ↑ „Our Vision, Our Mission“. Khwaja Yunus Ali Nursing College. 2018-yil 27-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 27-yanvar.