Sildenafil: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
[[Category:Drugboxes which contain changes to watched fields]] | [[Category:Drugboxes which contain changes to watched fields]] | ||
'''Viagra''' brendi ostida sotiladigan '''sildenafil''', boshqalar qatori, [[Impotensiya|erektil disfunktsiya]] va | '''Viagra''' brendi ostida sotiladigan '''sildenafil''', boshqalar qatori, [[Impotensiya|erektil disfunktsiya]] va oʻpka arterial gipertenziyasini davolash uchun ishlatiladigan [[Dori|doridir]]. Ayollarda ishlatilinishi va ularda jinsiy disfunktsiyani davolashda samarasi bor yoki yoʻq ekanligi nomaʼlum. Ogʻiz orqali qabul qilish yoki tomir ichiga inʼektsiya qilish yoʻli bilan qabul qilinadi. Dori vositasining taʼsiri odatda yigirma daqiqa ichida sodir boʻladi va taxminan ikki soat davom etadi. | ||
Umumiy | Umumiy nojoʻya taʼsirlarga [[Bosh ogʻrigʻi|bosh ogʻrigʻi]], [[Jigʻildon qaynashi|yurak urishi]] va terining qizarishi kiradi. Yurak-qon tomir kasalliklari boʻlgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan tavsiya etiladi. Kamdan kam uchrovchi, ammo jiddiy salbiy taʼsirlar orasida [[Erkak jinsiy aʼzosi|jinsiy olatni]] shikastlanishi, koʻrish muammolari va eshitish qobiliyatining yoʻqolishi shuningdek uzoq muddatli erektsiya (priapizm) lar bor. Sildenafilni nitrogliserin (glitserin trinitrat) kabi [[nitratlar]] isteʼmol qiladigan odamlar qabul qilmasligi kerak, chunki bu [[Qon bosimi|qon bosimining]] jiddiy pasayishiga olib kelishi mumkin. Sildenafilni alfa blokator dori vositalarini qabul qilgandan keyin toʻrt soat ichida qabul qilmaslik kerak. | ||
== Tibbiyotda | == Tibbiyotda qoʻllanilishi == | ||
[[Fayl:Viagra_Tablette.jpg|thumb| Savdo belgisi ko'k olmos shaklidagi Pfizer Viagra tabletkasi]] | [[Fayl:Viagra_Tablette.jpg|thumb| Savdo belgisi ko'k olmos shaklidagi Pfizer Viagra tabletkasi]] | ||
=== Jinsiy zaiflik === | === Jinsiy zaiflik === | ||
Sildenafilning asosiy foydalanish sohasi erektil disfunktsiyani davolashdir . Bugungi kunda Sildenafil erektil disfunktsiyani, shu jumladan [[Qandli diabet|diabetes mellitusli]] erkaklarni davolashning standart usullaridan biri sifatida | Sildenafilning asosiy foydalanish sohasi erektil disfunktsiyani davolashdir . Bugungi kunda Sildenafil erektil disfunktsiyani, shu jumladan [[Qandli diabet|diabetes mellitusli]] erkaklarni davolashning standart usullaridan biri sifatida qoʻllanilmoqda. | ||
=== | === Oʻpka gipertenziyasi === | ||
Sildenafil | Sildenafil oʻpka arterial gipertenziyasi boʻlgan odamlarda kasallikning ayrim belgilarida yordam beradi. | ||
=== Analoglari === | === Analoglari === | ||
PDE5 ingibitorlari | PDE5 ingibitorlari boʻlgan atsetildenafil va sildenafilning boshqa sintetik tarkibiy analoglari retseptsiz sotiladigan bir qator "oʻsimlik" asosida olingan afrodizyak mahsulotlarida kattalar uchun moddalar sifatida topilgan. Ammo ushbu analoglar sildenafil oʻtgani kabi hech qanday jiddiy klinik sinovdan oʻtmagan va shuning uchun nomaʼlum nojoʻya taʼsir profillariga ega. Ushbu dori-darmonlarni taqiqlashga baʼzi urinishlar qilingan, ammo bu jarayon hozirgacha sekin kechmoqda, chunki hatto dizaynerlik dori-darmonlariga qaratilgan qonunlarga ega boʻlgan yurisdiktsiyalarda ham qonunlar retsept boʻyicha dori-darmonlarning analoglarini emas, balki noqonuniy giyohvand moddalarning analoglarini taqiqlash uchun ishlab chiqilgan. | ||
== | == Taʼsir mexanizmi == | ||
[[Fayl:1udt.png|thumb|Sildenafil bilan bog'langan inson PDE5 ning kristall tuzilishi,]] | [[Fayl:1udt.png|thumb|Sildenafil bilan bog'langan inson PDE5 ning kristall tuzilishi,]] | ||
Sildenafil siklik guanozin monofosfatni (cGMP) kavernozum korpusida cGMP-ga xos fosfodiesteraza 5-tur fermenti tomonidan parchalanishdan saqlab qoladi. Jinsiy olatning kavernoz korpusidagi azot oksidi (NO) guanilat siklaza retseptorlari bilan | Sildenafil siklik guanozin monofosfatni (cGMP) kavernozum korpusida cGMP-ga xos fosfodiesteraza 5-tur fermenti tomonidan parchalanishdan saqlab qoladi. Jinsiy olatning kavernoz korpusidagi azot oksidi (NO) guanilat siklaza retseptorlari bilan bogʻlanadi, bu esa cGMP miqdorining oshishiga olib keladi, bu esa [[Glitsin|gelitsin]] arteriyalarining intimal yostiqlarining silliq mushaklarining boʻshashishiga ( [[Vazodilatatsiya|vazodilatatsiyasi]] ) olib keladi. Bu silliq mushaklarning boʻshashishi tomirlarning kengayishiga va jinsiy olatni "gubkasimon" toʻqimalariga qon oqimining kuchayishiga olib keladi, bu esa kuchli erektsiyaga olib keladi. Robert F. Furchgott, Ferid Murod va Lui Ignarro lar silliq mushaklar vazodilatatsiyasida azot oksidining metabolik yoʻlini mustaqil oʻrganganligi uchun1998 yilda [[Fiziologiya va tibbiyot boʻyicha Nobel mukofoti|fiziologiya yoki tibbiyot boʻyicha Nobel mukofotiga]] sazovor boʻlganlar. | ||
2026-yil 21-noyabr, 05:57 dagi (joriy) koʻrinishi
Sildenafil
| |
| Sistematik (IUPAC) nomi | |
| ? | |
| Identifikatorlar | |
| CAS raqami | ? |
| ATK kodi | ? |
| PubChem | |
| DrugBank | |
| Kimyoviy maʼlumot | |
| Formulasi | C22H30N6O4S |
| Mol. massasi | ? |
| SMILES | izlash: , |
| Farmakokinetik maʼlumot | |
| Biofoydalilik | ? |
| Metabolizm | ? |
| Yar. parch. davri | 3–4 hours |
| Ekskretsiya | ? |
| Terapevtik tavsiyalar | |
| Licence data |
|
| Homiladorlik kat. |
B1(AU) |
| Qonuniy statusi | |
| Qabul qilish | ? |
Viagra brendi ostida sotiladigan sildenafil, boshqalar qatori, erektil disfunktsiya va oʻpka arterial gipertenziyasini davolash uchun ishlatiladigan doridir. Ayollarda ishlatilinishi va ularda jinsiy disfunktsiyani davolashda samarasi bor yoki yoʻq ekanligi nomaʼlum. Ogʻiz orqali qabul qilish yoki tomir ichiga inʼektsiya qilish yoʻli bilan qabul qilinadi. Dori vositasining taʼsiri odatda yigirma daqiqa ichida sodir boʻladi va taxminan ikki soat davom etadi.
Umumiy nojoʻya taʼsirlarga bosh ogʻrigʻi, yurak urishi va terining qizarishi kiradi. Yurak-qon tomir kasalliklari boʻlgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan tavsiya etiladi. Kamdan kam uchrovchi, ammo jiddiy salbiy taʼsirlar orasida jinsiy olatni shikastlanishi, koʻrish muammolari va eshitish qobiliyatining yoʻqolishi shuningdek uzoq muddatli erektsiya (priapizm) lar bor. Sildenafilni nitrogliserin (glitserin trinitrat) kabi nitratlar isteʼmol qiladigan odamlar qabul qilmasligi kerak, chunki bu qon bosimining jiddiy pasayishiga olib kelishi mumkin. Sildenafilni alfa blokator dori vositalarini qabul qilgandan keyin toʻrt soat ichida qabul qilmaslik kerak.
Tibbiyotda qoʻllanilishi
[tahrir | manbasini tahrirlash]
Jinsiy zaiflik
[tahrir | manbasini tahrirlash]Sildenafilning asosiy foydalanish sohasi erektil disfunktsiyani davolashdir . Bugungi kunda Sildenafil erektil disfunktsiyani, shu jumladan diabetes mellitusli erkaklarni davolashning standart usullaridan biri sifatida qoʻllanilmoqda.
Oʻpka gipertenziyasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Sildenafil oʻpka arterial gipertenziyasi boʻlgan odamlarda kasallikning ayrim belgilarida yordam beradi.
Analoglari
[tahrir | manbasini tahrirlash]PDE5 ingibitorlari boʻlgan atsetildenafil va sildenafilning boshqa sintetik tarkibiy analoglari retseptsiz sotiladigan bir qator "oʻsimlik" asosida olingan afrodizyak mahsulotlarida kattalar uchun moddalar sifatida topilgan. Ammo ushbu analoglar sildenafil oʻtgani kabi hech qanday jiddiy klinik sinovdan oʻtmagan va shuning uchun nomaʼlum nojoʻya taʼsir profillariga ega. Ushbu dori-darmonlarni taqiqlashga baʼzi urinishlar qilingan, ammo bu jarayon hozirgacha sekin kechmoqda, chunki hatto dizaynerlik dori-darmonlariga qaratilgan qonunlarga ega boʻlgan yurisdiktsiyalarda ham qonunlar retsept boʻyicha dori-darmonlarning analoglarini emas, balki noqonuniy giyohvand moddalarning analoglarini taqiqlash uchun ishlab chiqilgan.
Taʼsir mexanizmi
[tahrir | manbasini tahrirlash]
Sildenafil siklik guanozin monofosfatni (cGMP) kavernozum korpusida cGMP-ga xos fosfodiesteraza 5-tur fermenti tomonidan parchalanishdan saqlab qoladi. Jinsiy olatning kavernoz korpusidagi azot oksidi (NO) guanilat siklaza retseptorlari bilan bogʻlanadi, bu esa cGMP miqdorining oshishiga olib keladi, bu esa gelitsin arteriyalarining intimal yostiqlarining silliq mushaklarining boʻshashishiga ( vazodilatatsiyasi ) olib keladi. Bu silliq mushaklarning boʻshashishi tomirlarning kengayishiga va jinsiy olatni "gubkasimon" toʻqimalariga qon oqimining kuchayishiga olib keladi, bu esa kuchli erektsiyaga olib keladi. Robert F. Furchgott, Ferid Murod va Lui Ignarro lar silliq mushaklar vazodilatatsiyasida azot oksidining metabolik yoʻlini mustaqil oʻrganganligi uchun1998 yilda fiziologiya yoki tibbiyot boʻyicha Nobel mukofotiga sazovor boʻlganlar.