The Movie Database: Versiyalar orasidagi farq
Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: The Movie Database | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
{{Infobox website | |||
| name = The Movie Database (TMDb) | |||
| logo = Tmdb.new.logo.svg | |||
| logocaption = TMDb logotipi (2022) | |||
| type = [[Maʼlumotlar bazasi]], [[Kino maʼlumotlar bazasi]] | |||
| language = Koʻp tilli (180+ til) | |||
| owner = TMDb kompaniyasi | |||
| author = Travis Bell | |||
| url = [https://www.themoviedb.org/ themoviedb.org] | |||
| commercial = Yoʻq | |||
| registration = Ixtiyoriy (roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar uchun qoʻshimcha imkoniyatlar mavjud) | |||
| current_status = Faol | |||
| launched = 2008-yil 7-oktyabr | |||
}} | |||
'''The Movie Database''' (qisqartmasi — '''TMDb''') — filmlar, seriallar, aktyorlar, rejissyorlar va boshqa [[Kinematografiya|kino sanoati]] bilan bogʻliq maʼlumotlarni saqlovchi onlayn ochiq [[Maʼlumotlar bazasi|maʼlumotlar bazasi]]. U 2008-yilda kanadalik dasturchi '''Travis Bell''' tomonidan asos solingan va bugungi kunda dunyo boʻyicha eng mashhur kinematografik maʼlumot platformalaridan biri hisoblanadi.<ref>[https://www.themoviedb.org/about TMDb haqida rasmiy sahifa]</ref> | |||
TMDb foydalanuvchilar tomonidan toʻldiriladigan va tahrirlanadigan hamjamiyatga asoslangan loyiha boʻlib, unda har bir foydalanuvchi yangi film, aktyor yoki surat maʼlumotlarini qoʻshishi mumkin. Loyiha ochiq manbali va notijorat asosida faoliyat yuritadi.<ref>[https://developer.themoviedb.org/docs TMDb API hujjatlari]</ref> | |||
== Tarix == | |||
'''The Movie Database''' 2008-yilning 7-oktyabrida kanadalik dasturchi '''Travis Bell''' tomonidan yaratilgan. Dastlab loyiha kichik kinofilmlar katalogi sifatida ish boshlagan, ammo tez orada u kengayib, dunyo miqyosidagi ochiq maʼlumot bazasiga aylangan. | |||
2010-yillarda TMDb maʼlumotlar bazasi tez surʼatda oʻsdi va u [[IMDb]]’ga asosiy raqobatchi sifatida tanila boshladi. Ayniqsa, TMDbʼning bepul ochiq [[API]] tizimi tufayli uni minglab ilovalar, veb-saytlar va media tizimlar ''(masalan, [[Kodi]], [[Plex (dasturiy taʼminot)|Plex]], [[Stremio]])'' maʼlumot manbasi sifatida ishlata boshlagan.<ref>[https://status.themoviedb.org/ TMDb tizim holati]</ref> | |||
== Tuzilishi va imkoniyatlari == | |||
TMDb quyidagi asosiy imkoniyatlarga ega: | |||
* Film va seriallar bazasi — har bir film haqida rejissyor, janr, syujet, suratga olish joyi, treylerlar va reliz sanalari keltiriladi. | |||
* Aktyorlar va ijodkorlar maʼlumotlari — har bir shaxsning toʻliq biografiyasi, suratlari va filmografiyasi. | |||
* Foydalanuvchi hamjamiyati — roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar filmga baho berish, sharh yozish va tavsiyalar qoʻshishlari mumkin. | |||
* [[API]] xizmati — dasturchilar uchun ochiq va bepul ''(cheklangan soʻrovlar soni bilan)''. | |||
* Koʻp tillilik — TMDb hozirda 180 dan ortiq tillarni qoʻllab-quvvatlaydi, shu jumladan [[Oʻzbek tili]] ham mavjud. | |||
TMDbʼning tuzilishi [[Wikipedia]] modeliga qisman oʻxshaydi: foydalanuvchilar tahrir kirita oladi, lekin har bir oʻzgarish moderatorlar tomonidan tekshiriladi. Shu sababli maʼlumotlar sifati yuqori darajada saqlanadi. | |||
== TMDb API == | |||
TMDbʼning eng mashhur jihatlaridan biri bu uning ochiq API ''(Application Programming Interface)'' tizimidir. API orqali dasturchilar oʻz dasturlarida TMDb maʼlumotlaridan foydalanishlari mumkin. | |||
API quyidagi yoʻnalishlarda keng ishlatiladi: | |||
* [[Mobil ilova|Mobil ilovalar]] ''(masalan, kinoteatr jadvali, tavsiyalar)'' | |||
* [[Veb-sayt|Veb-saytlar]] ''(film reytinglari va tavsiyalar)'' | |||
* [[Smart TV]] tizimlari | |||
* [[Media markaz|Media markazlar]] ''(Kodi, Plex, Jellyfin va boshqalar)''<ref>[https://developer.themoviedb.org/reference/intro TMDb API qo‘llanmasi]{{Oʻlikhavola|date=fevral 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | |||
== Hamjamiyat va ochiqlik == | |||
TMDb butunlay hamjamiyat tomonidan rivojlantiriladi. Foydalanuvchilar: | |||
* Yangi filmlar va seriallarni qoʻshish | |||
* Suratlarni yuklash | |||
* Maʼlumotlarni tahrirlash | |||
* Janr va mamlakat boʻyicha tasniflash kabi ishlarni amalga oshiradilar. | |||
Loyiha '''Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0''' litsenziyasi ostida ishlaydi. Shu sababli TMDb maʼlumotlaridan tijoriy maqsadlarda foydalanish cheklangan.<ref>[[ccorg:licenses/by-nc/4.0/|Creative Commons litsenziyasi]]</ref> | |||
== Ahmiyati == | |||
TMDb bugungi kunda internetdagi eng ishonchli va toʻliq kino maʼlumot bazalaridan biri hisoblanadi. Uning afzalliklari: | |||
* Toʻliq ochiqlik va jamoaviy boshqaruv | |||
* [[IMDb]]’dan farqli ravishda reklamasiz interfeys | |||
* Keng API imkoniyatlari va dasturchilar uchun qulaylik | |||
* Koʻp tillilik, shu jumladan lokalizatsiya imkoniyatlari | |||
TMDb maʼlumotlaridan koʻplab mashhur veb-saytlar, shu jumladan [[JustWatch]], [[Stremio]] va boshqa media platformalar foydalanadi.<ref>[https://www.themoviedb.org/talk Hamjamiyat forumi]</ref> | |||
== Raqobatchilar == | |||
* [[IMDb]] (Internet Movie Database) | |||
* [[Rotten Tomatoes]] | |||
* [[AllMovie]] | |||
* [[Letterboxd]] | |||
== Shuningdek qarang == | |||
* [[IMDb]] | |||
* [[Rotten Tomatoes]] | |||
* [[Kino]] | |||
* [[Serial (film)]] | |||
* [[API]] | |||
* [[Ochiq maʼlumotlar bazasi]] | |||
{{Kino}} {{Maʼlumotlar bazasi}} {{Open-source software}} | |||
2026-yil 21-noyabr, 08:45 dagi (joriy) koʻrinishi
Type of site |
Maʼlumotlar bazasi, Kino maʼlumotlar bazasi |
|---|---|
| Available in | Koʻp tilli (180+ til) |
| Owner | TMDb kompaniyasi |
| Created by | Travis Bell |
| URL | themoviedb.org |
| Commercial | Yoʻq |
| Registration | Ixtiyoriy (roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar uchun qoʻshimcha imkoniyatlar mavjud) |
| Launched | 2008-yil 7-oktyabr |
| Current status | Faol |
The Movie Database (qisqartmasi — TMDb) — filmlar, seriallar, aktyorlar, rejissyorlar va boshqa kino sanoati bilan bogʻliq maʼlumotlarni saqlovchi onlayn ochiq maʼlumotlar bazasi. U 2008-yilda kanadalik dasturchi Travis Bell tomonidan asos solingan va bugungi kunda dunyo boʻyicha eng mashhur kinematografik maʼlumot platformalaridan biri hisoblanadi.[1]
TMDb foydalanuvchilar tomonidan toʻldiriladigan va tahrirlanadigan hamjamiyatga asoslangan loyiha boʻlib, unda har bir foydalanuvchi yangi film, aktyor yoki surat maʼlumotlarini qoʻshishi mumkin. Loyiha ochiq manbali va notijorat asosida faoliyat yuritadi.[2]
Tarix
[tahrir | manbasini tahrirlash]The Movie Database 2008-yilning 7-oktyabrida kanadalik dasturchi Travis Bell tomonidan yaratilgan. Dastlab loyiha kichik kinofilmlar katalogi sifatida ish boshlagan, ammo tez orada u kengayib, dunyo miqyosidagi ochiq maʼlumot bazasiga aylangan.
2010-yillarda TMDb maʼlumotlar bazasi tez surʼatda oʻsdi va u IMDb’ga asosiy raqobatchi sifatida tanila boshladi. Ayniqsa, TMDbʼning bepul ochiq API tizimi tufayli uni minglab ilovalar, veb-saytlar va media tizimlar (masalan, Kodi, Plex, Stremio) maʼlumot manbasi sifatida ishlata boshlagan.[3]
Tuzilishi va imkoniyatlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]TMDb quyidagi asosiy imkoniyatlarga ega:
- Film va seriallar bazasi — har bir film haqida rejissyor, janr, syujet, suratga olish joyi, treylerlar va reliz sanalari keltiriladi.
- Aktyorlar va ijodkorlar maʼlumotlari — har bir shaxsning toʻliq biografiyasi, suratlari va filmografiyasi.
- Foydalanuvchi hamjamiyati — roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar filmga baho berish, sharh yozish va tavsiyalar qoʻshishlari mumkin.
- API xizmati — dasturchilar uchun ochiq va bepul (cheklangan soʻrovlar soni bilan).
- Koʻp tillilik — TMDb hozirda 180 dan ortiq tillarni qoʻllab-quvvatlaydi, shu jumladan Oʻzbek tili ham mavjud.
TMDbʼning tuzilishi Wikipedia modeliga qisman oʻxshaydi: foydalanuvchilar tahrir kirita oladi, lekin har bir oʻzgarish moderatorlar tomonidan tekshiriladi. Shu sababli maʼlumotlar sifati yuqori darajada saqlanadi.
TMDb API
[tahrir | manbasini tahrirlash]TMDbʼning eng mashhur jihatlaridan biri bu uning ochiq API (Application Programming Interface) tizimidir. API orqali dasturchilar oʻz dasturlarida TMDb maʼlumotlaridan foydalanishlari mumkin.
API quyidagi yoʻnalishlarda keng ishlatiladi:
- Mobil ilovalar (masalan, kinoteatr jadvali, tavsiyalar)
- Veb-saytlar (film reytinglari va tavsiyalar)
- Smart TV tizimlari
- Media markazlar (Kodi, Plex, Jellyfin va boshqalar)[4]
Hamjamiyat va ochiqlik
[tahrir | manbasini tahrirlash]TMDb butunlay hamjamiyat tomonidan rivojlantiriladi. Foydalanuvchilar:
- Yangi filmlar va seriallarni qoʻshish
- Suratlarni yuklash
- Maʼlumotlarni tahrirlash
- Janr va mamlakat boʻyicha tasniflash kabi ishlarni amalga oshiradilar.
Loyiha Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 litsenziyasi ostida ishlaydi. Shu sababli TMDb maʼlumotlaridan tijoriy maqsadlarda foydalanish cheklangan.[5]
Ahmiyati
[tahrir | manbasini tahrirlash]TMDb bugungi kunda internetdagi eng ishonchli va toʻliq kino maʼlumot bazalaridan biri hisoblanadi. Uning afzalliklari:
- Toʻliq ochiqlik va jamoaviy boshqaruv
- IMDb’dan farqli ravishda reklamasiz interfeys
- Keng API imkoniyatlari va dasturchilar uchun qulaylik
- Koʻp tillilik, shu jumladan lokalizatsiya imkoniyatlari
TMDb maʼlumotlaridan koʻplab mashhur veb-saytlar, shu jumladan JustWatch, Stremio va boshqa media platformalar foydalanadi.[6]
Raqobatchilar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- IMDb (Internet Movie Database)
- Rotten Tomatoes
- AllMovie
- Letterboxd
Shuningdek qarang
[tahrir | manbasini tahrirlash]Andoza:Kino Andoza:Maʼlumotlar bazasi Andoza:Open-source software