Qoziaskar: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
'''Qoziaskar''', '''qozi oʻrdu''' — musulmon sharqi mamlakatlarida [[Harbiy xizmat|harbiy xizmatdagilarning]] | '''Qoziaskar''', '''qozi oʻrdu''' — musulmon sharqi mamlakatlarida [[Harbiy xizmat|harbiy xizmatdagilarning]] boshligʻi. [[Xiva xonligi|Xiva xonligida]] [[lashkar]] va [[Qoʻshin|qoʻshindagi]] qonun-qoidalar ustidan nazorat qilib, [[Shariat|sharʼiy]] masalalarni hal qilgan. Baʼzi hollarda iltimosiga muvofiq harbiy boʻlmagan kishilarning ishlarini ham koʻrish uchun qabul qilgan. [[Xon]] safarga chiqqanida qoziaskar unga hamroh boʻlib, oʻz vazifasiga tegishli ishlar boʻyicha xonga shaxsan oʻzi maʼlumot bergan. Qoziaskar rasmiy qabul marosimlarida xonning oʻng tomonida [[Qozikalon|qozikalondan]] keyin, ikkinchi oʻrinda oʻtirgan; | ||
2) [[Usmonli turk imperiyasi|Usmonli turk imperiyasida]] <nowiki>XIV</nowiki> asr oʻrtalaridan [[Harbiy sudlar|harbiy-sud]] tabaqasi boshligʻi, sulton devoni aʼzosi. Qoziaskar harbiy ishlar, <nowiki>XV</nowiki> asrda [[Shayx ul-islom|shayxulislom]] mansabi joriy etilguncha esa diniy ishlar yuzasidan ham devonga tushgan shikoyat arizalarini koʻrib oʻzining yakuniy qarorini chiqargan. 1481-yildan ikki ta qoziaskar boʻlgan: | 2) [[Usmonli turk imperiyasi|Usmonli turk imperiyasida]] <nowiki>XIV</nowiki> asr oʻrtalaridan [[Harbiy sudlar|harbiy-sud]] tabaqasi boshligʻi, sulton devoni aʼzosi. Qoziaskar harbiy ishlar, <nowiki>XV</nowiki> asrda [[Shayx ul-islom|shayxulislom]] mansabi joriy etilguncha esa diniy ishlar yuzasidan ham devonga tushgan shikoyat arizalarini koʻrib oʻzining yakuniy qarorini chiqargan. 1481-yildan ikki ta qoziaskar boʻlgan: | ||
2026-yil 21-noyabr, 02:02 dagi (joriy) koʻrinishi
Qoziaskar, qozi oʻrdu — musulmon sharqi mamlakatlarida harbiy xizmatdagilarning boshligʻi. Xiva xonligida lashkar va qoʻshindagi qonun-qoidalar ustidan nazorat qilib, sharʼiy masalalarni hal qilgan. Baʼzi hollarda iltimosiga muvofiq harbiy boʻlmagan kishilarning ishlarini ham koʻrish uchun qabul qilgan. Xon safarga chiqqanida qoziaskar unga hamroh boʻlib, oʻz vazifasiga tegishli ishlar boʻyicha xonga shaxsan oʻzi maʼlumot bergan. Qoziaskar rasmiy qabul marosimlarida xonning oʻng tomonida qozikalondan keyin, ikkinchi oʻrinda oʻtirgan;
2) Usmonli turk imperiyasida XIV asr oʻrtalaridan harbiy-sud tabaqasi boshligʻi, sulton devoni aʼzosi. Qoziaskar harbiy ishlar, XV asrda shayxulislom mansabi joriy etilguncha esa diniy ishlar yuzasidan ham devonga tushgan shikoyat arizalarini koʻrib oʻzining yakuniy qarorini chiqargan. 1481-yildan ikki ta qoziaskar boʻlgan:
- Rumeli qoziaskari (saltanatning Yevropa qismi uchun);
- Anadolu qoziaskari (saltanatning Osiyo va keyinchalik Afrika qismi uchun)
Rumeli qoziaskar rutbasi balandroq boʻlgan. Qoziaskarlarga shartli yer mulki (arpalik) va xazinadan maosh toʻlangan. Sulton Mahmud II ning harbiy islohotlari natijasida (XIX asrning 20–30-yillari) qoziaskarlar real hokimiyatdan mahrum boʻlishgan, lekin 1922-yil sultonlik barham topguniga qadar oliy diniy martaba sifatida nomigagina mavjud boʻlgan[1].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Fayl:National Encyclopedia of Uzbekistan logo.png „Qoziaskar“, Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (Q-harfi). Toshkent: „Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi“ Davlat ilmiy nashriyoti, 2000–2006-yillar.
| Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
| Ushbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |