Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Richard Rorty: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
|imzo                      =
|imzo                      =
}}
}}
'''Richard McKay Rorty''' (1931-yil 4-oktyabr — 2007-yil 8-iyun) - amerikalik faylasuf. U [[Falsafa|falsafa tarixi,]] zamonaviy [[analitik falsafa]] boʻyicha [[Chicago universiteti|Chikago]] va [[Yale universiteti|Yel universitetida]] tahsil olgan. Rorty [[Princeton universiteti|Prinston universitetida]] falsafa professori, Virjiniya universitetida Gumanitar fanlar professori Kenan ilmiy darajalarida va [[Stanford universiteti|Stenford universitetida]] qiyosiy adabiyot professori lavozimlarida ishlagan. Uning ''"Falsafa va tabiat ko‘zgusi"'' (1979), ''"Pragmatizm oqibatlari"'' (1982), „ ''Favquloddalik, ironiya va birdamlik“'' (1989) kabi eng mashhur asarlari bor.
'''Richard McKay Rorty''' (1931-yil 4-oktyabr — 2007-yil 8-iyun) — amerikalik faylasuf. U [[Falsafa|falsafa tarixi,]] zamonaviy [[analitik falsafa]] boʻyicha [[Chicago universiteti|Chikago]] va [[Yale universiteti|Yel universitetida]] tahsil olgan. Rorty [[Princeton universiteti|Prinston universitetida]] falsafa professori, Virjiniya universitetida Gumanitar fanlar professori Kenan ilmiy darajalarida va [[Stanford universiteti|Stenford universitetida]] qiyosiy adabiyot professori lavozimlarida ishlagan. Uning ''"Falsafa va tabiat koʻzgusi"'' (1979), ''"Pragmatizm oqibatlari"'' (1982), „ ''Favquloddalik, ironiya va birdamlik“'' (1989) kabi eng mashhur asarlari bor.
Rorty uzoq vaqtdan beri mavjud boʻlgan tashqi dunyodagi obyektlarning toʻgʻri ichki tasviri bilim uchun zaruriy shart degan fikrni rad etdi. Rorty buning oʻrniga bilim ''ichki'' va ''lingvistik'' ish, bilim faqat oʻz tilimizga tegishli ekanligini taʼkidladi<ref>Robert Brandom summarizes Rorty’s anti-representationalism like so: „In a nutshell, this is how I think Rorty’s critique of semantic representationalism goes: Normative relations are exclusively intravocabulary. Extravocabulary relations are exclusively causal. Representation purports to be both a normative relation, supporting assessments of correctness and incorrectness, and a relation between representings within a vocabulary and representeds outside of that vocabulary. Therefore, the representational model of the relation of vocabularies to their environment should be rejected.“ {{Kitob manbasi|last=Brandom|first=Robert|title=Vocabularies of Pragmatism: Synthesizing Naturalism and Historicism. (In: Rorty and His Critics)|isbn=0-631-20981-6|oclc=43109795|page=160|url={{GBurl|ls8y52IpkDkC|p=160}}}}</ref><ref>Rorty distinguished between knowledge-that and knowledge-how; only language users can have knowledge-that (epistemically valid knowledge) while all life forms, including bacteria and virus, can have „knowledge-how“ (know-how). {{Kitob manbasi|last=Rorty|first=Richard|title=Response to Barry Allen. (In: Rorty and His Critics)|isbn=0-631-20981-6|oclc=43109795|pages=238-239|url={{GBurl|ls8y52IpkDkC|p=238 }}}}</ref>. Rorti tilning o‘tkinchi va tarixiy lug‘atlardan tashkil topganligini taʼkidlaydi<ref>{{Kitob manbasi|last=Rorty|first=Richard|title=Consequences of pragmatism: Essays, 1972-1980|year=1982|isbn=0-8166-1064-9|oclc=8222790|page=158|url={{GBurl|6L2Wkls7UnwC}}}}</ref> va „… lug‘at inson tomonidan yaratilgani uchun, haqiqatlar ham shunday“ degan xulosaga kelgan<ref>{{Kitob manbasi|last=Rorty|first=Richard|title=Contingency, irony, and solidarity|year=1989|url={{GBurl|vpTxxYR7hPcC}}|page=6, 21|isbn=0-521-35381-5|oclc=18290785|quote=The world can, once we have programmed ourselves with a language, cause us to hold beliefs. But it cannot propose a language for us to speak. Only other human beings can do that. […] [S]ince truth is a property of sentences, since sentences are dependent for their existence upon vocabularies, and since vocabularies are made by human beings, so are truths.}}</ref>.
Rorty uzoq vaqtdan beri mavjud boʻlgan tashqi dunyodagi obyektlarning toʻgʻri ichki tasviri bilim uchun zaruriy shart degan fikrni rad etdi. Rorty buning oʻrniga bilim ''ichki'' va ''lingvistik'' ish, bilim faqat oʻz tilimizga tegishli ekanligini taʼkidladi<ref>Robert Brandom summarizes Rorty’s anti-representationalism like so: „In a nutshell, this is how I think Rorty’s critique of semantic representationalism goes: Normative relations are exclusively intravocabulary. Extravocabulary relations are exclusively causal. Representation purports to be both a normative relation, supporting assessments of correctness and incorrectness, and a relation between representings within a vocabulary and representeds outside of that vocabulary. Therefore, the representational model of the relation of vocabularies to their environment should be rejected.“ {{Kitob manbasi|last=Brandom|first=Robert|title=Vocabularies of Pragmatism: Synthesizing Naturalism and Historicism. (In: Rorty and His Critics)|isbn=0-631-20981-6|oclc=43109795|page=160|url={{GBurl|ls8y52IpkDkC|p=160}}}}</ref><ref>Rorty distinguished between knowledge-that and knowledge-how; only language users can have knowledge-that (epistemically valid knowledge) while all life forms, including bacteria and virus, can have „knowledge-how“ (know-how). {{Kitob manbasi|last=Rorty|first=Richard|title=Response to Barry Allen. (In: Rorty and His Critics)|isbn=0-631-20981-6|oclc=43109795|pages=238-239|url={{GBurl|ls8y52IpkDkC|p=238 }}}}</ref>. Rorti tilning oʻtkinchi va tarixiy lugʻatlardan tashkil topganligini taʼkidlaydi<ref>{{Kitob manbasi|last=Rorty|first=Richard|title=Consequences of pragmatism: Essays, 1972-1980|year=1982|isbn=0-8166-1064-9|oclc=8222790|page=158|url={{GBurl|6L2Wkls7UnwC}}}}</ref> va „… lugʻat inson tomonidan yaratilgani uchun, haqiqatlar ham shunday“ degan xulosaga kelgan<ref>{{Kitob manbasi|last=Rorty|first=Richard|title=Contingency, irony, and solidarity|year=1989|url={{GBurl|vpTxxYR7hPcC}}|page=6, 21|isbn=0-521-35381-5|oclc=18290785|quote=The world can, once we have programmed ourselves with a language, cause us to hold beliefs. But it cannot propose a language for us to speak. Only other human beings can do that. […] [S]ince truth is a property of sentences, since sentences are dependent for their existence upon vocabularies, and since vocabularies are made by human beings, so are truths.}}</ref>.


== Tarjimayi holi ==
== Tarjimayi holi ==
Richard Rorti 1931-yil 4-oktabrda Nyu-York shahrida tug‘ilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.press.uchicago.edu/Misc/Chicago/309903.html|sarlavha=Richard Rorty: The Making of an American Philosopher|nashriyot=press.uchicago.edu|sana=1931-10-04|kirish sanasi=2012-09-26}}</ref>. Uning ota-onasi Jeyms va Winifred Rorti faollar, yozuvchilar va sotsial-demokratlar boʻlgan. Uning onasi tomonidan bobosi Valter Rauschenbusch <nowiki>XX</nowiki> asr boshidagi Ijtimoiy Xushxabar harakatining asosiy vakili boʻlgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Bernstein, Adam |date=11 June 2007 |title=Richard Rorty, 75; Leading U.S. Pragmatist Philosopher |work=washingtonpost.com |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/06/10/AR2007061001268.html |access-date=26 September 2012}}</ref>.
Richard Rorti 1931-yil 4-oktabrda Nyu-York shahrida tugʻilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.press.uchicago.edu/Misc/Chicago/309903.html|sarlavha=Richard Rorty: The Making of an American Philosopher|nashriyot=press.uchicago.edu|sana=1931-10-04|kirish sanasi=2012-09-26}}</ref>. Uning ota-onasi Jeyms va Winifred Rorti faollar, yozuvchilar va sotsial-demokratlar boʻlgan. Uning onasi tomonidan bobosi Valter Rauschenbusch <nowiki>XX</nowiki> asr boshidagi Ijtimoiy Xushxabar harakatining asosiy vakili boʻlgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Bernstein, Adam |date=11 June 2007 |title=Richard Rorty, 75; Leading U.S. Pragmatist Philosopher |work=washingtonpost.com |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/06/10/AR2007061001268.html |access-date=26 September 2012}}</ref>.
Uning otasi voqealarni oldindan bilishini daʼvo qilib chiqishi sababli Rorty oʻsmirlik davrida depressiyaga tushib qoldi va 1962-yilda obsesif nevroz uchun olti yillik psixiatrik tahlilni boshladi<ref name="autogenerated1">Bruce Kuklick. „Neil Gross, Richard Rorty: The Making of an American Philosopher.“ ''Transactions of the Charles S. Peirce Society'' 47.1 (2011):36.</ref>. Natijada, oʻsmirlik davrida Rorti oʻzining „Trotskiy va yovvoyi orkide“ nomli qisqacha avtobiografiyasida Nyu-Jersidagi qishloq orkidelarining goʻzalligi va estetik goʻzallik va ijtimoiy adolatni uygʻunlashtirish istagini yozgan. 14 yoshida [[Chicago universiteti|Chikago universitetiga]] oʻqishga kiradi, u Yerda falsafa boʻyicha bakalavr va magistr darajasini oldi (Richard MakKeon qoʻl ostida tahsil oldi),<ref>Marchetti, Giancarlo. „Interview with Richard Rorty.“ Philosophy Now Volume 43, Oct.-Nov. 2003.</ref><ref>Ryerson, James. [http://linguafranca.mirror.theinfo.org/print/0012/feature_quest.html „The Quest for Uncertainty: Richard Rorty’s Pragmatic Pilgrimage“] ''[[Lingua Franca (magazine)|Linguafranca]]'' Vol. 10, No. 9. December 2000/January 2001.</ref> [[Yale universiteti|Yel universitetida]] falsafa fanlari doktori (1952-1956) darajasini oladi<ref name="sa">[http://news-service.stanford.edu/news/2007/june13/rorty-061307.html „Richard Rorty, distinguished public intellectual and controversial philosopher, dead at 75“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100316125610/http://news-service.stanford.edu/news/2007/june13/rorty-061307.html |date=2010-03-16 }} (Stanford’s announcement), June 10, 2007</ref>. U akademik Ameli Oksenberg ([[Harvard universiteti]] professori) bilan turmush quradi. Amerika Qoʻshma Shtatlari armiyasida ikki yil xizmat qilgandan soʻng, 1961-yilgacha Uellsli kollejida uch yil dars beradi<ref name="plato.stanford.edu">{{Kitob manbasi|url=https://plato.stanford.edu/archives/spr2009/entries/rorty/|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|first=Bjørn|last=Ramberg|editor=Zalta|date=August 1, 2009|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University}}</ref>.
Uning otasi voqealarni oldindan bilishini daʼvo qilib chiqishi sababli Rorty oʻsmirlik davrida depressiyaga tushib qoldi va 1962-yilda obsesif nevroz uchun olti yillik psixiatrik tahlilni boshladi<ref name="autogenerated1">Bruce Kuklick. „Neil Gross, Richard Rorty: The Making of an American Philosopher.“ ''Transactions of the Charles S. Peirce Society'' 47.1 (2011):36.</ref>. Natijada, oʻsmirlik davrida Rorti oʻzining „Trotskiy va yovvoyi orkide“ nomli qisqacha avtobiografiyasida Nyu-Jersidagi qishloq orkidelarining goʻzalligi va estetik goʻzallik va ijtimoiy adolatni uygʻunlashtirish istagini yozgan. 14 yoshida [[Chicago universiteti|Chikago universitetiga]] oʻqishga kiradi, u Yerda falsafa boʻyicha bakalavr va magistr darajasini oldi (Richard MakKeon qoʻl ostida tahsil oldi),<ref>Marchetti, Giancarlo. „Interview with Richard Rorty.“ Philosophy Now Volume 43, Oct.-Nov. 2003.</ref><ref>Ryerson, James. [http://linguafranca.mirror.theinfo.org/print/0012/feature_quest.html „The Quest for Uncertainty: Richard Rorty’s Pragmatic Pilgrimage“] ''[[Lingua Franca (magazine)|Linguafranca]]'' Vol. 10, No. 9. December 2000/January 2001.</ref> [[Yale universiteti|Yel universitetida]] falsafa fanlari doktori (1952-1956) darajasini oladi<ref name="sa">[http://news-service.stanford.edu/news/2007/june13/rorty-061307.html „Richard Rorty, distinguished public intellectual and controversial philosopher, dead at 75“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100316125610/http://news-service.stanford.edu/news/2007/june13/rorty-061307.html |date=2010-03-16 }} (Stanford’s announcement), June 10, 2007</ref>. U akademik Ameli Oksenberg ([[Harvard universiteti]] professori) bilan turmush quradi. Amerika Qoʻshma Shtatlari armiyasida ikki yil xizmat qilgandan soʻng, 1961-yilgacha Uellsli kollejida uch yil dars beradi<ref name="plato.stanford.edu">{{Kitob manbasi|url=https://plato.stanford.edu/archives/spr2009/entries/rorty/|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|first=Bjørn|last=Ramberg|editor=Zalta|date=August 1, 2009|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University}}</ref>.
Rorti 21 yil davomida [[Princeton universiteti|Prinston universitetida]] falsafa professori bo‘lgan<ref name="plato.stanford.edu"/>. 1981-yilda u „Genius mukofoti“ nomi bilan tanilgan MakArtur stipendiyasi gʻolibi boʻlgan. 1982-yilda Virjiniya universitetida Gumanitar fanlar boʻyicha Kenan professori boʻlgan<ref name="nyto">[https://www.nytimes.com/2007/06/11/obituaries/11rorty.html?_r=3&ref=obituaries&oref=slogin&oref=slogin&oref=slogin „Richard Rorty, Philosopher, Dies at 75“] (NY Times Obituary), June 11, 2007</ref>. 1998-yilda Rorti [[Stanford universiteti|Stenford universitetida]] qiyosiy adabiyot professori boʻladi va u yerda akademik faoliyatining qolgan qismini oʻtkazadi<ref name="nyto" />.
Rorti 21 yil davomida [[Princeton universiteti|Prinston universitetida]] falsafa professori boʻlgan<ref name="plato.stanford.edu"/>. 1981-yilda u „Genius mukofoti“ nomi bilan tanilgan MakArtur stipendiyasi gʻolibi boʻlgan. 1982-yilda Virjiniya universitetida Gumanitar fanlar boʻyicha Kenan professori boʻlgan<ref name="nyto">[https://www.nytimes.com/2007/06/11/obituaries/11rorty.html?_r=3&ref=obituaries&oref=slogin&oref=slogin&oref=slogin „Richard Rorty, Philosopher, Dies at 75“] (NY Times Obituary), June 11, 2007</ref>. 1998-yilda Rorti [[Stanford universiteti|Stenford universitetida]] qiyosiy adabiyot professori boʻladi va u yerda akademik faoliyatining qolgan qismini oʻtkazadi<ref name="nyto" />.


== Percyning sil kasalligi ==
== Percyning sil kasalligi ==
Percy 1941-yilda [[New York (shahar)|Nyu-York shahridagi]] [[Columbia universiteti|Kolumbiya universiteti]] shifokorlar va jarrohlar kollejida psixiatr doktorlik darajasini oladi<ref name="unc">{{Veb manbasi|sarlavha=Walker Percy|url=http://www2.lib.unc.edu/rbc/percy/percy.html|ish=Walker Percy From Pen to Print|nashriyot=UNC-Chapel Hill Libraries|kirish sanasi=7 May 2014}}</ref>. 1942-yilda Bellevyuda otopsiya oʻtkazayotganda [[Sil|sil kasalligiga chalinadi]]<ref name="NYTimes Obituary">{{Yangiliklar manbasi |title=Walker Percy, Is Dead at 74; A Novelist of the New South |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1990/05/11/obituaries/walker-percy-is-dead-at-74-a-novelist-of-the-new-south.html |access-date=7 May 2014}}</ref>. U tibbiy karyerasini tark etishga va shaharni tark etishga majbur boʻladi. Persi bir necha yil davomida [[Nyu-York shtatining yuqori qismi|Nyu-York shtatidagi]] Adirondak togʻlaridagi Saranak koʻlidagi Trudeau sanatoriysida davolanadi. U oʻz vaqtini uxlab, oʻqish va radioda [[Ikkinchi Jahon urushi]] haqidagi yangiliklarni eshitish bilan oʻtkazadi. U urushda qatnashgan va xorijda jang qilayotgan akalariga havas qilardi<ref>{{Kitob manbasi|last=Jessica Hooten Wilson|title=Reading Walker Percy's Novels|url=https://books.google.com/books?id=sMFVDwAAQBAJ&pg=PA11|date=18 May 2018|publisher=LSU Press|isbn=978-0-8071-6878-3|page=11}}</ref>. Percy daniyalik [[Ekzistensializm|ekzistensialist]] faylasuf [[Søren Kierkegaard|Soren Kierkegor]] hamda [[Fyodor Dostoyevskiy|Fyodor Dostoevskiy]], Gabriel Marsel, [[Jean-Paul Sartre|Jan-Pol Sartr]], [[Franz Kafka|Frans Kafka]] va [[Thomas Mann|Tomas Manning]] asarlarini oʻqib, fanning inson mavjudligining asosiy sirlarini tushuntirish qobiliyatiga shubha qila boshlagandi<ref name="hanley">Hanley, Lorene Duquin. ''A Century of Catholic Converts''. Our Sunday Visitor, 2003. 151-53. Print.</ref><ref name="Jessica Hooten Wilson 12">{{Kitob manbasi|last=Jessica Hooten Wilson|title=Reading Walker Percy's Novels|url=https://books.google.com/books?id=sMFVDwAAQBAJ&pg=PA11|date=18 May 2018|publisher=LSU Press|isbn=978-0-8071-6878-3|page=12}}</ref>.
Percy 1941-yilda [[New York (shahar)|Nyu-York shahridagi]] [[Columbia universiteti|Kolumbiya universiteti]] shifokorlar va jarrohlar kollejida psixiatr doktorlik darajasini oladi<ref name="unc">{{Veb manbasi|sarlavha=Walker Percy|url=http://www2.lib.unc.edu/rbc/percy/percy.html|ish=Walker Percy From Pen to Print|nashriyot=UNC-Chapel Hill Libraries|kirish sanasi=7 May 2014}}</ref>. 1942-yilda Bellevyuda otopsiya oʻtkazayotganda [[Sil|sil kasalligiga chalinadi]]<ref name="NYTimes Obituary">{{Yangiliklar manbasi |title=Walker Percy, Is Dead at 74; A Novelist of the New South |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1990/05/11/obituaries/walker-percy-is-dead-at-74-a-novelist-of-the-new-south.html |access-date=7 May 2014}}</ref>. U tibbiy karyerasini tark etishga va shaharni tark etishga majbur boʻladi. Persi bir necha yil davomida [[Nyu-York shtatining yuqori qismi|Nyu-York shtatidagi]] Adirondak togʻlaridagi Saranak koʻlidagi Trudeau sanatoriysida davolanadi. U oʻz vaqtini uxlab, oʻqish va radioda [[Ikkinchi Jahon urushi]] haqidagi yangiliklarni eshitish bilan oʻtkazadi. U urushda qatnashgan va xorijda jang qilayotgan akalariga havas qilardi<ref>{{Kitob manbasi|last=Jessica Hooten Wilson|title=Reading Walker Percy's Novels|url=https://books.google.com/books?id=sMFVDwAAQBAJ&pg=PA11|date=18 May 2018|publisher=LSU Press|isbn=978-0-8071-6878-3|page=11}}</ref>. Percy daniyalik [[Ekzistensializm|ekzistensialist]] faylasuf [[Søren Kierkegaard|Soren Kierkegor]] hamda [[Fyodor Dostoyevskiy|Fyodor Dostoevskiy]], Gabriel Marsel, [[Jean-Paul Sartre|Jan-Pol Sartr]], [[Franz Kafka|Frans Kafka]] va [[Thomas Mann|Tomas Manning]] asarlarini oʻqib, fanning inson mavjudligining asosiy sirlarini tushuntirish qobiliyatiga shubha qila boshlagandi<ref name="hanley">Hanley, Lorene Duquin. ''A Century of Catholic Converts''. Our Sunday Visitor, 2003. 151-53. Print.</ref><ref name="Jessica Hooten Wilson 12">{{Kitob manbasi|last=Jessica Hooten Wilson|title=Reading Walker Percy's Novels|url=https://books.google.com/books?id=sMFVDwAAQBAJ&pg=PA11|date=18 May 2018|publisher=LSU Press|isbn=978-0-8071-6878-3|page=12}}</ref>.


1944-yil avgust oyida Percy ancha sogʻligʻini tiklagandan soʻng Tryudoni tark etadi. U Nyu-York shahriga Kolumbiya huquq fakulteti dekani va Persining doʻsti Huger Jervini koʻrish uchun bordi. Keyin u [[Atlantic City (New Jersey)|Nyu-Jersi shtatining Atlantik-Siti shahrida]] dengiz flotidan ta'tilda boʻlgan ukasi Phin bilan ikki oy yashaydi<ref>{{Kitob manbasi|last=Paul Elie|title=The Life You Save May Be Your Own: An American Pilgrimage|url=https://books.google.com/books?id=EOZqLmBU4NoC&pg=PA141|date=10 March 2004|publisher=Farrar, Straus and Giroux|isbn=978-0-374-52921-5|page=141}}</ref>. 1945-yil bahorida Kolumbiyaga patologiya oʻqituvchisi sifatida qaytib keladi va Huger Jervi bilan birga yashashga qaror qildi. May oyida rentgenografiya kasalligining qayta tiklanishini aniqladi<ref>{{Kitob manbasi|last=Bertram Wyatt-Brown|title=The House of Percy: Honor, Melancholy, and Imagination in a Southern Family|url=https://books.google.com/books?id=bMbnCwAAQBAJ&pg=PA304|date=31 October 1996|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-510982-5|page=304}}</ref>. 12-aprelda Gaylord Farm sanatoriyasida qolish uchun [[Wallingford Center|Konnektikut shtatining]] Uollingford shahriga poyezdga chiqadi<ref name="Jessica Hooten Wilson 12" /><ref>{{Kitob manbasi|last=William Rodney Allen|title=Walker Percy|url=https://books.google.com/books?id=0xOHT2xGU9MC&pg=PA15|year=1986|publisher=Univ. Press of Mississippi|isbn=978-1-61703-535-7|page=15}}</ref>.
1944-yil avgust oyida Percy ancha sogʻligʻini tiklagandan soʻng Tryudoni tark etadi. U Nyu-York shahriga Kolumbiya huquq fakulteti dekani va Persining doʻsti Huger Jervini koʻrish uchun bordi. Keyin u [[Atlantic City (New Jersey)|Nyu-Jersi shtatining Atlantik-Siti shahrida]] dengiz flotidan taʼtilda boʻlgan ukasi Phin bilan ikki oy yashaydi<ref>{{Kitob manbasi|last=Paul Elie|title=The Life You Save May Be Your Own: An American Pilgrimage|url=https://books.google.com/books?id=EOZqLmBU4NoC&pg=PA141|date=10 March 2004|publisher=Farrar, Straus and Giroux|isbn=978-0-374-52921-5|page=141}}</ref>. 1945-yil bahorida Kolumbiyaga patologiya oʻqituvchisi sifatida qaytib keladi va Huger Jervi bilan birga yashashga qaror qildi. May oyida rentgenografiya kasalligining qayta tiklanishini aniqladi<ref>{{Kitob manbasi|last=Bertram Wyatt-Brown|title=The House of Percy: Honor, Melancholy, and Imagination in a Southern Family|url=https://books.google.com/books?id=bMbnCwAAQBAJ&pg=PA304|date=31 October 1996|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-510982-5|page=304}}</ref>. 12-aprelda Gaylord Farm sanatoriyasida qolish uchun [[Wallingford Center|Konnektikut shtatining]] Uollingford shahriga poyezdga chiqadi<ref name="Jessica Hooten Wilson 12" /><ref>{{Kitob manbasi|last=William Rodney Allen|title=Walker Percy|url=https://books.google.com/books?id=0xOHT2xGU9MC&pg=PA15|year=1986|publisher=Univ. Press of Mississippi|isbn=978-1-61703-535-7|page=15}}</ref>.


Yillar oʻtib, Percy oʻz kasalligi haqida oʻsha paytdagidan koʻra koʻproq mehr bilan oʻyladi: "Men sil kasalligiga chalingan eng baxtli odam edim, chunki bu menga Bellevyudan chiqib, tibbiyotni tark etishga imkon berdi"<ref>{{Kitob manbasi|last=Bertram Wyatt-Brown|title=The House of Percy: Honor, Melancholy, and Imagination in a Southern Family|url=https://books.google.com/books?id=bMbnCwAAQBAJ&pg=PA303|date=31 October 1996|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-510982-5|page=303}}</ref>.
Yillar oʻtib, Percy oʻz kasalligi haqida oʻsha paytdagidan koʻra koʻproq mehr bilan oʻyladi: "Men sil kasalligiga chalingan eng baxtli odam edim, chunki bu menga Bellevyudan chiqib, tibbiyotni tark etishga imkon berdi"<ref>{{Kitob manbasi|last=Bertram Wyatt-Brown|title=The House of Percy: Honor, Melancholy, and Imagination in a Southern Family|url=https://books.google.com/books?id=bMbnCwAAQBAJ&pg=PA303|date=31 October 1996|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-510982-5|page=303}}</ref>.


Persi 1988-yil 10-martda prostata saratoni boʻyicha operatsiyani oʻtkazdi, ammo u allaqachon atrofdagi toʻqimalar va [[limfa tugunlari]]ga [[metastaz]]langan edi<ref>{{Kitob manbasi|last=Shelby Foote|title=The Correspondence of Shelby Foote and Walker Percy|url=https://books.google.com/books?id=6XHf0N6lzxQC&pg=PA301|date=May 1998|publisher=W. W. Norton, Incorporated|isbn=978-0-393-31768-8|page=301}}</ref>. 1989-yil iyul oyida u [[Rochester (Minnesota)|Minnesota shtatining Rochester shahridagi]] Mayo klinikasida oʻz shifokorlariga eksperimental dori vositalaridan foydalanish uchun koʻngilli boʻldi. Persi saraton kasalligiga chalingan [[interferon]] va fluorourasil dorilarining ta'sirini sinab koʻrish uchun tadqiqotga yoziladi. Foote bilan yozishmalarida Persi doimiy sayohat va kasalxonada yotishdan hafsalasi pir boʻlganini aytdi: "Kasalxonalar hech kim uchun joy emas, kasal odam uchun ham joy emas"<ref>{{Kitob manbasi|last=Shelby Foote|title=The Correspondence of Shelby Foote and Walker Percy|url=https://books.google.com/books?id=6XHf0N6lzxQC&pg=PA302|date=May 1998|publisher=W. W. Norton, Incorporated|isbn=978-0-393-31768-8|page=302}}</ref><ref name="LawlerSmith2013">{{Kitob manbasi|last=Peter Augustine Lawler|title=A Political Companion to Walker Percy|url=https://books.google.com/books?id=rSQRAAAAQBAJ&pg=PA27|date=19 July 2013|publisher=University Press of Kentucky|isbn=978-0-8131-4189-3|page=27}}</ref>. Davolanish natijalari bir kun kelib boshqalar uchun qadrli boʻlishi uchun u Mayoda davolanishni imkon qadar davom ettirishga qaror qildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://isi.org/intercollegiate-review/walker-percy-and-suicide/|sarlavha=Walker Percy and Suicide|sana=8 October 2014|nashriyot=[[Intercollegiate Studies Institute]]}}</ref>.
Persi 1988-yil 10-martda prostata saratoni boʻyicha operatsiyani oʻtkazdi, ammo u allaqachon atrofdagi toʻqimalar va [[limfa tugunlari]]ga [[metastaz]]langan edi<ref>{{Kitob manbasi|last=Shelby Foote|title=The Correspondence of Shelby Foote and Walker Percy|url=https://books.google.com/books?id=6XHf0N6lzxQC&pg=PA301|date=May 1998|publisher=W. W. Norton, Incorporated|isbn=978-0-393-31768-8|page=301}}</ref>. 1989-yil iyul oyida u [[Rochester (Minnesota)|Minnesota shtatining Rochester shahridagi]] Mayo klinikasida oʻz shifokorlariga eksperimental dori vositalaridan foydalanish uchun koʻngilli boʻldi. Persi saraton kasalligiga chalingan [[interferon]] va fluorourasil dorilarining taʼsirini sinab koʻrish uchun tadqiqotga yoziladi. Foote bilan yozishmalarida Persi doimiy sayohat va kasalxonada yotishdan hafsalasi pir boʻlganini aytdi: "Kasalxonalar hech kim uchun joy emas, kasal odam uchun ham joy emas"<ref>{{Kitob manbasi|last=Shelby Foote|title=The Correspondence of Shelby Foote and Walker Percy|url=https://books.google.com/books?id=6XHf0N6lzxQC&pg=PA302|date=May 1998|publisher=W. W. Norton, Incorporated|isbn=978-0-393-31768-8|page=302}}</ref><ref name="LawlerSmith2013">{{Kitob manbasi|last=Peter Augustine Lawler|title=A Political Companion to Walker Percy|url=https://books.google.com/books?id=rSQRAAAAQBAJ&pg=PA27|date=19 July 2013|publisher=University Press of Kentucky|isbn=978-0-8131-4189-3|page=27}}</ref>. Davolanish natijalari bir kun kelib boshqalar uchun qadrli boʻlishi uchun u Mayoda davolanishni imkon qadar davom ettirishga qaror qildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://isi.org/intercollegiate-review/walker-percy-and-suicide/|sarlavha=Walker Percy and Suicide|sana=8 October 2014|nashriyot=[[Intercollegiate Studies Institute]]}}</ref>.


U 1990-yilda 74 yoshga toʻlishidan oʻn sakkiz kun oldin Kovingtondagi uyida prostata saratonidan vafot etdi<ref name="NYTimes Obituary" /><ref>{{Veb manbasi|muallif=Mattix|ism=Micah|sarlavha=Whither Walker Percy?|url=http://www.firstthings.com/web-exclusives/2010/05/whither-walker-percy|ish=First Things|kirish sanasi=7 May 2014}}</ref>. U Luiziana shtatidagi Sent-Benedikt shahridagi Sent-Jozef Benediktin abbatligida dafn etilgan. U 1990-yil 16-fevralda, oʻlimidan uch oy oldin, Abbey monastir jamoasining dunyoviy a'zosiga aylandi.
U 1990-yilda 74 yoshga toʻlishidan oʻn sakkiz kun oldin Kovingtondagi uyida prostata saratonidan vafot etdi<ref name="NYTimes Obituary" /><ref>{{Veb manbasi|muallif=Mattix|ism=Micah|sarlavha=Whither Walker Percy?|url=http://www.firstthings.com/web-exclusives/2010/05/whither-walker-percy|ish=First Things|kirish sanasi=7 May 2014}}</ref>. U Luiziana shtatidagi Sent-Benedikt shahridagi Sent-Jozef Benediktin abbatligida dafn etilgan. U 1990-yil 16-fevralda, oʻlimidan uch oy oldin, Abbey monastir jamoasining dunyoviy aʼzosiga aylandi.


== Mukofot va unvonlari ==
== Mukofot va unvonlari ==
* ''Favquloddalik, ironiya va birdamlik'' . Kembrij: Kembrij universiteti nashriyoti, 1989-yil.{{ISBN|978-0521353816}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0521353816|978-0521353816]]
* ''Favquloddalik, ironiya va birdamlik'' . Kembrij: Kembrij universiteti nashriyoti, 1989-yil.{{ISBN|978-0521353816}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0521353816|978-0521353816]]
* ''Falsafiy maqolalar'' jildi. I-IV:
* ''Falsafiy maqolalar'' jildi. I-IV:
* ''Ob’ektivlik, nisbiylik va haqiqat: falsafiy maqolalar I.'' Kembrij: Kembrij universiteti nashriyoti, 1991-yil.{{ISBN|978-0521353694}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0521353694|978-0521353694]]
* ''Obʼektivlik, nisbiylik va haqiqat: falsafiy maqolalar I.'' Kembrij: Kembrij universiteti nashriyoti, 1991-yil.{{ISBN|978-0521353694}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0521353694|978-0521353694]]
* ''Heidegger va boshqalar haqidagi insholar: falsafiy maqolalar II'' . Kembrij: Kembrij universiteti nashriyoti, 1991-yil.
* ''Heidegger va boshqalar haqidagi insholar: falsafiy maqolalar II'' . Kembrij: Kembrij universiteti nashriyoti, 1991-yil.
* ''Haqiqat va taraqqiyot: falsafiy maqolalar III'' . Kembrij: Kembrij universiteti nashriyoti, 1998-yil.
* ''Haqiqat va taraqqiyot: falsafiy maqolalar III'' . Kembrij: Kembrij universiteti nashriyoti, 1998-yil.

2026-yil 21-noyabr, 02:45 dagi (joriy) koʻrinishi

Richard McKay Rorty
Fayl:Una foto en la ventana de Rorty en Barcelona.jpg
Tavalludi 4-okttabr 1931-yil
Nyu-York
Vafoti 8-iyun 2007-yil
Palo-Alto, Kaliforniya shtati

Richard McKay Rorty (1931-yil 4-oktyabr — 2007-yil 8-iyun) — amerikalik faylasuf. U falsafa tarixi, zamonaviy analitik falsafa boʻyicha Chikago va Yel universitetida tahsil olgan. Rorty Prinston universitetida falsafa professori, Virjiniya universitetida Gumanitar fanlar professori Kenan ilmiy darajalarida va Stenford universitetida qiyosiy adabiyot professori lavozimlarida ishlagan. Uning "Falsafa va tabiat koʻzgusi" (1979), "Pragmatizm oqibatlari" (1982), „ Favquloddalik, ironiya va birdamlik“ (1989) kabi eng mashhur asarlari bor. Rorty uzoq vaqtdan beri mavjud boʻlgan tashqi dunyodagi obyektlarning toʻgʻri ichki tasviri bilim uchun zaruriy shart degan fikrni rad etdi. Rorty buning oʻrniga bilim ichki va lingvistik ish, bilim faqat oʻz tilimizga tegishli ekanligini taʼkidladi[1][2]. Rorti tilning oʻtkinchi va tarixiy lugʻatlardan tashkil topganligini taʼkidlaydi[3] va „… lugʻat inson tomonidan yaratilgani uchun, haqiqatlar ham shunday“ degan xulosaga kelgan[4].

Tarjimayi holi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Richard Rorti 1931-yil 4-oktabrda Nyu-York shahrida tugʻilgan[5]. Uning ota-onasi Jeyms va Winifred Rorti faollar, yozuvchilar va sotsial-demokratlar boʻlgan. Uning onasi tomonidan bobosi Valter Rauschenbusch XX asr boshidagi Ijtimoiy Xushxabar harakatining asosiy vakili boʻlgan[6]. Uning otasi voqealarni oldindan bilishini daʼvo qilib chiqishi sababli Rorty oʻsmirlik davrida depressiyaga tushib qoldi va 1962-yilda obsesif nevroz uchun olti yillik psixiatrik tahlilni boshladi[7]. Natijada, oʻsmirlik davrida Rorti oʻzining „Trotskiy va yovvoyi orkide“ nomli qisqacha avtobiografiyasida Nyu-Jersidagi qishloq orkidelarining goʻzalligi va estetik goʻzallik va ijtimoiy adolatni uygʻunlashtirish istagini yozgan. 14 yoshida Chikago universitetiga oʻqishga kiradi, u Yerda falsafa boʻyicha bakalavr va magistr darajasini oldi (Richard MakKeon qoʻl ostida tahsil oldi),[8][9] Yel universitetida falsafa fanlari doktori (1952-1956) darajasini oladi[10]. U akademik Ameli Oksenberg (Harvard universiteti professori) bilan turmush quradi. Amerika Qoʻshma Shtatlari armiyasida ikki yil xizmat qilgandan soʻng, 1961-yilgacha Uellsli kollejida uch yil dars beradi[11]. Rorti 21 yil davomida Prinston universitetida falsafa professori boʻlgan[11]. 1981-yilda u „Genius mukofoti“ nomi bilan tanilgan MakArtur stipendiyasi gʻolibi boʻlgan. 1982-yilda Virjiniya universitetida Gumanitar fanlar boʻyicha Kenan professori boʻlgan[12]. 1998-yilda Rorti Stenford universitetida qiyosiy adabiyot professori boʻladi va u yerda akademik faoliyatining qolgan qismini oʻtkazadi[12].

Percyning sil kasalligi

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Lower Saranac Lake, Adirondack Mountains, New York, 1902
Persi sil kasalligidan tiklanish uchun vaqt oʻtkazgan Adirondacksdagi quyi Saranak koʻli

Percy 1941-yilda Nyu-York shahridagi Kolumbiya universiteti shifokorlar va jarrohlar kollejida psixiatr doktorlik darajasini oladi[13]. 1942-yilda Bellevyuda otopsiya oʻtkazayotganda sil kasalligiga chalinadi[14]. U tibbiy karyerasini tark etishga va shaharni tark etishga majbur boʻladi. Persi bir necha yil davomida Nyu-York shtatidagi Adirondak togʻlaridagi Saranak koʻlidagi Trudeau sanatoriysida davolanadi. U oʻz vaqtini uxlab, oʻqish va radioda Ikkinchi Jahon urushi haqidagi yangiliklarni eshitish bilan oʻtkazadi. U urushda qatnashgan va xorijda jang qilayotgan akalariga havas qilardi[15]. Percy daniyalik ekzistensialist faylasuf Soren Kierkegor hamda Fyodor Dostoevskiy, Gabriel Marsel, Jan-Pol Sartr, Frans Kafka va Tomas Manning asarlarini oʻqib, fanning inson mavjudligining asosiy sirlarini tushuntirish qobiliyatiga shubha qila boshlagandi[16][17].

1944-yil avgust oyida Percy ancha sogʻligʻini tiklagandan soʻng Tryudoni tark etadi. U Nyu-York shahriga Kolumbiya huquq fakulteti dekani va Persining doʻsti Huger Jervini koʻrish uchun bordi. Keyin u Nyu-Jersi shtatining Atlantik-Siti shahrida dengiz flotidan taʼtilda boʻlgan ukasi Phin bilan ikki oy yashaydi[18]. 1945-yil bahorida Kolumbiyaga patologiya oʻqituvchisi sifatida qaytib keladi va Huger Jervi bilan birga yashashga qaror qildi. May oyida rentgenografiya kasalligining qayta tiklanishini aniqladi[19]. 12-aprelda Gaylord Farm sanatoriyasida qolish uchun Konnektikut shtatining Uollingford shahriga poyezdga chiqadi[17][20].

Yillar oʻtib, Percy oʻz kasalligi haqida oʻsha paytdagidan koʻra koʻproq mehr bilan oʻyladi: "Men sil kasalligiga chalingan eng baxtli odam edim, chunki bu menga Bellevyudan chiqib, tibbiyotni tark etishga imkon berdi"[21].

Persi 1988-yil 10-martda prostata saratoni boʻyicha operatsiyani oʻtkazdi, ammo u allaqachon atrofdagi toʻqimalar va limfa tugunlariga metastazlangan edi[22]. 1989-yil iyul oyida u Minnesota shtatining Rochester shahridagi Mayo klinikasida oʻz shifokorlariga eksperimental dori vositalaridan foydalanish uchun koʻngilli boʻldi. Persi saraton kasalligiga chalingan interferon va fluorourasil dorilarining taʼsirini sinab koʻrish uchun tadqiqotga yoziladi. Foote bilan yozishmalarida Persi doimiy sayohat va kasalxonada yotishdan hafsalasi pir boʻlganini aytdi: "Kasalxonalar hech kim uchun joy emas, kasal odam uchun ham joy emas"[23][24]. Davolanish natijalari bir kun kelib boshqalar uchun qadrli boʻlishi uchun u Mayoda davolanishni imkon qadar davom ettirishga qaror qildi[25].

U 1990-yilda 74 yoshga toʻlishidan oʻn sakkiz kun oldin Kovingtondagi uyida prostata saratonidan vafot etdi[14][26]. U Luiziana shtatidagi Sent-Benedikt shahridagi Sent-Jozef Benediktin abbatligida dafn etilgan. U 1990-yil 16-fevralda, oʻlimidan uch oy oldin, Abbey monastir jamoasining dunyoviy aʼzosiga aylandi.

Mukofot va unvonlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  • 1973-yil Guggenxaym stipendiyasi[27]
  • 1981-yil MakArtur stipendiyasi[12]
  • 1983-yil Amerika sanʼat va fanlar akademiyasiga saylangan[28]
  • 2005-yil Amerika falsafiy jamiyatiga saylangan[29]
  • 2007-yil Tomas Jefferson medali, Amerika falsafiy jamiyati[30]

Bibliografiyalari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Muallif sifatidagi
  • Falsafa va tabiat koʻzgusi. Prinston: Prinston universiteti nashriyoti, 1979-yil.
  • Pragmatizmning oqibatlari . Minneapolis: Minnesota universiteti matbuoti, 1982-yil.ISBN 978-0816610631
  • Favquloddalik, ironiya va birdamlik . Kembrij: Kembrij universiteti nashriyoti, 1989-yil.ISBN 978-0521353816ISBN 978-0521353816
  • Falsafiy maqolalar jildi. I-IV:
  • Obʼektivlik, nisbiylik va haqiqat: falsafiy maqolalar I. Kembrij: Kembrij universiteti nashriyoti, 1991-yil.ISBN 978-0521353694ISBN 978-0521353694
  • Heidegger va boshqalar haqidagi insholar: falsafiy maqolalar II . Kembrij: Kembrij universiteti nashriyoti, 1991-yil.
  • Haqiqat va taraqqiyot: falsafiy maqolalar III . Kembrij: Kembrij universiteti nashriyoti, 1998-yil.
  • Falsafa madaniyat siyosati sifatida: falsafiy maqolalar IV . Kembrij: Kembrij universiteti nashriyoti, 2007-yil.
  • Aql, til va metafalsafa: ilk falsafiy maqolalar Eds. S. Lich va J. Tartalya. Kembrij: Kembrij universiteti nashriyoti, 2014.ISBN 978-1107612297ISBN 978-1107612297 .
  • Mamlakatimizga erishish : XX asr Amerikasida soʻlchi fikr . Kembrij, MA: Garvard universiteti nashriyoti, 1998-yil.ISBN 978-0674003118ISBN 978-0674003118
  • Falsafa va ijtimoiy umid . Nyu-York: Pingvin, 2000-yil.
  • Bosslarga qarshi, oligarxiyalarga qarshi: Richard Rorti bilan suhbat . Chikago: Prickly Paradigm Press, 2002-yil.
  • Dinning kelajagi Janni Vattimo bilan Ed. Santyago Zabala. Nyu-York: Kolumbiya universiteti nashriyoti, 2005-yil.ISBN 978-0231134941ISBN 978-0231134941
  • Bugungi kun uchun axloq: falsafa va din oʻrtasida umumiy zamin topish . Nyu-York: Kolumbiya universiteti nashriyoti, 2005-yil.ISBN 978-0231150569ISBN 978-0231150569
  • Paskal Engel bilan haqiqatdan nima foyda, tarjima. Uilyam MakKuayg, Nyu-York: Kolumbiya universiteti nashriyoti, 2007-yil.ISBN 9780231140140
  • Falsafa va faylasuflar haqida: nashr etilmagan maqolalar 1960-2000, Ed. WP Małecki va Chris Vopa tomonidan, CUPress 2020ISBN 9781108488457
  • Pragmatizm anti-avtoritarizm sifatida, Ed. E. Mendieta, soʻzboshi Robert B. Brandom, Garvard UP 2021-yil,ISBN 9780674248915
Muharrir sifatidagi
  • Lingvistik burilish, Falsafiy usulda insholar, (1967), ed. Richard M. Rorti, Chikago universiteti matbuoti, 1992,ISBN 978-0226725697 (kirish va ikkita retrospektiv insho)
  • Tarixda falsafa . ed. R. Rorty, JB Schneewind va Kventin Skinner tomonidan, Kembrij: Kembrij universiteti nashriyoti, 1985 (R. Rortining inshosi, „Falsafa tarixshunosligi“, pp. (29-76)
  • Ulf Shulenberg, Romantizm va pragmatizm: Richard Rorti va sheʼriylashtirilgan madaniyat gʻoyasi, 2015-yil
  • Marianne Janak, Tajriba deganda nimani nazarda tutamiz, 2012-yil
  • Marianne Janak, muharrir, Richard Rortining feministik talqinlari, 2010-yil
  • Jeyms Tartaglia, Richard Rorti: tanqidiy baholashlar, 4 jild, 2009-yil
  • Nil Gross, Richard Rorti: Amerika faylasufining yaratilishi, 2008-yil
  • Gross, Nil. 2019. Richard Rorti: Amerika faylasufining yaratilishi. Chikago universiteti matbuoti.
  • Rortining qayta tavsiflash siyosati / Gideon Kalder, 2007-yil
  • Rorti va tabiat koʻzgusi / Jeyms Tartaglia, 2007-yil
  • Richard Rorti: Pragmatizm va siyosiy liberalizm / Maykl Bekon, 2007-yil
  • Richard Rorti: siyosat va qarash / Kristofer Voparil, 2006-yil
  • Richard Rorti: uning falsafasi muhokama qilinmoqda / Andreas Viet, 2005-yil
  • Richard Rorti / Charlz B Guignon., 2003-yil
  • Rorty / Gideon Kalder, 2003-yil
  • Richard Rortining Amerika eʼtiqodi / Taub, Gad Shmuel, 2003-yil
  • Axloqiy ironist: Kierkegaard, Rorty va taʼlim izlanishlari / Rorer, Patrisiya Jan, 2003-yil
  • Falsafani individuallashtirish usuli sifatida qilish: Rorti va Kavellni oʻqish / Kvak, Duck-Ju, 2003-yil
  • Richard Rorty / Alan R Malachowski, 2002-yil
  • Richard Rorti: tanqidiy dialoglar / Metyu Festenshteyn, 2001-yil
  • Richard Rorti: taʼlim, falsafa va siyosat / Maykl Peters, 2001-yil
  • Rorty va uning tanqidchilari / Robert Brandom, 2000-yil
  • Rorty haqida / Richard Rumana, 2000-yil
  • Falsafa va erkinlik: Derrida, Rorti, Habermas, Fuko / Jon Makkamber, 2000-yil
  • Pragmatistning taraqqiyoti?: Richard Rorti va Amerika intellektual tarixi / Jon Pettegrew, 2000-yil
  1. ↑ Robert Brandom summarizes Rorty’s anti-representationalism like so: „In a nutshell, this is how I think Rorty’s critique of semantic representationalism goes: Normative relations are exclusively intravocabulary. Extravocabulary relations are exclusively causal. Representation purports to be both a normative relation, supporting assessments of correctness and incorrectness, and a relation between representings within a vocabulary and representeds outside of that vocabulary. Therefore, the representational model of the relation of vocabularies to their environment should be rejected.“ Brandom, Robert. Vocabularies of Pragmatism: Synthesizing Naturalism and Historicism. (In: Rorty and His Critics) — 160-bet. ISBN 0-631-20981-6. OCLC 43109795. 
  2. ↑ Rorty distinguished between knowledge-that and knowledge-how; only language users can have knowledge-that (epistemically valid knowledge) while all life forms, including bacteria and virus, can have „knowledge-how“ (know-how). Rorty, Richard. Response to Barry Allen. (In: Rorty and His Critics) — 238-239-bet. ISBN 0-631-20981-6. OCLC 43109795. 
  3. ↑ Rorty, Richard. Consequences of pragmatism: Essays, 1972-1980, 1982 — 158-bet. ISBN 0-8166-1064-9. OCLC 8222790. 
  4. ↑ Rorty, Richard. Contingency, irony, and solidarity, 1989 — 6, 21-bet. ISBN 0-521-35381-5. OCLC 18290785. „The world can, once we have programmed ourselves with a language, cause us to hold beliefs. But it cannot propose a language for us to speak. Only other human beings can do that. […] [S]ince truth is a property of sentences, since sentences are dependent for their existence upon vocabularies, and since vocabularies are made by human beings, so are truths.“ 
  5. ↑ „Richard Rorty: The Making of an American Philosopher“. press.uchicago.edu (1931-yil 4-oktyabr). Qaraldi: 2012-yil 26-sentyabr.
  6. ↑ Bernstein, Adam. „Richard Rorty, 75; Leading U.S. Pragmatist Philosopher“. washingtonpost.com (2007-yil 11-iyun). Qaraldi: 2012-yil 26-sentyabr.
  7. ↑ Bruce Kuklick. „Neil Gross, Richard Rorty: The Making of an American Philosopher.“ Transactions of the Charles S. Peirce Society 47.1 (2011):36.
  8. ↑ Marchetti, Giancarlo. „Interview with Richard Rorty.“ Philosophy Now Volume 43, Oct.-Nov. 2003.
  9. ↑ Ryerson, James. „The Quest for Uncertainty: Richard Rorty’s Pragmatic Pilgrimage“ Linguafranca Vol. 10, No. 9. December 2000/January 2001.
  10. ↑ „Richard Rorty, distinguished public intellectual and controversial philosopher, dead at 75“ (Wayback Machine saytida 2010-03-16 sanasida arxivlangan) (Stanford’s announcement), June 10, 2007
  11. ↑ 11,0 11,1 Ramberg, Bjørn. The Stanford Encyclopedia of Philosophy Zalta: . Metaphysics Research Lab, Stanford University, August 1, 2009. 
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 „Richard Rorty, Philosopher, Dies at 75“ (NY Times Obituary), June 11, 2007
  13. ↑ „Walker Percy“. Walker Percy From Pen to Print. UNC-Chapel Hill Libraries. Qaraldi: 2014-yil 7-may.
  14. ↑ 14,0 14,1 „Walker Percy, Is Dead at 74; A Novelist of the New South“. The New York Times. Qaraldi: 2014-yil 7-may.
  15. ↑ Jessica Hooten Wilson. Reading Walker Percy's Novels. LSU Press, 18 May 2018 — 11-bet. ISBN 978-0-8071-6878-3. 
  16. ↑ Hanley, Lorene Duquin. A Century of Catholic Converts. Our Sunday Visitor, 2003. 151-53. Print.
  17. ↑ 17,0 17,1 Jessica Hooten Wilson. Reading Walker Percy's Novels. LSU Press, 18 May 2018 — 12-bet. ISBN 978-0-8071-6878-3. 
  18. ↑ Paul Elie. The Life You Save May Be Your Own: An American Pilgrimage. Farrar, Straus and Giroux, 10 March 2004 — 141-bet. ISBN 978-0-374-52921-5. 
  19. ↑ Bertram Wyatt-Brown. The House of Percy: Honor, Melancholy, and Imagination in a Southern Family. Oxford University Press, 31 October 1996 — 304-bet. ISBN 978-0-19-510982-5. 
  20. ↑ William Rodney Allen. Walker Percy. Univ. Press of Mississippi, 1986 — 15-bet. ISBN 978-1-61703-535-7. 
  21. ↑ Bertram Wyatt-Brown. The House of Percy: Honor, Melancholy, and Imagination in a Southern Family. Oxford University Press, 31 October 1996 — 303-bet. ISBN 978-0-19-510982-5. 
  22. ↑ Shelby Foote. The Correspondence of Shelby Foote and Walker Percy. W. W. Norton, Incorporated, May 1998 — 301-bet. ISBN 978-0-393-31768-8. 
  23. ↑ Shelby Foote. The Correspondence of Shelby Foote and Walker Percy. W. W. Norton, Incorporated, May 1998 — 302-bet. ISBN 978-0-393-31768-8. 
  24. ↑ Peter Augustine Lawler. A Political Companion to Walker Percy. University Press of Kentucky, 19 July 2013 — 27-bet. ISBN 978-0-8131-4189-3. 
  25. ↑ „Walker Percy and Suicide“. Intercollegiate Studies Institute (2014-yil 8-oktyabr).
  26. ↑ Mattix. „Whither Walker Percy?“. First Things. Qaraldi: 2014-yil 7-may.
  27. ↑ „Richard M. Rorty“. www.gf.org. John Simon Guggenheim Memorial Foundation. 2020-yil 24-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 3-avgust.
  28. ↑ „Richard McKay Rorty“. www.amacad.org. American Academy of Arts & Sciences. Qaraldi: 2020-yil 2-sentyabr.
  29. ↑ „APS Member History“. search.amphilsoc.org. Qaraldi: 2021-yil 8-iyun.
  30. ↑ „2007 Thomas Jefferson Medal“. American Philosophical Society. Qaraldi: 2020-yil 2-sentyabr.