Unicode: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
'''Unicode''', rasmiy ravishda '''Unicode standarti''' dunyodagi aksariyat [[Yozuv|yozuv tizimlarida]] ifodalangan matnni izchil kodlash, tasvirlash va qayta ishlash uchun [[axborot texnologiyalari]] standartidir. Unicode konsorsiumi tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan standart joriy versiya (15.0) holatiga koʻra 161 ta zamonaviy va tarixiy skriptlarni, shuningdek belgilar, [[emoji]] (shu jumladan ranglarda) va boshqa belgilarni qamrab oluvchi 149 186 belgini<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.unicode.org/versions/Unicode15.0.0/|sarlavha=Unicode 15.0.0}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.unicode.org/versions/stats/charcountv15_0.html|sarlavha=Unicode Version 15.0 Character Counts}}</ref> belgilaydi. | '''Unicode''', rasmiy ravishda '''Unicode standarti''' dunyodagi aksariyat [[Yozuv|yozuv tizimlarida]] ifodalangan matnni izchil kodlash, tasvirlash va qayta ishlash uchun [[axborot texnologiyalari]] standartidir. Unicode konsorsiumi tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan standart joriy versiya (15.0) holatiga koʻra 161 ta zamonaviy va tarixiy skriptlarni, shuningdek belgilar, [[emoji]] (shu jumladan ranglarda) va boshqa belgilarni qamrab oluvchi 149 186 belgini<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.unicode.org/versions/Unicode15.0.0/|sarlavha=Unicode 15.0.0}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.unicode.org/versions/stats/charcountv15_0.html|sarlavha=Unicode Version 15.0 Character Counts}}</ref> belgilaydi. | ||
Unicode-ning belgilar | Unicode-ning belgilar toʻplamini birlashtirishdagi muvaffaqiyati uning kompyuter [[Dasturiy taʼminot|dasturlarini]] xalqarolashtirish va mahalliylashtirishda keng tarqalgan va ustun qoʻllanilishiga olib keldi. Standart koʻplab soʻnggi texnologiyalarda, jumladan, zamonaviy [[Ishlatuv tizimi|operatsion tizimlarda]], XML va eng zamonaviy [[Dasturlash tili|dasturlash tillarida]] joriy etilgan. | ||
== Kelib chiqishi va rivojlanishi == | == Kelib chiqishi va rivojlanishi == | ||
Unicode dunyoning turli mamlakatlarida keng | Unicode dunyoning turli mamlakatlarida keng qoʻllaniladigan. Ammo bir-biriga mos kelmaydigan anʼanaviy belgilar kodlashlari cheklovlarini, masalan, ISO/IEC 8859 standartida belgilangan cheklovlardan oshib ketishning aniq maqsadiga ega. Koʻpgina anʼanaviy belgilar kodlashlari umumiy muammoga ega, chunki ular ikki tilda kompyuterni qayta ishlashga imkon beradi (odatda [[Lotin alifbosi|lotin harflari]] va mahalliy skript yordamida), lekin koʻp tilli kompyuterni qayta ishlashga imkon bermaydi (bir-biri bilan aralashtirilgan ixtiyoriy skriptlarni kompyuterda qayta ishlash). | ||
=== Tarix === | === Tarix === | ||
=== Skriptlar qamrab olingan === | === Skriptlar qamrab olingan === | ||
[[Fayl:Unicode_sample.png|right|thumb|200x200px| [[OpenOffice.org]] ilovasidan olingan ushbu skrinshotda | [[Fayl:Unicode_sample.png|right|thumb|200x200px| [[OpenOffice.org]] ilovasidan olingan ushbu skrinshotda koʻrsatilgandek, koʻplab zamonaviy ilovalar Unicodeʼda koʻplab skriptlarning katta qismini koʻrsatishi mumkin.]] | ||
Unicode hozir eng asosiy [[Yozuv|yozuv tizimlarini]] qamrab oladi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://home.unicode.org/basic-info/faq/|sarlavha=Unicode FAQ|qaralgan sana=2020-04-02}}</ref> | Unicode hozir eng asosiy [[Yozuv|yozuv tizimlarini]] qamrab oladi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://home.unicode.org/basic-info/faq/|sarlavha=Unicode FAQ|qaralgan sana=2020-04-02}}</ref> | ||
=== Skriptni kodlash tashabbusi === | === Skriptni kodlash tashabbusi === | ||
Skriptni kodlash tashabbusi,<ref>{{Veb manbasi|url=https://linguistics.berkeley.edu/sei/|sarlavha=Script Encoding Initiative}}</ref> [[California universiteti, Berkeley|Berkli Kaliforniya universitetida]] Debora Anderson tomonidan boshqariladigan loyiha 2002-yilda hali standartda kodlanmagan skriptlar uchun takliflarni moliyalashtirish maqsadida tashkil etilgan. Loyiha | Skriptni kodlash tashabbusi,<ref>{{Veb manbasi|url=https://linguistics.berkeley.edu/sei/|sarlavha=Script Encoding Initiative}}</ref> [[California universiteti, Berkeley|Berkli Kaliforniya universitetida]] Debora Anderson tomonidan boshqariladigan loyiha 2002-yilda hali standartda kodlanmagan skriptlar uchun takliflarni moliyalashtirish maqsadida tashkil etilgan. Loyiha soʻnggi yillarda standartga taklif qilingan qoʻshimchalarning asosiy manbasiga aylandi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.unicode.org/pending/about-sei.html|sarlavha=About The Script Encoding Initiative|nashriyot=The Unicode Consortium|qaralgan sana=2012-06-04}}</ref> | ||
== | == Qoʻshimcha oʻqish == | ||
== Havolalar == | == Havolalar == | ||
2026-yil 21-noyabr, 10:33 dagi (joriy) koʻrinishi
Unicode, rasmiy ravishda Unicode standarti dunyodagi aksariyat yozuv tizimlarida ifodalangan matnni izchil kodlash, tasvirlash va qayta ishlash uchun axborot texnologiyalari standartidir. Unicode konsorsiumi tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan standart joriy versiya (15.0) holatiga koʻra 161 ta zamonaviy va tarixiy skriptlarni, shuningdek belgilar, emoji (shu jumladan ranglarda) va boshqa belgilarni qamrab oluvchi 149 186 belgini[1][2] belgilaydi.
Unicode-ning belgilar toʻplamini birlashtirishdagi muvaffaqiyati uning kompyuter dasturlarini xalqarolashtirish va mahalliylashtirishda keng tarqalgan va ustun qoʻllanilishiga olib keldi. Standart koʻplab soʻnggi texnologiyalarda, jumladan, zamonaviy operatsion tizimlarda, XML va eng zamonaviy dasturlash tillarida joriy etilgan.
Kelib chiqishi va rivojlanishi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Unicode dunyoning turli mamlakatlarida keng qoʻllaniladigan. Ammo bir-biriga mos kelmaydigan anʼanaviy belgilar kodlashlari cheklovlarini, masalan, ISO/IEC 8859 standartida belgilangan cheklovlardan oshib ketishning aniq maqsadiga ega. Koʻpgina anʼanaviy belgilar kodlashlari umumiy muammoga ega, chunki ular ikki tilda kompyuterni qayta ishlashga imkon beradi (odatda lotin harflari va mahalliy skript yordamida), lekin koʻp tilli kompyuterni qayta ishlashga imkon bermaydi (bir-biri bilan aralashtirilgan ixtiyoriy skriptlarni kompyuterda qayta ishlash).
Tarix
[tahrir | manbasini tahrirlash]1980-yildan beri Xerox Belgilar Kodi Standarti (XCCS) bilan tajribaga asoslanib,[3] Unicodening kelib chiqishi 1987-yilda Xerox kompaniyasidan Jo Bekker Li Kollinz va Apple kompaniyasidan Mark Devis universal yaratishning amaliy jihatlarini tadqiq qila boshlaganida kuzatilishi mumkin.[4]
Skriptlar qamrab olingan
[tahrir | manbasini tahrirlash]
Unicode hozir eng asosiy yozuv tizimlarini qamrab oladi.[5]
Skriptni kodlash tashabbusi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Skriptni kodlash tashabbusi,[6] Berkli Kaliforniya universitetida Debora Anderson tomonidan boshqariladigan loyiha 2002-yilda hali standartda kodlanmagan skriptlar uchun takliflarni moliyalashtirish maqsadida tashkil etilgan. Loyiha soʻnggi yillarda standartga taklif qilingan qoʻshimchalarning asosiy manbasiga aylandi.[7]
Qoʻshimcha oʻqish
[tahrir | manbasini tahrirlash]Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ „Unicode 15.0.0“.
- ↑ „Unicode Version 15.0 Character Counts“.
- ↑ Manba xatosi: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedunicode-88 - ↑ „Summary Narrative“. Qaraldi: 2010-yil 15-mart.
- ↑ „Unicode FAQ“. Qaraldi: 2020-yil 2-aprel.
- ↑ „Script Encoding Initiative“.
- ↑ „About The Script Encoding Initiative“. The Unicode Consortium. Qaraldi: 2012-yil 4-iyun.