Umiida: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
[[Fayl:Traditional_lands_of_Australian_Aboriginal_Tribes_around_Derby.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Traditional_lands_of_Australian_Aboriginal_Tribes_around_Derby.png/220px-Traditional_lands_of_Australian_Aboriginal_Tribes_around_Derby.png|right|thumb| Derbi, G'arbiy Avstraliya atrofidagi aborigen qabilalarining an'anaviy yerlari]] | [[Fayl:Traditional_lands_of_Australian_Aboriginal_Tribes_around_Derby.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Traditional_lands_of_Australian_Aboriginal_Tribes_around_Derby.png/220px-Traditional_lands_of_Australian_Aboriginal_Tribes_around_Derby.png|right|thumb| Derbi, G'arbiy Avstraliya atrofidagi aborigen qabilalarining an'anaviy yerlari]] | ||
Qabila nomi Umida, shuningdek, '''Umida''' va '''Umede''' '''deb''' ham yoziladi, shimoliy [[Gʻarbiy Avstraliya| | Qabila nomi Umida, shuningdek, '''Umida''' va '''Umede''' '''deb''' ham yoziladi, shimoliy [[Gʻarbiy Avstraliya|Gʻarbiy Avstraliyaning]] [[Kimberli]] mintaqasining mahalliy avstraliyalik xalqi hisoblanadi. | ||
== Til == | == Til == | ||
Umiida qabilasi odamlari ( | Umiida qabilasi odamlari (gʻarbiy) Worrorra tilining lahjalaridan birida soʻzlashganlar. {{Sfn|Bowern|2016}} Ular haqida juda kam narsa maʼlum hamda Ungarrangu 1960-yillarda Xovard Kout tomonidan yoʻq qilinganligi maʼlum. {{Sfn|McGregor|2013}} | ||
== Mamlakat == | == Mamlakat == | ||
Norman Tindalening hisob-kitoblariga | Norman Tindalening hisob-kitoblariga koʻra, ularning qabilaviy mustamlakari ularga {{Convert|1,800|mi2|km2}} tayinlaydilar. Yampi Sound qirgʻoq chizigʻi va uning kirish joylari boʻylab, janubda Konus koʻrfazigacha egallanadi. Bundan tashqari, shimolga qarab, ular Koolandan Makligacha boʻlgan orollarga egalik qilishardi. Ularning gʻarb tomon kengayishi Baturst oroli, Bayliss oroli va Striklend koʻrfazigacha yetib boradi. Ularning ichki hududlari faqat suv havzasigacha yetgan edi. {{Sfn|Tindale|1974}} | ||
== Ijtimoiy tashkilot va hayot == | == Ijtimoiy tashkilot va hayot == | ||
Umiidalar oroldagi | Umiidalar oroldagi koʻchmanchi chorvador xalq boʻlib, qabila bilan doʻstona munosabatda boʻlgan Djaui va Unggarranggu qabilalari bilan birga oʻz hududlaridagi koʻplab orollardan dengiz manbalarini yigʻishgan va ulardan foydalanishgan. {{Sfn|Tindale|1974}} | ||
== Mifologiya == | == Mifologiya == | ||
Worrorraning boshqa | Worrorraning boshqa qoʻshni xalqlari singari Umiida ham Wandjina/Wunggurr madaniy hududiga tegishli hisoblanib, u yerni orzu qilganlar ''Wandjina,'' chuchuk suv yaratuvchisi, asosiy yashash joylarning qoʻriqchilari va oddiy Worrorran kamalak iloni ''Vunggurrni tasavvur qilishadi''. {{Sfn|Bowern|2016}} | ||
== Aloqa tarixi == | == Aloqa tarixi == | ||
Umiida qabilari aholisining bir qismi Beagle | Umiida qabilari aholisining bir qismi Beagle koʻrfaziga olib ketilgan va u yerda barchalari vafot etishgan. Umiida naslidan boʻlgan odamlar esa Brumda, yaʼni Garbiy Avstraliyada yashashlari hali ham maʼlum. {{Sfn|Tindale|1974}} | ||
== Muqobil nomlari == | == Muqobil nomlari == | ||
2026-yil 21-noyabr, 10:30 dagi (joriy) koʻrinishi

Qabila nomi Umida, shuningdek, Umida va Umede deb ham yoziladi, shimoliy Gʻarbiy Avstraliyaning Kimberli mintaqasining mahalliy avstraliyalik xalqi hisoblanadi.
Til
[tahrir | manbasini tahrirlash]Umiida qabilasi odamlari (gʻarbiy) Worrorra tilining lahjalaridan birida soʻzlashganlar. [1] Ular haqida juda kam narsa maʼlum hamda Ungarrangu 1960-yillarda Xovard Kout tomonidan yoʻq qilinganligi maʼlum. [2]
Mamlakat
[tahrir | manbasini tahrirlash]Norman Tindalening hisob-kitoblariga koʻra, ularning qabilaviy mustamlakari ularga 1,800 kvadrat milya (4,700 km2) tayinlaydilar. Yampi Sound qirgʻoq chizigʻi va uning kirish joylari boʻylab, janubda Konus koʻrfazigacha egallanadi. Bundan tashqari, shimolga qarab, ular Koolandan Makligacha boʻlgan orollarga egalik qilishardi. Ularning gʻarb tomon kengayishi Baturst oroli, Bayliss oroli va Striklend koʻrfazigacha yetib boradi. Ularning ichki hududlari faqat suv havzasigacha yetgan edi. [3]
Ijtimoiy tashkilot va hayot
[tahrir | manbasini tahrirlash]Umiidalar oroldagi koʻchmanchi chorvador xalq boʻlib, qabila bilan doʻstona munosabatda boʻlgan Djaui va Unggarranggu qabilalari bilan birga oʻz hududlaridagi koʻplab orollardan dengiz manbalarini yigʻishgan va ulardan foydalanishgan. [3]
Mifologiya
[tahrir | manbasini tahrirlash]Worrorraning boshqa qoʻshni xalqlari singari Umiida ham Wandjina/Wunggurr madaniy hududiga tegishli hisoblanib, u yerni orzu qilganlar Wandjina, chuchuk suv yaratuvchisi, asosiy yashash joylarning qoʻriqchilari va oddiy Worrorran kamalak iloni Vunggurrni tasavvur qilishadi. [1]
Aloqa tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Umiida qabilari aholisining bir qismi Beagle koʻrfaziga olib ketilgan va u yerda barchalari vafot etishgan. Umiida naslidan boʻlgan odamlar esa Brumda, yaʼni Garbiy Avstraliyada yashashlari hali ham maʼlum. [3]
Muqobil nomlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Umeda, Umidi
- Aobidai (Unggarranggu eksonimi)
- Umi:da
- Oken
- Okat
- Okvata
- Okata, Okada (muqobil Umiida qabilasi avtonimi, Unggarranggu tomonidan ikkala umumiy til uchun doimiy foydalanilgan) [3]
Eslatmalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Iqtiboslar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ 1,0 1,1 Bowern 2016.
- ↑ McGregor 2013.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Tindale 1974.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]
- „AIATSIS map of Indigenous Australia“. AIATSIS.
- „Tindale Tribal Boundaries“. Department of Aboriginal Affairs, Western Australia (2016-yil 1-sentyabr). 2016-yil 8-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 21-avgust.
- Bowern, Claire „Language and land in the Northern Kimberley“, . Language, land & song: Studies in honour of Luise Hercus. EL Publishing, 2016 — 277–286-bet. ISBN 978-0-728-60406-3.
- McGregor, William B.. The Languages of the Kimberley, Western Australia. Routledge, 2013. ISBN 978-1-134-39602-3.
- Tindale, Norman Barnett „Umede (WA)“, . Aboriginal Tribes of Australia: Their Terrain, Environmental Controls, Distribution, Limits, and Proper Names. Australian National University, 1974. ISBN 978-0-708-10741-6.