Shuhrat: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
}} | }} | ||
'''Shuhrat''' (asl ismi va familiyasi — ''' | '''Shuhrat''' (asl ismi va familiyasi — '''Gʻulom Aminjonovich Alimov''') ([[1918]]-[[19-aprel|yil 19-aprel]], [[Toshkent]] — [[1993]] — [[20-iyun|yil 20-iyun]], oʻsha yerda) — [[Oʻzbekiston|oʻzbek]] va sovet [[yozuvchi]]si, [[shoir]]i, [[Dramaturgiya|dramaturg]] va [[tarjimon]] . [[Oʻzbekiston xalq yozuvchisi]] (1983). Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1978). | ||
== Biografiyasi == | == Biografiyasi == | ||
[[Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi]] kotibining yordamchisi (1934—1936) boʻlib ishlagan. | [[Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi]] kotibining yordamchisi (1934—1936) boʻlib ishlagan. | ||
1940-yil noyabrdan 1943-yil 15-iyulgacha harbiy xizmatda Katta leytenant | 1940-yil noyabrdan 1943-yil 15-iyulgacha harbiy xizmatda Katta leytenant boʻlib, Shimoliy Kavkaz frontining 164-brigadasida xizmat qilgan <ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/kld-card_uchet_officer3509185/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%90%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%26first_name%3D%D0%93%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%BC%20%26middle_name%3D%D0%90%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%20%26date_birth_from%3D%26static_hash%3D6f94a65c291b29925e938a2bb8b3cb76%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_polit%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Asame_doroga%26page%3D1 Pamyat naroda]</ref> . Gʻalabaning 40 yilligi munosabati bilan ikkinchi darajali Vatan urushi ordeni bilan taqdirlangan<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_yubileinaya_kartoteka1510387627/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%90%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%26first_name%3D%D0%93%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%BC%20%26middle_name%3D%D0%90%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%20%26date_birth_from%3D%26static_hash%3D6f94a65c291b29925e938a2bb8b3cb76%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_polit%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Asame_doroga%26page%3D1 Alimov Gulyam Amindjanovich. Orden Otechestvennoy voyni II stepeni]</ref>. | ||
1945-1948 yillarda „<nowiki/>[[Sharq yulduzi]]<nowiki/>“ yoshlar jurnalida, shu jurnalda | 1945-1948 yillarda „<nowiki/>[[Sharq yulduzi]]<nowiki/>“ yoshlar jurnalida, shu jurnalda boʻlim mudiri (1948-1950) boʻlib ishlagan. | ||
1951-yilda [[Shayxzoda|Maqsud Shayxzoda]], [[Shukrullo|Shukrullo Yusupov]], [[Said Ahmad]] bilan birga „<nowiki/>[[millatchilik]] faoliyati uchun“ hibsga olinib, 25 yilga ozodlikdan mahrum etildi <ref>{{Veb manbasi|url=http://vek-noviy.ru/istoriya-uzbekistana-1917-1991-g/vosstanovlenie-narodnogo-hozyaystva-usilenie-administrirovaniya.html|sarlavha=Восстановление Народного Хозяйства Усиление Администрирования. Новый Этап Репрессий Интеллигенции|kirish sanasi=2020-12-26|arxivsana=2021-01-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210120153503/http://vek-noviy.ru/istoriya-uzbekistana-1917-1991-g/vosstanovlenie-narodnogo-hozyaystva-usilenie-administrirovaniya.html}}</ref> . | 1951-yilda [[Shayxzoda|Maqsud Shayxzoda]], [[Shukrullo|Shukrullo Yusupov]], [[Said Ahmad]] bilan birga „<nowiki/>[[millatchilik]] faoliyati uchun“ hibsga olinib, 25 yilga ozodlikdan mahrum etildi <ref>{{Veb manbasi|url=http://vek-noviy.ru/istoriya-uzbekistana-1917-1991-g/vosstanovlenie-narodnogo-hozyaystva-usilenie-administrirovaniya.html|sarlavha=Восстановление Народного Хозяйства Усиление Администрирования. Новый Этап Репрессий Интеллигенции|kirish sanasi=2020-12-26|arxivsana=2021-01-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210120153503/http://vek-noviy.ru/istoriya-uzbekistana-1917-1991-g/vosstanovlenie-narodnogo-hozyaystva-usilenie-administrirovaniya.html}}</ref> . Qozogʻistondagi lagerlarda edi. 1955-yilda u reabilitatsiya qilindi. | ||
1955-1958 va 1960-1970-yillarda Oʻzbekiston respublika gazeta va jurnallarida adabiy maslahatchi, 1958-yilda adabiy fond direktori, 1960-1970-yillarda Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi masʼul kotibi boʻlgan. | 1955-1958 va 1960-1970-yillarda Oʻzbekiston respublika gazeta va jurnallarida adabiy maslahatchi, 1958-yilda adabiy fond direktori, 1960-1970-yillarda Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi masʼul kotibi boʻlgan. | ||
== Ijodi == | == Ijodi == | ||
Shoir sifatida ilk debyutini 1936-yilda „[[Mehrol]]“ sheʼriy | Shoir sifatida ilk debyutini 1936-yilda „[[Mehrol]]“ sheʼriy toʻplami bilan boshlagan. 1936-1940 yillarda uning yana bir qancha sheʼriy toʻplamlari nashr etildi. | ||
Shuhrat „[[Hayot nafasi]]“ (1949), [[ballada]]lar (1959), „[[ | Shuhrat „[[Hayot nafasi]]“ (1949), [[ballada]]lar (1959), „[[Oʻlmaslik]]“ (1961), „[[Buyuk sevgi]]“ (1966), „[[Lirika]]“ (1973), „[[Sheʼrlar]]“ (1977), „[[Oshiq yurak]]“ (1979) [[sheʼriy toʻplam]]lari, [[hikoya]]lar muallifi. „Oila“ (1946), „[[Rustam]]“ (1947), „[[Bir kechaning fojiasi]]“ (1976), „[[Odamdan odamga]]“ (1980). „[[Shinelli yillar]]“ (1959), „[[Oltin zanglamas]]“ (1965), „[[Jannat qidirganlar]]“ (1968) romanlari muallifi. Shuningdek, u bolalar uchun [[roman]]lar, [[qissa]]lar, [[pyesa]]lar, asarlar yozgan. | ||
Shuhratning | Shuhratning koʻplab asarlari xorijiy tillarga tarjima qilingan. | ||
[[Heinrich Heine|G.]] asarlarini [[Oʻzbek tili|oʻzbek]] tiliga tarjima qilish bilan shugʻullangan. [[Heinrich Heine|Geyn]], [[Aleksandr Pushkin|A.]] [[Aleksandr Pushkin|FROM.]] [[Aleksandr Pushkin|Pushkin]] , [[Mixail Lermontov|M.]] [[Mixail Lermontov|YU.]] [[Mixail Lermontov|Lermontov]] , [[Adam Mickiewicz|A.]] [[Adam Mickiewicz|Mickevich]], [[Taras Shevchenko|T.]] [[Taras Shevchenko|Shevchenko]] va boshqalar, yapon, vetnam, [[ozarbayjon]] shoirlarining sheʼrlari. | [[Heinrich Heine|G.]] asarlarini [[Oʻzbek tili|oʻzbek]] tiliga tarjima qilish bilan shugʻullangan. [[Heinrich Heine|Geyn]], [[Aleksandr Pushkin|A.]] [[Aleksandr Pushkin|FROM.]] [[Aleksandr Pushkin|Pushkin]] , [[Mixail Lermontov|M.]] [[Mixail Lermontov|YU.]] [[Mixail Lermontov|Lermontov]] , [[Adam Mickiewicz|A.]] [[Adam Mickiewicz|Mickevich]], [[Taras Shevchenko|T.]] [[Taras Shevchenko|Shevchenko]] va boshqalar, yapon, vetnam, [[ozarbayjon]] shoirlarining sheʼrlari. | ||
* Ikkinchi darajali [[Vatan urushi ordeni]] | * Ikkinchi darajali [[Vatan urushi ordeni]] | ||
* Oʻzbekiston SSR xalq yozuvchisi (1983) | * Oʻzbekiston SSR xalq yozuvchisi (1983) | ||
* [[ | * [[Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist|Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist]] (1978) | ||
* [[„Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni|"Buyuk xizmatlari uchun" ordeni ( | * [[„Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni|"Buyuk xizmatlari uchun" ordeni (Oʻzbekiston)]] (2003, vafotidan keyin) <ref>{{Статья|заглавие={{Lex.uz|О награждении посмертно деятелей науки, литературы и искусства, внесших огромный вклад в развитие науки и культуры Узбекистана|2003-08-25|УП|3298}}|izdanie=Vedomosti Oliy Majlisa Respubliki Uzbekistan|god=2003|mesyats=8|nomer=8|vipusk=1328|stranitsi=102|issn=0206-6637}}</ref> | ||
* [[„El-yurt hurmati“ ordeni|„El-yurt xurmati“ ordeni]] (Muhtaram xalq va Vatanga) | * [[„El-yurt hurmati“ ordeni|„El-yurt xurmati“ ordeni]] (Muhtaram xalq va Vatanga) | ||
* | * Oʻzbekiston Respublikasi faxriy yorligʻi (1993) <ref>{{Lex.uz|О награждении Почетной грамотой Республики Узбекистан Г.А. Алимова (Шухрата)|1993-04-23|УП|598|2380574}}</ref> | ||
== Manbalar == | == Manbalar == | ||
2026-yil 21-noyabr, 05:48 dagi (joriy) koʻrinishi
| Shuhrat | |
|---|---|
|
| |
| Asl ismi | Gʻulom Aminjonovich Alimov |
Shuhrat (asl ismi va familiyasi — Gʻulom Aminjonovich Alimov) (1918-yil 19-aprel, Toshkent — 1993 — yil 20-iyun, oʻsha yerda) — oʻzbek va sovet yozuvchisi, shoiri, dramaturg va tarjimon . Oʻzbekiston xalq yozuvchisi (1983). Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1978).
Biografiyasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Hunarmandning oʻgʻli. Maktabdan keyin transport texnikumida oʻqigan (1932-1933). Keyin 1934-1936 yillarda Oʻrta Osiyo transport muhandislari institutida (hozirgi Toshkent temir yoʻl muhandislari instituti), 1936–1940-yillarda Nizomiy nomidagi Toshkent pedagogika institutida tahsil olgan.
Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi kotibining yordamchisi (1934—1936) boʻlib ishlagan.
1940-yil noyabrdan 1943-yil 15-iyulgacha harbiy xizmatda Katta leytenant boʻlib, Shimoliy Kavkaz frontining 164-brigadasida xizmat qilgan [1] . Gʻalabaning 40 yilligi munosabati bilan ikkinchi darajali Vatan urushi ordeni bilan taqdirlangan[2].
1945-1948 yillarda „Sharq yulduzi“ yoshlar jurnalida, shu jurnalda boʻlim mudiri (1948-1950) boʻlib ishlagan.
1951-yilda Maqsud Shayxzoda, Shukrullo Yusupov, Said Ahmad bilan birga „millatchilik faoliyati uchun“ hibsga olinib, 25 yilga ozodlikdan mahrum etildi [3] . Qozogʻistondagi lagerlarda edi. 1955-yilda u reabilitatsiya qilindi.
1955-1958 va 1960-1970-yillarda Oʻzbekiston respublika gazeta va jurnallarida adabiy maslahatchi, 1958-yilda adabiy fond direktori, 1960-1970-yillarda Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi masʼul kotibi boʻlgan.
Ijodi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Shoir sifatida ilk debyutini 1936-yilda „Mehrol“ sheʼriy toʻplami bilan boshlagan. 1936-1940 yillarda uning yana bir qancha sheʼriy toʻplamlari nashr etildi.
Shuhrat „Hayot nafasi“ (1949), balladalar (1959), „Oʻlmaslik“ (1961), „Buyuk sevgi“ (1966), „Lirika“ (1973), „Sheʼrlar“ (1977), „Oshiq yurak“ (1979) sheʼriy toʻplamlari, hikoyalar muallifi. „Oila“ (1946), „Rustam“ (1947), „Bir kechaning fojiasi“ (1976), „Odamdan odamga“ (1980). „Shinelli yillar“ (1959), „Oltin zanglamas“ (1965), „Jannat qidirganlar“ (1968) romanlari muallifi. Shuningdek, u bolalar uchun romanlar, qissalar, pyesalar, asarlar yozgan.
Shuhratning koʻplab asarlari xorijiy tillarga tarjima qilingan.
G. asarlarini oʻzbek tiliga tarjima qilish bilan shugʻullangan. Geyn, A. FROM. Pushkin , M. YU. Lermontov , A. Mickevich, T. Shevchenko va boshqalar, yapon, vetnam, ozarbayjon shoirlarining sheʼrlari.
Tanlangan asarlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Sheʼriyat
- „Bizning koʻcha“, 1947-yil;
- „Hayot nafasi“, 1948-yil;
- "Qardoshlar", 1950-yil;
- „Balladalar“, 1958-yil;
- „Mardlik afsonasi“, 1959-yil;
- „Guldursin“, 1960-yil;
- "Sening sevging", 1961-yil;
- „Soʻlmas chechaklar“;
- „Jamila“, 1962-yil;
- „Quvgʻindi“, 1963-yil;
- „Ishqingda yonib“, 1964-yil;
- „Buyuk muhabbat“, 1966-yil;
- „Lirika“, 1973-yil;
- „Shaydo koʻngil“, 1976-yil;
- „Hali tun uzoq“, 1984-yil.
- Proza
- "Oila", 1946-yil;
- „Rustam“, 1947-yil;
- „Balogʻat“, 1958-yil;
- „Shinelli yillar“, 1958-yil;
- „Bir kecha fojiasi“, 1976-yil.
Mukofotlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Ikkinchi darajali Vatan urushi ordeni
- Oʻzbekiston SSR xalq yozuvchisi (1983)
- Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1978)
- "Buyuk xizmatlari uchun" ordeni (Oʻzbekiston) (2003, vafotidan keyin) [4]
- „El-yurt xurmati“ ordeni (Muhtaram xalq va Vatanga)
- Oʻzbekiston Respublikasi faxriy yorligʻi (1993) [5]
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Pamyat naroda
- ↑ Alimov Gulyam Amindjanovich. Orden Otechestvennoy voyni II stepeni
- ↑ „Восстановление Народного Хозяйства Усиление Администрирования. Новый Этап Репрессий Интеллигенции“. 2021-yil 20-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 26-dekabr.
- ↑ Указ Президента Республики Узбекистан от 25 avgust 2003 года № УП-3298 «О награждении посмертно деятелей науки, литературы и искусства, внесших огромный вклад в развитие науки и культуры Узбекистана». — ISSN 0206-6637.
- ↑ Указ Президента Республики Узбекистан от 23 aprel 1993 года № УП-598 «О награждении Почетной грамотой Республики Узбекистан Г.А. Алимова (Шухрата)»
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- „Shuhrat“ Taqvim.uz saytida (Wayback Machine saytida 2023-10-11 sanasida arxivlangan)
- „Shuhrat(1918–1993)“ Ziyo.uz saytida
- Oʻzbekiston maqtov yorligʻi sohiblari
- Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
- El-yurt hurmati ordeni sohiblari
- Buyuk xizmatlari uchun ordeni sohiblari
- Oʻzbekistonlik shoirlar
- Oʻzbekistonlik yozuvchilar
- Toshkentda vafot etganlar
- 1993-yilda vafot etganlar
- 20-iyunda vafot etganlar
- Toshkentda tugʻilganlar
- 1918-yilda tugʻilganlar
- 19-aprelda tugʻilganlar
- Toshkent davlat pedagogika universiteti bitiruvchilari
- Toshkent davlat transport universiteti bitiruvchilari
- Oʻzbekiston yozuvchilari uyushmasi aʼzolari
- Sovet yozuvchilari
- Oʻzbekistonlik tarjimonlar
- Oʻzbekiston dramaturglari