Selket: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi |
2026-yil 21-noyabr, 04:57 dagi (joriy) koʻrinishi
Serket (misr. Sqt; Serket, Selqet, Selcis yoki Selkis nomi bilan ham tanilgan) — Misr mifologiyasida zaharli chaqish va chaqishlarni davolovchi maʼbuda, dastlab chayonni ilohiylashtirish. [1] Uning oilaviy hayoti nomaʼlum, lekin u baʼzida Neyt va Xnumning qizi sifatida eʼtirof etiladi va uni Sobek va Apepga singlisi qiladi.
Chayon chaqishi falajga olib keladi va Serketning ismi buni taʼriflaydi, chunki bu "(tomoqni qisadigan)" degan maʼnoni anglatadi; Biroq, Serket nomini "tomoqni nafas oladigan" maʼnosida ham oʻqish mumkin va shuning uchun Serket nohaqlarni chaqishi bilan birga chayon chaqishi va boshqa zaharlarning taʼsirini davolay oladigan shaxs sifatida koʻrilgan. ilon chaqishi kabi.
Qadimgi Misr sanʼatida Serket chayon sifatida tasvirlangan ( naqada III dagi kabi madaniyatning eng qadimgi asarlarida topilgan ramz) yoki chayon tanasi, lekin ayolning boshi yoki ayolning boshi boʻlgan ayol sifatida tasvirlangan. uning boshida chayon. Garchi Serket hech qanday ibodatxonaga ega boʻlmasa-da, uning koʻplab jamoalarda juda koʻp ruhoniylari bor edi.
Chayonlarning eng xavfli turlaridan biri, oʻlimga qarshi kurashuvchi ( Leiurus quinquestriatus ) Shimoliy Afrikada yashaydi va uning chaqishi oʻldirishi mumkin, shuning uchun Serket juda muhim maʼbuda hisoblangan va baʼzida firʼavnlar uni homiysi deb bilishgan. Uning dastlabki hukmdorlar bilan yaqin aloqasi, u ularning himoyachisi, xususan Chayon I va Scorpion II ekanligini anglatadi.
Zahar va ilon chaqishidan himoyachi sifatida Serket koʻpincha xudolarni Apepdan, yovuzlikning buyuk jinidan himoya qiladi, deb aytilgan, baʼzida Apep qoʻlga olinganda qoʻriqchi sifatida tasvirlangan.
-
Isis-Serketning oxirgi davrdagi bronza figurasi
-
Serket va uning chayoni Edfu Temple
-
Serket Nefertari qabrida koʻrinib turibdi
-
Oʻlimga qarshi kurashuvchi, Misrda tugʻilgan chayon
Misrning koʻplab zaharli jonzotlari halokatli boʻlishi mumkinligi sababli, Serket ham oʻliklarning himoyachisi hisoblangan, ayniqsa zahar va suyuqliklar bilan bogʻliq boʻlgan. Shunday qilib, u balzamchilar chodirlarining va zahar bilan bogʻliq boʻlgan kanopik idishning himoyachisi ekanligi aytilgan — ichak idishi — keyinchalik Horusning toʻrt oʻgʻlidan biri boʻlgan Kebehsenuef nomi bilan ilohiylashtirilgan.
Kanopik idishlardan birining qoʻriqchisi va himoyachisi sifatida Serket Neit, Isis va Neftis bilan kuchli aloqaga ega boʻlib, ular ham shunga oʻxshash funktsiyalarni bajaradilar. Oxir-oqibat, Serket Isis bilan identifikatsiyalana boshladi, tasvirlar va ota-onalar bilan boʻlishdi, oxir oqibat, Serket Isisning faqat bir jihati ekanligi aytildi, uning kulti hukmron boʻlib qoldi.
Taʼkidlanishicha, Serketning chayonga identifikatsiyasi uning ismi va unga bogʻliq boʻlgan hayvonning aniqlovchisi notoʻgʻri talqin qilinishi va chayon emas, balki suv chayoniga (Nepidae) tegishli boʻlishi mumkin. Ushbu farazga koʻra, Serket suv chayonlari suv ostida nafas olayotgani uchun "nafas beruvchi" deb ataladi. Suv chayonining paydo boʻlishi uni chayon bilan bogʻlagan boʻlishi kerak, shuning uchun maʼbuda chayon chaqishi va boshqa zaharli jonzotlarni davolashda yoki jonzotlarning jismoniy oʻxshashligi uchun emas, balki aynan "nafas olishiga sabab boʻlgan" uchun foydalanish. [2]
Misr maʼbudasi Serket koʻpincha tojida chayon bilan bezatilgan ayol sifatida tasvirlangan. U bir qoʻlida hayot timsoli boʻlgan anxni, ikkinchi qoʻlida esa kuchni ifodalovchi tayoqni ushlab turibdi.
| |
| Iyerogliflardagi ism | <hiero>z:r-N29:t-B1</hiero>[3] |
|---|---|
| Belgi | Scorpion |
| Shaxsiy maʼlumot | |
| Ota-onalar | Set, yoki Khnum, yoki Neith |
| Birodarlar | Apep, Sobek |
| Turmush oʻrtogʻi | Horus the Younger yoki Horus the Elder |
Ommaviy madan
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Serqet - Hi-rezning MOBA, SMITE filmidagi oʻynash mumkin boʻlgan qahramon. U jangovar qotil boʻlib, u oʻz hujumlarida foydalanadigan va raqiblarini zaharlashga qaratilgan mexanik chayon dumili ayol sifatida tasvirlangan.
- Call of Duty: Black Ops IV filmida Serket mifologiyaga asoslangan hikoya chizigʻining Chaos boʻlimida ishora qilinadi. Serket Rim kolizeyida boʻlib oʻtadigan IX xaritada eslatib oʻtiladi, u yerda u qahramonga Danu ibodatxonasidagi daraxt sharbatini olish uchun ishlatilishi mumkin boʻlgan chayonni taqdim etadi, soʻngra sirli qurol qutisini zaharlaydi va kvitansiyani kafolatlaydi. xaritaning ajoyib quroli. Ajoyib qurol zombilarni tuzoqqa tushirish va toʻxtatib turish uchun yorugʻlik murvatini otgan zanjirli chayon shaklini oladi. U dastlab Orionning oʻlimi sifatida tanilgan, ammo uni yanada kuchli Serket oʻpishiga oshirish mumkin. [4]
- PowerSlave video oʻyinida Serket (ismli Selkis) boss qahramoni sifatida namoyon boʻlib, dahshatli yarim gumanoid yarim chayonga oʻxshash jonzot sifatida tasvirlangan.
- Misr maʼbudasidan kelib chiqqan Serqet obrazi Rik Riordanning “ Qizil piramida ” va “Ilon soyasi” filmlarida uchraydi. U chayonlarni boshqarish qobiliyatiga ega boʻlib koʻrinadi va koʻpincha yirik qora chayonga minib koʻrinadi.
- Serket maʼbuda 2003 yilda Tutenshteyn animatsion seriyasida kichik qahramon sifatida namoyon boʻladi. Uning boshida binafsha chayon kiygan koʻrinadi, bu esa uni chaqishi mumkin. Bu uning bosh ogʻrigʻidan shikoyat qilishiga sabab boʻladi.
- Yugioh seriyasida chayonga oʻxshash ulkan yirtqich hayvon Serketning mistik hayvoni paydo boʻladi.
Manbaalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Pharaonic Gods Webarxiv andozasida xato:
|url=qiymatini tekshiring. Boʻsh. Egyptian Museum - ↑ Spieser, Cathie (2001). "Nouvelles approches de l'image emblématique de Serket: le serpent, la corne et l'uterus". Revue d'Égyptologie 52: 251–264. doi:10.2143/RE.52.0.504258. ISSN 0035-1849.
- ↑ Zauzich, Karl-Theodor (1992). Hieroglyphs Without Mystery. Austin: University of Texas Press. p. 69.
- ↑ „Achievements and Trophies - Call of Duty: Black Ops 4 Wiki Guide - IGN“.