Velosiped: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
[[Tasvir:Kusuma bike large.jpg|thumb|[[Poyga velosipedi]]]] | [[Tasvir:Kusuma bike large.jpg|thumb|[[Poyga velosipedi]]]] | ||
[[Fayl:Bicycle evolution-en.svg|thumb|Velosiped evolyutsiyasi]] | [[Fayl:Bicycle evolution-en.svg|thumb|Velosiped evolyutsiyasi]] | ||
'''Velosiped''' ({{lang-la|velox}} — „tez“, ''pes'' — „oyoq“) [[pedal]]lar orqali [[odam]] mushaklari kuchi bilan harakatlanuvchi, yer sirtida yurishgan | '''Velosiped''' ({{lang-la|velox}} — „tez“, ''pes'' — „oyoq“) [[pedal]]lar orqali [[odam]] mushaklari kuchi bilan harakatlanuvchi, yer sirtida yurishgan moʻljallangan, [[gʻildirak]]li [[transport vositasi]]dir. Insonning harakatlanish vositalaridan biri. Qoʻlda ([[nogironlar velosipedi]]) va motor (dvigatel) yordamida harakatlantiriladigan velosipedlar ham bor. Velosiped gʻildirak, rama, egar, rul, pedal, zanjir va ikki charx (yulduzcha) dan iborat. Pedal bosilganda unga biriktirilgan charx zanjirni, zanjir esa orqa gʻildirak oʻqiga mahkamlangan charxni aylantiradi. Velosiped qoʻl yoki oyoq tormozi bilann toʻxtatiladi. Gʻildiraklarning oʻlchamiga qarab, erkaklar, ayollar va bolalar velosipedlari; vazifasiga qarab, oddiy, universal, sport, maxsus (sirkda, yuk tashishda ishlatiladigan, tirkama aravachali, [[veloriksha]]), velosiped-drezina (relsda yurish uchun) boʻladi. Dastlabki velosipedni [[Karl Drais]] ([[Olmoniya]], 1818) yasagan. Hozirgi ikki gʻildirakli oddiy velosipedlarning tezligi 10—30 km/soat, ogʻirligi 8—16,5 kg. [[Motorli bilish|Motorli]] velosipedlar soatiga 30—50 km tezlik bilan harakatlanadi. Sport velosipedi ancha yengil boʻladi, tezligi soatiga 70 km dan oshadi.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> | ||
[[Fayl:Bicycle diagram.svg|thumb|right|220px|Velosiped qismlari]] | [[Fayl:Bicycle diagram.svg|thumb|right|220px|Velosiped qismlari]] | ||
2026-yil 21-noyabr, 11:03 dagi (joriy) koʻrinishi


Velosiped (lotincha: velox — „tez“, pes — „oyoq“) pedallar orqali odam mushaklari kuchi bilan harakatlanuvchi, yer sirtida yurishgan moʻljallangan, gʻildirakli transport vositasidir. Insonning harakatlanish vositalaridan biri. Qoʻlda (nogironlar velosipedi) va motor (dvigatel) yordamida harakatlantiriladigan velosipedlar ham bor. Velosiped gʻildirak, rama, egar, rul, pedal, zanjir va ikki charx (yulduzcha) dan iborat. Pedal bosilganda unga biriktirilgan charx zanjirni, zanjir esa orqa gʻildirak oʻqiga mahkamlangan charxni aylantiradi. Velosiped qoʻl yoki oyoq tormozi bilann toʻxtatiladi. Gʻildiraklarning oʻlchamiga qarab, erkaklar, ayollar va bolalar velosipedlari; vazifasiga qarab, oddiy, universal, sport, maxsus (sirkda, yuk tashishda ishlatiladigan, tirkama aravachali, veloriksha), velosiped-drezina (relsda yurish uchun) boʻladi. Dastlabki velosipedni Karl Drais (Olmoniya, 1818) yasagan. Hozirgi ikki gʻildirakli oddiy velosipedlarning tezligi 10—30 km/soat, ogʻirligi 8—16,5 kg. Motorli velosipedlar soatiga 30—50 km tezlik bilan harakatlanadi. Sport velosipedi ancha yengil boʻladi, tezligi soatiga 70 km dan oshadi.[1]

Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Ehtiyot boʻling, velosipedchilar! (Wayback Machine saytida 2013-04-26 sanasida arxivlangan), kun.uz
| Vikiomborda „Velosiped“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |
| Ushbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |