The Movie Database: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi |
2026-yil 21-noyabr, 08:45 dagi (joriy) koʻrinishi
Type of site |
Maʼlumotlar bazasi, Kino maʼlumotlar bazasi |
|---|---|
| Available in | Koʻp tilli (180+ til) |
| Owner | TMDb kompaniyasi |
| Created by | Travis Bell |
| URL | themoviedb.org |
| Commercial | Yoʻq |
| Registration | Ixtiyoriy (roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar uchun qoʻshimcha imkoniyatlar mavjud) |
| Launched | 2008-yil 7-oktyabr |
| Current status | Faol |
The Movie Database (qisqartmasi — TMDb) — filmlar, seriallar, aktyorlar, rejissyorlar va boshqa kino sanoati bilan bogʻliq maʼlumotlarni saqlovchi onlayn ochiq maʼlumotlar bazasi. U 2008-yilda kanadalik dasturchi Travis Bell tomonidan asos solingan va bugungi kunda dunyo boʻyicha eng mashhur kinematografik maʼlumot platformalaridan biri hisoblanadi.[1]
TMDb foydalanuvchilar tomonidan toʻldiriladigan va tahrirlanadigan hamjamiyatga asoslangan loyiha boʻlib, unda har bir foydalanuvchi yangi film, aktyor yoki surat maʼlumotlarini qoʻshishi mumkin. Loyiha ochiq manbali va notijorat asosida faoliyat yuritadi.[2]
Tarix
[tahrir | manbasini tahrirlash]The Movie Database 2008-yilning 7-oktyabrida kanadalik dasturchi Travis Bell tomonidan yaratilgan. Dastlab loyiha kichik kinofilmlar katalogi sifatida ish boshlagan, ammo tez orada u kengayib, dunyo miqyosidagi ochiq maʼlumot bazasiga aylangan.
2010-yillarda TMDb maʼlumotlar bazasi tez surʼatda oʻsdi va u IMDb’ga asosiy raqobatchi sifatida tanila boshladi. Ayniqsa, TMDbʼning bepul ochiq API tizimi tufayli uni minglab ilovalar, veb-saytlar va media tizimlar (masalan, Kodi, Plex, Stremio) maʼlumot manbasi sifatida ishlata boshlagan.[3]
Tuzilishi va imkoniyatlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]TMDb quyidagi asosiy imkoniyatlarga ega:
- Film va seriallar bazasi — har bir film haqida rejissyor, janr, syujet, suratga olish joyi, treylerlar va reliz sanalari keltiriladi.
- Aktyorlar va ijodkorlar maʼlumotlari — har bir shaxsning toʻliq biografiyasi, suratlari va filmografiyasi.
- Foydalanuvchi hamjamiyati — roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar filmga baho berish, sharh yozish va tavsiyalar qoʻshishlari mumkin.
- API xizmati — dasturchilar uchun ochiq va bepul (cheklangan soʻrovlar soni bilan).
- Koʻp tillilik — TMDb hozirda 180 dan ortiq tillarni qoʻllab-quvvatlaydi, shu jumladan Oʻzbek tili ham mavjud.
TMDbʼning tuzilishi Wikipedia modeliga qisman oʻxshaydi: foydalanuvchilar tahrir kirita oladi, lekin har bir oʻzgarish moderatorlar tomonidan tekshiriladi. Shu sababli maʼlumotlar sifati yuqori darajada saqlanadi.
TMDb API
[tahrir | manbasini tahrirlash]TMDbʼning eng mashhur jihatlaridan biri bu uning ochiq API (Application Programming Interface) tizimidir. API orqali dasturchilar oʻz dasturlarida TMDb maʼlumotlaridan foydalanishlari mumkin.
API quyidagi yoʻnalishlarda keng ishlatiladi:
- Mobil ilovalar (masalan, kinoteatr jadvali, tavsiyalar)
- Veb-saytlar (film reytinglari va tavsiyalar)
- Smart TV tizimlari
- Media markazlar (Kodi, Plex, Jellyfin va boshqalar)[4]
Hamjamiyat va ochiqlik
[tahrir | manbasini tahrirlash]TMDb butunlay hamjamiyat tomonidan rivojlantiriladi. Foydalanuvchilar:
- Yangi filmlar va seriallarni qoʻshish
- Suratlarni yuklash
- Maʼlumotlarni tahrirlash
- Janr va mamlakat boʻyicha tasniflash kabi ishlarni amalga oshiradilar.
Loyiha Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 litsenziyasi ostida ishlaydi. Shu sababli TMDb maʼlumotlaridan tijoriy maqsadlarda foydalanish cheklangan.[5]
Ahmiyati
[tahrir | manbasini tahrirlash]TMDb bugungi kunda internetdagi eng ishonchli va toʻliq kino maʼlumot bazalaridan biri hisoblanadi. Uning afzalliklari:
- Toʻliq ochiqlik va jamoaviy boshqaruv
- IMDb’dan farqli ravishda reklamasiz interfeys
- Keng API imkoniyatlari va dasturchilar uchun qulaylik
- Koʻp tillilik, shu jumladan lokalizatsiya imkoniyatlari
TMDb maʼlumotlaridan koʻplab mashhur veb-saytlar, shu jumladan JustWatch, Stremio va boshqa media platformalar foydalanadi.[6]
Raqobatchilar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- IMDb (Internet Movie Database)
- Rotten Tomatoes
- AllMovie
- Letterboxd
Shuningdek qarang
[tahrir | manbasini tahrirlash]Andoza:Kino Andoza:Maʼlumotlar bazasi Andoza:Open-source software