Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Pyrus pyraster: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
|-
|-
|
|
|O‘simliklar
|Oʻsimliklar
|-
|-
|
|


== Tavsif ==
== Tavsif ==
''Pyrus pyrasterning'' bo‘yi {{Convert|3|-|4|m}} gacha yetadi<ref>Pignatti S. — Flora d’Italia — Edagricole — 1982. Vol. I, pag. 603</ref>. Madaniy shakldan farqli oʻlaroq, novdalarda tikanlar bor. Barglari tuxumsimon, chetlari tishli. Gullari oq rangda. Gullash davri apreldan maygacha davom etadi. Mevalari yoz oxiridan kuzning boshiga qadar pishib yetiladi, diametri {{Convert|1|-|4|cm}}. Ular juda qattiq, burushtiruvchi, lekin shirin taʼmga ega, isteʼmol qilish mumkin. Urugʻlar sentabr oyida pishib etiladi.
''Pyrus pyrasterning'' boʻyi {{Convert|3|-|4|m}} gacha yetadi<ref>Pignatti S. — Flora d’Italia — Edagricole — 1982. Vol. I, pag. 603</ref>. Madaniy shakldan farqli oʻlaroq, novdalarda tikanlar bor. Barglari tuxumsimon, chetlari tishli. Gullari oq rangda. Gullash davri apreldan maygacha davom etadi. Mevalari yoz oxiridan kuzning boshiga qadar pishib yetiladi, diametri {{Convert|1|-|4|cm}}. Ular juda qattiq, burushtiruvchi, lekin shirin taʼmga ega, isteʼmol qilish mumkin. Urugʻlar sentabr oyida pishib etiladi.


Mevalar Pyrus ussuriensis varga oʻxshab kislotali.
Mevalar Pyrus ussuriensis varga oʻxshab kislotali.


Yaxshi sharoitda o‘sgan yovvoyi nok daraxtlari shoxlarining tojga opxshash tuzilishi bilan ajralib turadi. Noqulay sharoitlarda ular boshqa shox shakllarini hosil qiladi, masalan, bir tomonlama yoki juda past tojlar<ref>{{Citation|last=Stephan, B.|last2=Wagner, I.|last3=Kleinschmit, J.|title=Wild apple and pear - ''Malus sylvestris''/''Pyrus pyraster'': Technical guidelines for genetic conservation and use|date=2003|url=http://www.euforgen.org/fileadmin//templates/euforgen.org/upload/Publications/Technical_guidelines/922_Technical_guidelines_for_genetic_conservation_and_use_for_wild_apple_and_pear__Malus_sylvestris_and_Pyrus_pyraster_.pdf|publisher=EUFORGEN: [[European Forest Genetic Resources Programme]]|access-date=2017-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161020173831/http://www.euforgen.org/fileadmin//templates/euforgen.org/upload/Publications/Technical_guidelines/922_Technical_guidelines_for_genetic_conservation_and_use_for_wild_apple_and_pear__Malus_sylvestris_and_Pyrus_pyraster_.pdf|archivedate=2016-10-20}}</ref>.
Yaxshi sharoitda oʻsgan yovvoyi nok daraxtlari shoxlarining tojga opxshash tuzilishi bilan ajralib turadi. Noqulay sharoitlarda ular boshqa shox shakllarini hosil qiladi, masalan, bir tomonlama yoki juda past tojlar<ref>{{Citation|last=Stephan, B.|last2=Wagner, I.|last3=Kleinschmit, J.|title=Wild apple and pear - ''Malus sylvestris''/''Pyrus pyraster'': Technical guidelines for genetic conservation and use|date=2003|url=http://www.euforgen.org/fileadmin//templates/euforgen.org/upload/Publications/Technical_guidelines/922_Technical_guidelines_for_genetic_conservation_and_use_for_wild_apple_and_pear__Malus_sylvestris_and_Pyrus_pyraster_.pdf|publisher=EUFORGEN: [[European Forest Genetic Resources Programme]]|access-date=2017-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161020173831/http://www.euforgen.org/fileadmin//templates/euforgen.org/upload/Publications/Technical_guidelines/922_Technical_guidelines_for_genetic_conservation_and_use_for_wild_apple_and_pear__Malus_sylvestris_and_Pyrus_pyraster_.pdf|archivedate=2016-10-20}}</ref>.


== Tarqalish ==
== Tarqalish ==
Yovvoyi nok Gʻarbiy Yevropadan [[Kavkaz|Kavkazgacha]] bo‘lgan hududda uchraydi. Shimoliy Yevropada uchramaydi<ref name="sdb">[http://luirig.altervista.org/flora/taxa/index1.php?scientific-name=pyrus+pyraster Schede di Botanica]</ref><ref name="mansfeld">{{Kitob manbasi|last=Hanelt|first=Peter|title=Mansfeld's Encyclopedia of Agricultural and Horticultural Crops|publisher=springer-Verlag|location=Berlin|year=2001|page=465|isbn=3-540-41017-1}}</ref>. U boshqa nok bilan chatishishi mumkin, masalan, ''Pyrus nivalis'' bilan chatishib ''Pyrus austriaca'' hosil qiladi<ref>{{Cite conference|title=Proceedings of the VIIIth International Symposium on Pear|last=Sansavini|first=Silviero|date=2002|publisher=International Society for Horticultural Science|pages=191–192|location=Ferrara-Bologna, Italy}}</ref>.
Yovvoyi nok Gʻarbiy Yevropadan [[Kavkaz|Kavkazgacha]] boʻlgan hududda uchraydi. Shimoliy Yevropada uchramaydi<ref name="sdb">[http://luirig.altervista.org/flora/taxa/index1.php?scientific-name=pyrus+pyraster Schede di Botanica]</ref><ref name="mansfeld">{{Kitob manbasi|last=Hanelt|first=Peter|title=Mansfeld's Encyclopedia of Agricultural and Horticultural Crops|publisher=springer-Verlag|location=Berlin|year=2001|page=465|isbn=3-540-41017-1}}</ref>. U boshqa nok bilan chatishishi mumkin, masalan, ''Pyrus nivalis'' bilan chatishib ''Pyrus austriaca'' hosil qiladi<ref>{{Cite conference|title=Proceedings of the VIIIth International Symposium on Pear|last=Sansavini|first=Silviero|date=2002|publisher=International Society for Horticultural Science|pages=191–192|location=Ferrara-Bologna, Italy}}</ref>.


== Yashash joyi ==
== Yashash joyi ==
<gallery>
<gallery>
Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster-2.JPG|''Pyrus piraster butasi''
Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster-2.JPG|''Pyrus piraster butasi''
Fayl:Wild Pear Tree in full blossom.JPG|''Pyrus piraster'' to'liq gullaydi
Fayl:Wild Pear Tree in full blossom.JPG|''Pyrus piraster'' toʻliq gullaydi
Fayl:Wild Pear Flowers detail.JPG|''Pyrus piraster gullariga yaqindan''
Fayl:Wild Pear Flowers detail.JPG|''Pyrus piraster gullariga yaqindan''
Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster - Perastro.JPG|''Pyrus piraster mevalari''
Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster - Perastro.JPG|''Pyrus piraster mevalari''
Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster.JPG|''Pyrus pirasterining mevalari''
Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster.JPG|''Pyrus pirasterining mevalari''
Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster-1.JPG|''Pyrus piraster'' barglari
Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster-1.JPG|''Pyrus piraster'' barglari
Fayl:Wildbirne Stammdetail, Pyrus pyraster.jpg|''Pyrus piraster daraxtining qobig'i''
Fayl:Wildbirne Stammdetail, Pyrus pyraster.jpg|''Pyrus piraster daraxtining qobigʻi''
</gallery>
</gallery>



2026-yil 21-noyabr, 01:38 dagi (joriy) koʻrinishi

Pyrus pyraster
Rosaceae - Pyrus pyraster - Perastro-1
Pyrus pyraster mevasi
Ilmiy tasniflash
Oʻsimliklar
Yuksak oʻsimliklar
Gulli oʻsimliklar
Ikki urugʻpallalilar
Rosids
Rosales
Raʼnodoshlar
Pyrus
P. pyraster
Binar nomi
Pyrus pyraster

Sinonimlar
  • Pyrus communis var. achras (Gaertn.) Wallr.
  • Pyrus communis subsp. pyraster (L.) Ehrh.
ND Birnbaum DSC01778-HDR
Pirus piraster daraxti (Bayrutdagi tabiiy yodgorlik)

Pyrus piraster (sin. Pyrus communis subsp. pyraster), shuningdek, Yevropa yovvoyi noki deb ataladi, Raʼnodoshlar oilasiga mansub nok turi. Bu tur Pyrus caucasica (sin. P. communis subsp. caucasica) va xonaki yevropa nokining (Pyrus communis subsp. communis) ajdodi hisoblanadi. Pyrus pirasterini oddiy nokdan ajratish qiyin. Pyrus piraster 100 yildan 150 yilgacha yashashi mumkin.

Pyrus pyrasterning boʻyi 3–4 metr (9.8–13.1 ft) gacha yetadi[1]. Madaniy shakldan farqli oʻlaroq, novdalarda tikanlar bor. Barglari tuxumsimon, chetlari tishli. Gullari oq rangda. Gullash davri apreldan maygacha davom etadi. Mevalari yoz oxiridan kuzning boshiga qadar pishib yetiladi, diametri 1–4 centimetr (0.39–1.57 in). Ular juda qattiq, burushtiruvchi, lekin shirin taʼmga ega, isteʼmol qilish mumkin. Urugʻlar sentabr oyida pishib etiladi.

Mevalar Pyrus ussuriensis varga oʻxshab kislotali.

Yaxshi sharoitda oʻsgan yovvoyi nok daraxtlari shoxlarining tojga opxshash tuzilishi bilan ajralib turadi. Noqulay sharoitlarda ular boshqa shox shakllarini hosil qiladi, masalan, bir tomonlama yoki juda past tojlar[2].

Yovvoyi nok Gʻarbiy Yevropadan Kavkazgacha boʻlgan hududda uchraydi. Shimoliy Yevropada uchramaydi[3][4]. U boshqa nok bilan chatishishi mumkin, masalan, Pyrus nivalis bilan chatishib Pyrus austriaca hosil qiladi[5].

Yovvoyi nok deyarli barcha tuproqlarda oʻsishi mumkin, yuqori kislotali tuproqdan tashqari. Biroq, raqobatbardoshligi zaifligi tufayli, tur asosan ekstremal yoki chekka joylarda mavjud. Uning ildizlari quruq tuproqlarda oʻsishiga imkon beradi. Daraxt koʻp yorugʻlikni talab qiladi[6]. U salqin iqlimi boʻlgan chakalakzorlar va ochiq oʻrmonlarda, pasttekisliklarda, adirlarda va baʼzan togʻlarda uchraydi.

Britaniyadagi yovvoyi nok

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Angliyaning janubi-gʻarbiy qismida yovvoyi holda topilgan nokning yana bir turi, Plimut noki (Pyrus cordata) Bretandan olib kelingan oʻsimliklardan kelib chiqqan deb taxmin qilinadi.

  1. ↑ Pignatti S. — Flora d’Italia — Edagricole — 1982. Vol. I, pag. 603
  2. ↑ Stephan, B.; Wagner, I.; Kleinschmit, J. (2003), Wild apple and pear - Malus sylvestris/Pyrus pyraster: Technical guidelines for genetic conservation and use (PDF), EUFORGEN: European Forest Genetic Resources Programme, 2016-10-20da asl nusxadan (PDF) arxivlandi, qaraldi: 2017-01-19
  3. ↑ Schede di Botanica
  4. ↑ Hanelt, Peter. Mansfeld's Encyclopedia of Agricultural and Horticultural Crops. Berlin: springer-Verlag, 2001 — 465-bet. ISBN 3-540-41017-1. 
  5. ↑ Sansavini, Silviero (2002). "Proceedings of the VIIIth International Symposium on Pear". Ferrara-Bologna, Italy: International Society for Horticultural Science. pp. 191–192. 
  6. ↑ Stephan, B.; Wagner, I.; Kleinschmit, J. (2003), Wild apple and pear - Malus sylvestris/Pyrus pyraster: Technical guidelines for genetic conservation and use (PDF), EUFORGEN: European Forest Genetic Resources Programme, 2016-10-20da asl nusxadan (PDF) arxivlandi, qaraldi: 2017-01-19