Toji Qorayev: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi |
2026-yil 21-noyabr, 09:18 dagi (joriy) koʻrinishi
| Toji Qorayevich Qorayev | |
|---|---|
| Tavalludi |
1936-yil 9-fevral Qiziltepa tumani Novvoyon qishlogʻi |
| Vafoti |
2000-yil 7-sentyabr Buxoro shahri |
| Fuqaroligi | Oʻzbekiston SSR, Oʻzbekiston Respublikasi |
| Kasbi | olim, pedagog |
| Sohasi | adabiyotshunoslik |
| Ish joylari | Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti) |
| Taʼlimi | Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti) |
| Ilmiy darajasi | filologiya fanlari nomzodi (1966) |
| Ilmiy unvoni | professor |
| Tezis sarlavhasi | „Shoir Xiromiy va uning adabiy merosi“ (nomzodlik, 1966) |
| Akademik rahbarlari | akademik Vohid Abdullayev |
| Mukofotlari | Xalqaro Ahmad Yassaviy mukofoti |
Toji Qorayevich Qorayev (1936—2000) — adabiyotshunos olim, filologiya fanlari nomzodi (1966), professor. Xalqaro Ahmad Yassaviy mukofoti sovrindori. Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi va Oʻzbekiston Jurnalistlari ijodiy uyushmasi aʼzosi.
Tarjimayi holi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Toji Qorayev 1936-yil 9-fevralda hozirgi Navoiy viloyati Qiziltepa tumani Novvoyon qishlogʻida novvoy Qorabek Maqsudov oilasida tugʻilgan. U dastlab Abu Ali ibn Sino nomli, keyin Maksim Gorkiy nomli maktabda oʻqib, oʻrta maʼlumot oladi. 1960-yilda Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti)ning tarix-filologiya fakultetini tugatib[1], maktabda oʻqituvchi boʻlib ishladi.
Toji Qorayev 1962—1965-yillar mobaynida hozirgi Samarqand davlat universitetining aspiranturasida oʻqiydi. 1966-yilda „Shoir Xiromiy va uning adabiy merosi“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini akademik Vohid Abdullayev rahbarligida muvaffaqiyatli himoya qiladi. U butun umri davomida Buxoro davlat pedagogika institutida ishlab, qariyb 20 yil dekanlik vazifasini bajargan.
Toji Qorayev 2000-yil 7-sentyabrda Buxoro shahrida vafot etdi[2].
Ilmiy-ijodiy faoliyati
[tahrir | manbasini tahrirlash]Oʻzbek adabiyoti tarixi va hozirgi zamon oʻzbek adabiyotini oʻqitish masalalariga bagʻishlangan yuzga yaqin ilmiy maqolalari, oʻnga yaqin kitob va risolalari nashr etilgan. U „Navoiy va Xiromiy“ (1967), „Mavlono Xiromiy“ (1975), „Xiromiy“ (1978) maqolalari, „Mavlono Xiromiy“ (1975) risolasi va „Xiromiy“ monografiyasini yaratdi. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot instituti tomonidan yaratilgan besh tomlik „Oʻzbek adabiyoti tarixi“ monumental tadqiqotining 4-jildi uchun „Xiromiy“ bobini yozdi (1978).
Toji Qorayev Alisher Navoiyning Buxoroga, buxorolik ijodkorlarga va naqshbandiylik tariqatiga munosabatini oydinlashtiruvchi „Navoiy va buxorolik shoirlar“ (1967), „Shoirning tabarruk izlari“ (1968), „Navoiy ulugʻlagan shoir“ (1968), „Alisher Navoiy Buxoroda boʻlganmi?“ (1969), „Bashariyat iftixori“ (1970), „Navoiy asarlari lugʻati“ (1974) kabi maqolalarni, „О жизни и творчестве Ходжа Исмата Бухари“ (1970), „Xoja Ismat Buxoriy“ (1990), „Yulduzli onlar ilhomi“, „Soʻnggi qatagʻon qurboni“ (2000), „Otashnafas shoir“, „Uygʻun mahorati“, „Uygʻun poeziyasida gʻoyaviylik va mahorat“, „Zamon va adabiyot oʻqitish masalalari“, „Taxalluslar“ (R.Vohidov bilan hamkorlikda; 1979) kabi risola hamda monografiyalar muallifidir.
Toji Qorayev Ahmad Yassaviyning „Hikmatlar“ kulliyoti ustida olib borgan ilmiy izlanishlari uchun xalqaro Ahmad Yassaviy mukofotiga sazovor boʻlgan. Vafotidan soʻng uning „Tanlangan asarlar“ (2008) kitobi, olim tomonidan tayyorlangan Ahmad Yassaviy va Sulaymon Boqirgʻoniyning „Hikmatlar kulliyoti“ (2011) nashrdan chiqarildi.