Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Qarmatlar: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
'''Qarmatlar''' – [[ismoiliylar]] asosiy shoxobchalaridan birining tarafdorlari. Q harakati [[IX asr|<nowiki>IX</nowiki> asr]] oxirida [[Iroq]] [[janub]]ida vujudga kelgan. [[Suriya]] va [[Yaman]]ga tarqalgan [[dehqonlar]], [[koʻchmanchilik|koʻchmanchi]] [[badaviy]]lar va [[hunarmand]]lardan tashkil topgan. Harakat oʻz [[nom]]ini uning rahbari va tashkilotchisi Hamdon ibn alAshʼasning [[laqab]]i Qarmat (yoxud Qarmatiya)dan olgan. Uning maʼnosi [[manbalar]]da turlicha („kalta oyoq“, „qizil koʻz“ va boshqalar) izohlangan. Biroq Hamdongacha ham Qarmatiya nomi bor edi, binobarin Hamdon oʻz laqabini oʻsha davrda mavjud boʻlgan [[shialik]]ning biron bir tashkiloti nomidan olgan deb hisoblash mumkin. Q [[abbosiylar]] [[xalifalik|xalifaligi]]ga qarshi qoʻzgʻolonlarga boshchilik qilgan. Q yerga [[jamoa]] egaligini, umumiy (qullardan tashqari) tenglik gʻoyalarini targʻib etishgan. Ular [[islom]] [[marosim]]larini bajarmagan, [[shariat]] qoidalarini tan olmagan, ularda [[masjid]]lar boʻlmagan. Q. [[musulmon]]larning [[ziyoratgoh]]lari (mas, [[Kaʼba]] va u yerdagi [[qora tosh]] – hajar alasvad)ni bidʼat deb hisoblaganlar. [[899]] yil Q. [[Bahrayn]]ni bosib olib, AlAqsoda ([[Sharq]]iy [[Arabiston yarim oroli|Arabiston]]) oʻz [[davlat]]ini tuzgan, bu davlat [[XI asr|11asr]] oxirigacha mavjud boʻlgan. [[930]] yil [[haj]] [[vaqt]]ida Q [[Makka]]ga hujum qilib, uni talontoroj etishgan, hajga borganlarning koʻpini oʻldirishgan, bir qismini qul qilishgan, u yerdagi qora toshni [[oʻlja]] qilib olib ketishgan (20 yildan soʻng qaytib berishgan). Bu hol keng xalq ommasini Q.dan chetlashtirdi. <nowiki>XI</nowiki> asr oxiri – [[XII asr|<nowiki>XII</nowiki> asr]] boshlarida Iroq va [[Eron]]da ularga qarshi shiddatli kurash boshlangan va Q. harakati bostirilgan. Keyinchalik Q. ismoiliylarning boshqa [[oqim]]lariga qoʻshilib, yoʻqolib ketgan.
'''Qarmatlar''' — [[ismoiliylar]] asosiy shoxobchalaridan birining tarafdorlari. Q harakati [[IX asr|<nowiki>IX</nowiki> asr]] oxirida [[Iroq]] [[janub]]ida vujudga kelgan. [[Suriya]] va [[Yaman]]ga tarqalgan [[dehqonlar]], [[koʻchmanchilik|koʻchmanchi]] [[badaviy]]lar va [[hunarmand]]lardan tashkil topgan. Harakat oʻz [[nom]]ini uning rahbari va tashkilotchisi Hamdon ibn alAshʼasning [[laqab]]i Qarmat (yoxud Qarmatiya)dan olgan. Uning maʼnosi [[manbalar]]da turlicha („kalta oyoq“, „qizil koʻz“ va boshqalar) izohlangan. Biroq Hamdongacha ham Qarmatiya nomi bor edi, binobarin Hamdon oʻz laqabini oʻsha davrda mavjud boʻlgan [[shialik]]ning biron bir tashkiloti nomidan olgan deb hisoblash mumkin. Q [[abbosiylar]] [[xalifalik|xalifaligi]]ga qarshi qoʻzgʻolonlarga boshchilik qilgan. Q yerga [[jamoa]] egaligini, umumiy (qullardan tashqari) tenglik gʻoyalarini targʻib etishgan. Ular [[islom]] [[marosim]]larini bajarmagan, [[shariat]] qoidalarini tan olmagan, ularda [[masjid]]lar boʻlmagan. Q. [[musulmon]]larning [[ziyoratgoh]]lari (mas, [[Kaʼba]] va u yerdagi [[qora tosh]] – hajar alasvad)ni bidʼat deb hisoblaganlar. [[899]] yil Q. [[Bahrayn]]ni bosib olib, AlAqsoda ([[Sharq]]iy [[Arabiston yarim oroli|Arabiston]]) oʻz [[davlat]]ini tuzgan, bu davlat [[XI asr|11asr]] oxirigacha mavjud boʻlgan. [[930]] yil [[haj]] [[vaqt]]ida Q [[Makka]]ga hujum qilib, uni talontoroj etishgan, hajga borganlarning koʻpini oʻldirishgan, bir qismini qul qilishgan, u yerdagi qora toshni [[oʻlja]] qilib olib ketishgan (20 yildan soʻng qaytib berishgan). Bu hol keng xalq ommasini Q.dan chetlashtirdi. <nowiki>XI</nowiki> asr oxiri – [[XII asr|<nowiki>XII</nowiki> asr]] boshlarida Iroq va [[Eron]]da ularga qarshi shiddatli kurash boshlangan va Q. harakati bostirilgan. Keyinchalik Q. ismoiliylarning boshqa [[oqim]]lariga qoʻshilib, yoʻqolib ketgan.


{{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi -->
{{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi -->

2026-yil 21-noyabr, 01:46 dagi (joriy) koʻrinishi

Qarmatlar — ismoiliylar asosiy shoxobchalaridan birining tarafdorlari. Q harakati IX asr oxirida Iroq janubida vujudga kelgan. Suriya va Yamanga tarqalgan dehqonlar, koʻchmanchi badaviylar va hunarmandlardan tashkil topgan. Harakat oʻz nomini uning rahbari va tashkilotchisi Hamdon ibn alAshʼasning laqabi Qarmat (yoxud Qarmatiya)dan olgan. Uning maʼnosi manbalarda turlicha („kalta oyoq“, „qizil koʻz“ va boshqalar) izohlangan. Biroq Hamdongacha ham Qarmatiya nomi bor edi, binobarin Hamdon oʻz laqabini oʻsha davrda mavjud boʻlgan shialikning biron bir tashkiloti nomidan olgan deb hisoblash mumkin. Q abbosiylar xalifaligiga qarshi qoʻzgʻolonlarga boshchilik qilgan. Q yerga jamoa egaligini, umumiy (qullardan tashqari) tenglik gʻoyalarini targʻib etishgan. Ular islom marosimlarini bajarmagan, shariat qoidalarini tan olmagan, ularda masjidlar boʻlmagan. Q. musulmonlarning ziyoratgohlari (mas, Kaʼba va u yerdagi qora tosh – hajar alasvad)ni bidʼat deb hisoblaganlar. 899 yil Q. Bahraynni bosib olib, AlAqsoda (Sharqiy Arabiston) oʻz davlatini tuzgan, bu davlat 11asr oxirigacha mavjud boʻlgan. 930 yil haj vaqtida Q Makkaga hujum qilib, uni talontoroj etishgan, hajga borganlarning koʻpini oʻldirishgan, bir qismini qul qilishgan, u yerdagi qora toshni oʻlja qilib olib ketishgan (20 yildan soʻng qaytib berishgan). Bu hol keng xalq ommasini Q.dan chetlashtirdi. XI asr oxiri – XII asr boshlarida Iroq va Eronda ularga qarshi shiddatli kurash boshlangan va Q. harakati bostirilgan. Keyinchalik Q. ismoiliylarning boshqa oqimlariga qoʻshilib, yoʻqolib ketgan.