Toj al-arus: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
'''“Toj al-arus min javohir al-Qomus”''' (تَاج العَرُوس مِن جَوَاهِر القَامُوس; “al-Qomus marvaridlaridan kelin toji”) | '''“Toj al-arus min javohir al-Qomus”''' (تَاج العَرُوس مِن جَوَاهِر القَامُوس; “al-Qomus marvaridlaridan kelin toji”) — [[Misr|misrlik]] olim Murtazo Zabidiy (1732–1790) tomonidan yozilgan [[arab tili]] lugʻati. Monumental lugʻat 120 000 ga yaqin taʼriflarni oʻz ichiga olgan boʻlib, Fayruzobodiyning “Qomus al-muhit” va Ibn Manzurning “Lison al-arab” asarining kengaytmasidir<ref name=":0" />. Zabidiy kitobni yozishni 29 yoshida 1760-yilda boshlagan, lugʻatni yakunlashga oʻn toʻrt yil vaqt ketgan va 1774-yil sakkizinchi sentabrda nihoyasiga yetkazilgan<ref name=":0" />. | ||
Lugʻatning muqaddimasida Fayruzobodiy lugʻatiga yozilgan katta sharh keltirilgan<ref name=":0">{{Cite book |last=Reichmuth |first=Stefan |author-link=Stefan Reichmuth (academic) |url=https://books.google.com/books?id=UYaCBAAAQBAJ |title=The World of Murtada Al-Zabidi: 1732-91 Life, Networks and Writings |date=2009-05-04 |publisher=Gibb Memorial Trust |isbn=9781909724723 |pages=54–59 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |title=Taj al-Arus min Jawahir al-Qamus تاج العروس من جواهر القاموس |publisher=Dar Sader |year=2011 |isbn=9789953132563 |language=ar}}</ref>. | |||
Zabidiy marhum xotinini xotirlash uchun | Zabidiy marhum xotinini xotirlash uchun lugʻat nomida “Toj al-arus” ismini tanlagan. U oʻz asarida Fayruzobodiyning “Qomus al-muhit” va Ibn Manzurning “Lison al-arab” kitoblaridan foydalangan hamda oʻz ishini mukammallashtirish uchun koʻplab sayohatlar va uchrashuvlar amalga oshirgan<ref>{{Cite book |last=al-Musawi |first=Muhsin J. |url=https://books.google.com/books?id=bFUFDgAAQBAJ |title=The Medieval Islamic Republic of Letters: Arabic Knowledge Construction |date=2015-04-15 |publisher=University of Notre Dame Pess |isbn=978-0-268-15801-9 |pages=84 |language=en}}</ref>. U avvalgi kitoblardagi soʻz taʼriflarini kengaytirgan, yangi qaydlar qoʻshgan va oldingi ishlardagi xatolarni tuzatgan<ref>{{Cite book |last1=Gouws |first1=Rufus |url=https://books.google.com/books?id=zogA_dCx6e4C&pg=PA2443 |title=Wörterbücher / Dictionaries / Dictionnaires. 3. Teilband |last2=Heid |first2=Ulrich |last3=Schweickard |first3=Wolfgang |last4=Wiegand |first4=Herbert Ernst |date=2008-07-14 |publisher=Walter de Gruyter |isbn=978-3-11-020339-4 |pages=2443 |language=en}}</ref>. | ||
Zabidiy | Zabidiy oʻz asarini yozishda [[hadis]], tarix va boshqa ilmlarga oid 115 ta manbaga murojaat qilgan<ref>{{Cite book |last=El-Shamsy |first=Ahmed |url=https://books.google.com/books?id=aMytDwAAQBAJ&pg=PA58 |title=Rediscovering the Islamic Classics: How Editors and Print Culture Transformed an Intellectual Tradition |date=2020-02-11 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-20124-5 |pages=57–58 |language=en}}</ref>. | ||
== Manbalar == | == Manbalar == | ||
2026-yil 21-noyabr, 09:18 dagi (joriy) koʻrinishi
“Toj al-arus min javohir al-Qomus” (تَاج العَرُوس مِن جَوَاهِر القَامُوس; “al-Qomus marvaridlaridan kelin toji”) — misrlik olim Murtazo Zabidiy (1732–1790) tomonidan yozilgan arab tili lugʻati. Monumental lugʻat 120 000 ga yaqin taʼriflarni oʻz ichiga olgan boʻlib, Fayruzobodiyning “Qomus al-muhit” va Ibn Manzurning “Lison al-arab” asarining kengaytmasidir[1]. Zabidiy kitobni yozishni 29 yoshida 1760-yilda boshlagan, lugʻatni yakunlashga oʻn toʻrt yil vaqt ketgan va 1774-yil sakkizinchi sentabrda nihoyasiga yetkazilgan[1].
Lugʻatning muqaddimasida Fayruzobodiy lugʻatiga yozilgan katta sharh keltirilgan[1][2].
Zabidiy marhum xotinini xotirlash uchun lugʻat nomida “Toj al-arus” ismini tanlagan. U oʻz asarida Fayruzobodiyning “Qomus al-muhit” va Ibn Manzurning “Lison al-arab” kitoblaridan foydalangan hamda oʻz ishini mukammallashtirish uchun koʻplab sayohatlar va uchrashuvlar amalga oshirgan[3]. U avvalgi kitoblardagi soʻz taʼriflarini kengaytirgan, yangi qaydlar qoʻshgan va oldingi ishlardagi xatolarni tuzatgan[4].
Zabidiy oʻz asarini yozishda hadis, tarix va boshqa ilmlarga oid 115 ta manbaga murojaat qilgan[5].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ 1,0 1,1 1,2 Reichmuth, Stefan. The World of Murtada Al-Zabidi: 1732-91 Life, Networks and Writings (en). Gibb Memorial Trust, 2009-05-04 — 54–59-bet. ISBN 9781909724723.
- ↑ Taj al-Arus min Jawahir al-Qamus تاج العروس من جواهر القاموس (ar). Dar Sader, 2011. ISBN 9789953132563.
- ↑ al-Musawi, Muhsin J.. The Medieval Islamic Republic of Letters: Arabic Knowledge Construction (en). University of Notre Dame Pess, 2015-04-15 — 84-bet. ISBN 978-0-268-15801-9.
- ↑ Gouws, Rufus; Heid, Ulrich; Schweickard, Wolfgang; Wiegand, Herbert Ernst. Wörterbücher / Dictionaries / Dictionnaires. 3. Teilband (en). Walter de Gruyter, 2008-07-14 — 2443-bet. ISBN 978-3-11-020339-4.
- ↑ El-Shamsy, Ahmed. Rediscovering the Islamic Classics: How Editors and Print Culture Transformed an Intellectual Tradition (en). Princeton University Press, 2020-02-11 — 57–58-bet. ISBN 978-0-691-20124-5.
[[Turkum:Olimlar]