Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Vesprem: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
ilovalar = |
ilovalar = |
}}
}}
'''Veszprem''' ({{Lang-hu|Veszprém}}, {{Lang-de|Weißbrunn}}) — [[Vengriya|Vengriyaning]] eng qadimgi shaharlardan biri, Vesprem okrugining ma’muriy markazi. Aholisi 2014-yil 1 yanvar holatiga 60 788<ref>[http://www.ksh.hu/apps/shop.kiadvany?p_kiadvany_id=35528&p_temakor_kod=KSH&p_session_id=185598518857610&p_lang=HU Ежегодное издание  «Административная Венгрия», Центральное Статистическое Бюро, 2014.]</ref> nafar kishidan iborat.
'''Veszprem''' ({{Lang-hu|Veszprém}}, {{Lang-de|Weißbrunn}}) — [[Vengriya|Vengriyaning]] eng qadimgi shaharlardan biri, Vesprem okrugining maʼmuriy markazi. Aholisi 2014-yil 1 yanvar holatiga 60 788<ref>[http://www.ksh.hu/apps/shop.kiadvany?p_kiadvany_id=35528&p_temakor_kod=KSH&p_session_id=185598518857610&p_lang=HU Ежегодное издание  «Административная Венгрия», Центральное Статистическое Бюро, 2014.]</ref> nafar kishidan iborat.
[[Fayl:Veszprém_-_Veszpremvar.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Veszpr%C3%A9m_-_Veszpremvar.jpg/200px-Veszpr%C3%A9m_-_Veszpremvar.jpg|left|thumb|200x200px| Veszprem, eski shahar]]
[[Fayl:Veszprém_-_Veszpremvar.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Veszpr%C3%A9m_-_Veszpremvar.jpg/200px-Veszpr%C3%A9m_-_Veszpremvar.jpg|left|thumb|200x200px| Veszprem, eski shahar]]


== Geografiya va transporti ==
== Geografiya va transporti ==
Shahar Shed daryosining ikkala tarafida, [[Budapesht|Budapeshtdan]] 110 kilometr janubi-g‘arbda va [[Balaton]] ko‘li qirg‘og‘idan 15 kilometr uzoqlikda joylashgan. Vesprem Budapesht, Sekeshfexervar [[Dyor]] va uning atrofidagi shaharlar bilan avtomobil yo‘llari orqali bog‘langan. Shahar orqali Sekeshfexervar-Vesprem-Sombatxey temir yo‘li o‘tadi. Budapeshtga poyezdda  borish vaqti taxminan 2 soatga boradi.
Shahar Shed daryosining ikkala tarafida, [[Budapesht|Budapeshtdan]] 110 kilometr janubi-gʻarbda va [[Balaton]] koʻli qirgʻogʻidan 15 kilometr uzoqlikda joylashgan. Vesprem Budapesht, Sekeshfexervar [[Dyor]] va uning atrofidagi shaharlar bilan avtomobil yoʻllari orqali bogʻlangan. Shahar orqali Sekeshfexervar-Vesprem-Sombatxey temir yoʻli oʻtadi. Budapeshtga poyezdda  borish vaqti taxminan 2 soatga boradi.


== Tarixi ==
== Tarixi ==
Vesprem - Vengriyaning eng ko‘hna shaharlaridan biri sanaladi. U avliyo qirol Ishtvan hukmronligi davrida asos solingan, ammo solnomachi knyazь Bela IIIning xabariga ko‘ra, vengerlar bu hududga kelganida Vesprem qal’asi qurilgan qoya ustida bino bo‘lgan. Bu, ehtimol, Buyuk Karl davrida qurilgan franklar istehkomi edi. Vesprem Vengriyadagi birinchi yepiskoplardan biri bo‘ldi, [[1009]]-yilda tashkil etilgan. Vesprem episkoplari uzoq vaqtdan beri Vengriya qirollariga toj kiyish sharafiga ega bo‘lgan, shuning uchun Vesprem "qirollar shahri" deb nomlangan. Vesprem yepiskoplari qo‘lidan Vengriyaning barcha malikalari avliyo Ishtvanning rafiqasi Gizeladan boshlab, Vengriyaning so‘nggi malikasi, Karl I Gabsburgning rafiqasi Sita Burbon-Parmagacha tojga egalik qildilar. [[1001]]-yilda shaharda Avliyo Maykl bosh cherkovi (sobor) qurilgan, keyinchalik u bir necha marta qayta bunyod etilgan.
Vesprem - Vengriyaning eng koʻhna shaharlaridan biri sanaladi. U avliyo qirol Ishtvan hukmronligi davrida asos solingan, ammo solnomachi knyazь Bela IIIning xabariga koʻra, vengerlar bu hududga kelganida Vesprem qalʼasi qurilgan qoya ustida bino boʻlgan. Bu, ehtimol, Buyuk Karl davrida qurilgan franklar istehkomi edi. Vesprem Vengriyadagi birinchi yepiskoplardan biri boʻldi, [[1009]]-yilda tashkil etilgan. Vesprem episkoplari uzoq vaqtdan beri Vengriya qirollariga toj kiyish sharafiga ega boʻlgan, shuning uchun Vesprem "qirollar shahri" deb nomlangan. Vesprem yepiskoplari qoʻlidan Vengriyaning barcha malikalari avliyo Ishtvanning rafiqasi Gizeladan boshlab, Vengriyaning soʻnggi malikasi, Karl I Gabsburgning rafiqasi Sita Burbon-Parmagacha tojga egalik qildilar. [[1001]]-yilda shaharda Avliyo Maykl bosh cherkovi (sobor) qurilgan, keyinchalik u bir necha marta qayta bunyod etilgan.
[[Fayl:Veszprem_varabenedekhegyrol.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Veszprem_varabenedekhegyrol.jpg/200px-Veszprem_varabenedekhegyrol.jpg|left|thumb|200x200px| ]]
[[Fayl:Veszprem_varabenedekhegyrol.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Veszprem_varabenedekhegyrol.jpg/200px-Veszprem_varabenedekhegyrol.jpg|left|thumb|200x200px| ]]
[[XIII asr|XIII asrga]] kelib, Vesprem qal’asi mustahkam devorlari bo‘lgan tik va qoyali tepalikdagi baquvvat devor qal’aga aylandi. [[1241]]-yilda mo‘g‘ul qo‘shini uni ololmay, shahardan chekindi. [[1552]]-yilda Vesprem turklar tomonidan bosib olinadi, ammo ular tezda qal’adan quvib chiqarildi, buning sharafidan shaharda Vengriyaning boshqa shaharlariga qaraganda ko‘proq o‘rta asr yodgorliklari saqlanib qoldi.
[[XIII asr|XIII asrga]] kelib, Vesprem qalʼasi mustahkam devorlari boʻlgan tik va qoyali tepalikdagi baquvvat devor qalʼaga aylandi. [[1241]]-yilda moʻgʻul qoʻshini uni ololmay, shahardan chekindi. [[1552]]-yilda Vesprem turklar tomonidan bosib olinadi, ammo ular tezda qalʼadan quvib chiqarildi, buning sharafidan shaharda Vengriyaning boshqa shaharlariga qaraganda koʻproq oʻrta asr yodgorliklari saqlanib qoldi.


Shaharning rivojlanishi uning katta hududini egallab, atrofdagi tepaliklarga tarqalishiga olib keldi.
Shaharning rivojlanishi uning katta hududini egallab, atrofdagi tepaliklarga tarqalishiga olib keldi.
Fayl:Veszprem-szent-mihaly.jpg|Avliyo Mixsail sobori
Fayl:Veszprem-szent-mihaly.jpg|Avliyo Mixsail sobori
Fayl:Veszprem piaristatemplom.jpg|Piarlar cherkovi va monastiri
Fayl:Veszprem piaristatemplom.jpg|Piarlar cherkovi va monastiri
Fayl:Veszprem Tuztorony2.jpg|yong'in minorasi
Fayl:Veszprem Tuztorony2.jpg|yongʻin minorasi
Fayl:Veszprem varkapu.jpg|Qahramonlar darvozasi
Fayl:Veszprem varkapu.jpg|Qahramonlar darvozasi
Fayl:Veszprem Ovaroster2.jpg|Ovaros Ter maydoni
Fayl:Veszprem Ovaroster2.jpg|Ovaros Ter maydoni
== Adabiyot ==
== Adabiyot ==


* Vengriya. Qoʻllanma. Dunyo bo'ylab, 2007 yil. ISBN 978-5-98652-117-6
* Vengriya. Qoʻllanma. Dunyo boʻylab, 2007 yil. ISBN 978-5-98652-117-6


== Havolalar ==
== Havolalar ==

2026-yil 21-noyabr, 11:09 dagi (joriy) koʻrinishi

Vesprem
Veszpremning bayrogʻi
Bayroq
Veszpremning rasmiy gerbi
Gerb
Hukumat
 • mer Karmel Tirat
Maydon 127 km2 (49 kv mi)
Telefon kodi

+36 0688

kenglik =

Veszprem (veng.: Veszprém, olmoncha: Weißbrunn ) — Vengriyaning eng qadimgi shaharlardan biri, Vesprem okrugining maʼmuriy markazi. Aholisi 2014-yil 1 yanvar holatiga 60 788[2] nafar kishidan iborat.

Veszprém - Veszpremvar
Veszprem, eski shahar

Geografiya va transporti

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Shahar Shed daryosining ikkala tarafida, Budapeshtdan 110 kilometr janubi-gʻarbda va Balaton koʻli qirgʻogʻidan 15 kilometr uzoqlikda joylashgan. Vesprem Budapesht, Sekeshfexervar Dyor va uning atrofidagi shaharlar bilan avtomobil yoʻllari orqali bogʻlangan. Shahar orqali Sekeshfexervar-Vesprem-Sombatxey temir yoʻli oʻtadi. Budapeshtga poyezdda  borish vaqti taxminan 2 soatga boradi.

Vesprem - Vengriyaning eng koʻhna shaharlaridan biri sanaladi. U avliyo qirol Ishtvan hukmronligi davrida asos solingan, ammo solnomachi knyazь Bela IIIning xabariga koʻra, vengerlar bu hududga kelganida Vesprem qalʼasi qurilgan qoya ustida bino boʻlgan. Bu, ehtimol, Buyuk Karl davrida qurilgan franklar istehkomi edi. Vesprem Vengriyadagi birinchi yepiskoplardan biri boʻldi, 1009-yilda tashkil etilgan. Vesprem episkoplari uzoq vaqtdan beri Vengriya qirollariga toj kiyish sharafiga ega boʻlgan, shuning uchun Vesprem "qirollar shahri" deb nomlangan. Vesprem yepiskoplari qoʻlidan Vengriyaning barcha malikalari avliyo Ishtvanning rafiqasi Gizeladan boshlab, Vengriyaning soʻnggi malikasi, Karl I Gabsburgning rafiqasi Sita Burbon-Parmagacha tojga egalik qildilar. 1001-yilda shaharda Avliyo Maykl bosh cherkovi (sobor) qurilgan, keyinchalik u bir necha marta qayta bunyod etilgan.

Veszprem varabenedekhegyrol

XIII asrga kelib, Vesprem qalʼasi mustahkam devorlari boʻlgan tik va qoyali tepalikdagi baquvvat devor qalʼaga aylandi. 1241-yilda moʻgʻul qoʻshini uni ololmay, shahardan chekindi. 1552-yilda Vesprem turklar tomonidan bosib olinadi, ammo ular tezda qalʼadan quvib chiqarildi, buning sharafidan shaharda Vengriyaning boshqa shaharlariga qaraganda koʻproq oʻrta asr yodgorliklari saqlanib qoldi.

Shaharning rivojlanishi uning katta hududini egallab, atrofdagi tepaliklarga tarqalishiga olib keldi.

Veszprem Ersekipalota2
Episkop saroyi
Veszprem Gizellakapolna
Gisella ibodatxonasi
Veszprém, Madźary - ratuż
Ratusha
  1. ↑ Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2021. január 1., Gazetteer of Hungary, 1st January 2021
  2. ↑ Ежегодное издание «Административная Венгрия», Центральное Статистическое Бюро, 2014.