Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Upekxa: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
{{buddizm}}
{{buddizm}}
'''{{transliteration|si|Upekxā}}''' ({{lang|pi|𑀉𑀧𑁂𑀓𑁆𑀔𑀸}}; ''upekxā'') – bu [[Buddaviylik]]dagi [[xotirjamlik]] (tinch ong holati) tushunchasidir. U [[brahmavihara]]lar – yaʼni „[[Brahma (Buddaviylik)|Brahma]] olami“ ({{lang|pi-Latn|brahmaloka}}) fazilatlaridan biri hisoblanadi va [[Budda taʼlimotidagi ezgu fazilatlar|ezgu]] [[ruhiy omillar]]dan biridir ({{lang|pi-Latn|kuśala}} {{lang|pi-Latn|cetasika}}), u [[Nirvana (Buddaviylik)|Nirvāna]] sari yetaklovchi Dhyana (meditatsiya) amaliyoti orqali rivojlantiriladi.
'''{{transliteration|si|Upekxā}}''' ({{lang|pi|𑀉𑀧𑁂𑀓𑁆𑀔𑀸}}; ''upekxā'') — bu [[Buddaviylik]]dagi [[xotirjamlik]] (tinch ong holati) tushunchasidir. U [[brahmavihara]]lar – yaʼni „[[Brahma (Buddaviylik)|Brahma]] olami“ ({{lang|pi-Latn|brahmaloka}}) fazilatlaridan biri hisoblanadi va [[Budda taʼlimotidagi ezgu fazilatlar|ezgu]] [[ruhiy omillar]]dan biridir ({{lang|pi-Latn|kuśala}} {{lang|pi-Latn|cetasika}}), u [[Nirvana (Buddaviylik)|Nirvāna]] sari yetaklovchi Dhyana (meditatsiya) amaliyoti orqali rivojlantiriladi.


== Pali adabiyoti ==
== Pali adabiyoti ==
[[Pali kanoni]] va undan keyingi davr [[atthakatha|sharhlari]]da '''upekxā''' – ruhiy rivojlanishning muhim jihati sifatida koʻrsatiladi. U [[Brahmavihara]]ning toʻrtta oliy holatidan biri boʻlib, shahvat, gʻazab va johillik kabi [[kilesa|ruhiy holatlar]]ga qarshi turishga qodir boʻlishlikka yordam beradi. Brahmavihara sifatida, u anʼanaviy tarzda tan olingan qirqta [[Buddaviy meditatsiya]] mavzularidan ([[kammaṭṭhāna]]) biridir.
[[Pali kanoni]] va undan keyingi davr [[atthakatha|sharhlari]]da '''upekxā''' – ruhiy rivojlanishning muhim jihati sifatida koʻrsatiladi. U [[Brahmavihara]]ning toʻrtta oliy holatidan biri boʻlib, shahvat, gʻazab va johillik kabi [[kilesa|ruhiy holatlar]]ga qarshi turishga qodir boʻlishlikka yordam beradi. Brahmavihara sifatida, u anʼanaviy tarzda tan olingan qirqta [[Buddaviy meditatsiya]] mavzularidan ([[kammaṭṭhāna]]) biridir.


[[Theravada]]dagi oʻnta [[pāramī]] (kamolot) roʻyxatida esa {{transliteration|pi|upekxa}} – oxirgi belgilangan [[Bodhisattva|bodhisatta]] amaliyoti hisoblanadi. [[Uyg‘onishning yetti omili]]da ({{transliteration|pi|bojjhanga}}) esa u ruhiy yetuklikning soʻnggi rivojlantiriladigan xususiyati hisoblanadi
[[Theravada]]dagi oʻnta [[pāramī]] (kamolot) roʻyxatida esa {{transliteration|pi|upekxa}} – oxirgi belgilangan [[Bodhisattva|bodhisatta]] amaliyoti hisoblanadi. [[Uygʻonishning yetti omili]]da ({{transliteration|pi|bojjhanga}}) esa u ruhiy yetuklikning soʻnggi rivojlantiriladigan xususiyati hisoblanadi


{{transliteration|pi|Upekxa}}ni amalda tatbiq etish – hayotdagi sakkizta oʻzgaruvchan holatga nisbatan xotirjamlik bilan, betaraf holda bardosh berish demakdir. Bu holatlar odatda „dunyodagi shamolning sakkiz yoʻnalishi“ yoki „dunyoviy sharoitlar“ deb ataladi: yoʻqotish va topish, obroʻe'tibor va badnomli, maqtov va tanqid, qaygʻu va quvonch ({{transliteration|pi|atthaloka dhamma}})<ref>{{cite journal |url=https://www.accesstoinsight.org/lib/authors/piyadassi/wheel001.html|title=The Seven Factors of Enlightenment |first=Thera |last=Piyadassi |author-link=Piyadassi Maha Thera |publisher=Buddhist Publication Society |year=1960|journal=Wheel|volume=1|access-date=2013-10-07}}</ref>.
{{transliteration|pi|Upekxa}}ni amalda tatbiq etish – hayotdagi sakkizta oʻzgaruvchan holatga nisbatan xotirjamlik bilan, betaraf holda bardosh berish demakdir. Bu holatlar odatda „dunyodagi shamolning sakkiz yoʻnalishi“ yoki „dunyoviy sharoitlar“ deb ataladi: yoʻqotish va topish, obroʻeʼtibor va badnomli, maqtov va tanqid, qaygʻu va quvonch ({{transliteration|pi|atthaloka dhamma}})<ref>{{cite journal |url=https://www.accesstoinsight.org/lib/authors/piyadassi/wheel001.html|title=The Seven Factors of Enlightenment |first=Thera |last=Piyadassi |author-link=Piyadassi Maha Thera |publisher=Buddhist Publication Society |year=1960|journal=Wheel|volume=1|access-date=2013-10-07}}</ref>.


[[Samādhi (Buddaviylik)|Meditatsion jamlanganlik]] (''samādhi'')ni rivojlantirishda '''upekxā''' moddiy chanqoqlikdan xoli yuksak ruhiy singdiruvchanlik omili sifatida namoyon boʻladi. U uchinchi va toʻrtinchi ''jhāna'' holatlarida mavjud.
[[Samādhi (Buddaviylik)|Meditatsion jamlanganlik]] (''samādhi'')ni rivojlantirishda '''upekxā''' moddiy chanqoqlikdan xoli yuksak ruhiy singdiruvchanlik omili sifatida namoyon boʻladi. U uchinchi va toʻrtinchi ''jhāna'' holatlarida mavjud.
[[Turkum:Buddist meditatsiyasi]]
[[Turkum:Buddist meditatsiyasi]]
[[Turkum:Buddizmning falsafiy tushunchalari]]
[[Turkum:Buddizmning falsafiy tushunchalari]]
[[Turkum:Sanskritcha so‘zlar va iboralar]]
[[Turkum:Sanskritcha soʻzlar va iboralar]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Dharma gʻildiragi
Buddizm
Madaniyati
Tarixi
Buddistlar
Maktablar
Ibodatxonalar
Matnlar
Portal

Upekxā (𑀉𑀧𑁂𑀓𑁆𑀔𑀸; upekxā) — bu Buddaviylikdagi xotirjamlik (tinch ong holati) tushunchasidir. U brahmaviharalar – yaʼni „Brahma olami“ (brahmaloka) fazilatlaridan biri hisoblanadi va ezgu ruhiy omillardan biridir (kuśala cetasika), u Nirvāna sari yetaklovchi Dhyana (meditatsiya) amaliyoti orqali rivojlantiriladi.

Pali adabiyoti

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Pali kanoni va undan keyingi davr sharhlarida upekxā – ruhiy rivojlanishning muhim jihati sifatida koʻrsatiladi. U Brahmaviharaning toʻrtta oliy holatidan biri boʻlib, shahvat, gʻazab va johillik kabi ruhiy holatlarga qarshi turishga qodir boʻlishlikka yordam beradi. Brahmavihara sifatida, u anʼanaviy tarzda tan olingan qirqta Buddaviy meditatsiya mavzularidan (kammaṭṭhāna) biridir.

Theravadadagi oʻnta pāramī (kamolot) roʻyxatida esa upekxa – oxirgi belgilangan bodhisatta amaliyoti hisoblanadi. Uygʻonishning yetti omilida (bojjhanga) esa u ruhiy yetuklikning soʻnggi rivojlantiriladigan xususiyati hisoblanadi

Upekxani amalda tatbiq etish – hayotdagi sakkizta oʻzgaruvchan holatga nisbatan xotirjamlik bilan, betaraf holda bardosh berish demakdir. Bu holatlar odatda „dunyodagi shamolning sakkiz yoʻnalishi“ yoki „dunyoviy sharoitlar“ deb ataladi: yoʻqotish va topish, obroʻeʼtibor va badnomli, maqtov va tanqid, qaygʻu va quvonch (atthaloka dhamma)[1].

Meditatsion jamlanganlik (samādhi)ni rivojlantirishda upekxā moddiy chanqoqlikdan xoli yuksak ruhiy singdiruvchanlik omili sifatida namoyon boʻladi. U uchinchi va toʻrtinchi jhāna holatlarida mavjud.

  1. ↑ Piyadassi, Thera (1960). "The Seven Factors of Enlightenment". Wheel (Buddhist Publication Society) 1. https://www.accesstoinsight.org/lib/authors/piyadassi/wheel001.html. Qaraldi: 2013-10-07. Upekxa]]