Pyrus pyraster: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| | |Oʻsimliklar | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
== Tavsif == | == Tavsif == | ||
''Pyrus pyrasterning'' | ''Pyrus pyrasterning'' boʻyi {{Convert|3|-|4|m}} gacha yetadi<ref>Pignatti S. — Flora d’Italia — Edagricole — 1982. Vol. I, pag. 603</ref>. Madaniy shakldan farqli oʻlaroq, novdalarda tikanlar bor. Barglari tuxumsimon, chetlari tishli. Gullari oq rangda. Gullash davri apreldan maygacha davom etadi. Mevalari yoz oxiridan kuzning boshiga qadar pishib yetiladi, diametri {{Convert|1|-|4|cm}}. Ular juda qattiq, burushtiruvchi, lekin shirin taʼmga ega, isteʼmol qilish mumkin. Urugʻlar sentabr oyida pishib etiladi. | ||
Mevalar Pyrus ussuriensis varga oʻxshab kislotali. | Mevalar Pyrus ussuriensis varga oʻxshab kislotali. | ||
Yaxshi sharoitda | Yaxshi sharoitda oʻsgan yovvoyi nok daraxtlari shoxlarining tojga opxshash tuzilishi bilan ajralib turadi. Noqulay sharoitlarda ular boshqa shox shakllarini hosil qiladi, masalan, bir tomonlama yoki juda past tojlar<ref>{{Citation|last=Stephan, B.|last2=Wagner, I.|last3=Kleinschmit, J.|title=Wild apple and pear - ''Malus sylvestris''/''Pyrus pyraster'': Technical guidelines for genetic conservation and use|date=2003|url=http://www.euforgen.org/fileadmin//templates/euforgen.org/upload/Publications/Technical_guidelines/922_Technical_guidelines_for_genetic_conservation_and_use_for_wild_apple_and_pear__Malus_sylvestris_and_Pyrus_pyraster_.pdf|publisher=EUFORGEN: [[European Forest Genetic Resources Programme]]|access-date=2017-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161020173831/http://www.euforgen.org/fileadmin//templates/euforgen.org/upload/Publications/Technical_guidelines/922_Technical_guidelines_for_genetic_conservation_and_use_for_wild_apple_and_pear__Malus_sylvestris_and_Pyrus_pyraster_.pdf|archivedate=2016-10-20}}</ref>. | ||
== Tarqalish == | == Tarqalish == | ||
Yovvoyi nok Gʻarbiy Yevropadan [[Kavkaz|Kavkazgacha]] | Yovvoyi nok Gʻarbiy Yevropadan [[Kavkaz|Kavkazgacha]] boʻlgan hududda uchraydi. Shimoliy Yevropada uchramaydi<ref name="sdb">[http://luirig.altervista.org/flora/taxa/index1.php?scientific-name=pyrus+pyraster Schede di Botanica]</ref><ref name="mansfeld">{{Kitob manbasi|last=Hanelt|first=Peter|title=Mansfeld's Encyclopedia of Agricultural and Horticultural Crops|publisher=springer-Verlag|location=Berlin|year=2001|page=465|isbn=3-540-41017-1}}</ref>. U boshqa nok bilan chatishishi mumkin, masalan, ''Pyrus nivalis'' bilan chatishib ''Pyrus austriaca'' hosil qiladi<ref>{{Cite conference|title=Proceedings of the VIIIth International Symposium on Pear|last=Sansavini|first=Silviero|date=2002|publisher=International Society for Horticultural Science|pages=191–192|location=Ferrara-Bologna, Italy}}</ref>. | ||
== Yashash joyi == | == Yashash joyi == | ||
<gallery> | <gallery> | ||
Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster-2.JPG|''Pyrus piraster butasi'' | Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster-2.JPG|''Pyrus piraster butasi'' | ||
Fayl:Wild Pear Tree in full blossom.JPG|''Pyrus piraster'' | Fayl:Wild Pear Tree in full blossom.JPG|''Pyrus piraster'' toʻliq gullaydi | ||
Fayl:Wild Pear Flowers detail.JPG|''Pyrus piraster gullariga yaqindan'' | Fayl:Wild Pear Flowers detail.JPG|''Pyrus piraster gullariga yaqindan'' | ||
Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster - Perastro.JPG|''Pyrus piraster mevalari'' | Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster - Perastro.JPG|''Pyrus piraster mevalari'' | ||
Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster.JPG|''Pyrus pirasterining mevalari'' | Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster.JPG|''Pyrus pirasterining mevalari'' | ||
Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster-1.JPG|''Pyrus piraster'' barglari | Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster-1.JPG|''Pyrus piraster'' barglari | ||
Fayl:Wildbirne Stammdetail, Pyrus pyraster.jpg|''Pyrus piraster daraxtining | Fayl:Wildbirne Stammdetail, Pyrus pyraster.jpg|''Pyrus piraster daraxtining qobigʻi'' | ||
</gallery> | </gallery> | ||
2026-yil 21-noyabr, 01:38 dagi (joriy) koʻrinishi
| Pyrus pyraster | |
|---|---|
| Pyrus pyraster mevasi | |
| Ilmiy tasniflash | |
| Oʻsimliklar | |
| Yuksak oʻsimliklar | |
| Gulli oʻsimliklar | |
| Ikki urugʻpallalilar | |
| Rosids | |
| Rosales | |
| Raʼnodoshlar | |
| Pyrus | |
P. pyraster
| |
| Binar nomi | |
| Pyrus pyraster | |
| Sinonimlar | |
| |

Pyrus piraster (sin. Pyrus communis subsp. pyraster), shuningdek, Yevropa yovvoyi noki deb ataladi, Raʼnodoshlar oilasiga mansub nok turi. Bu tur Pyrus caucasica (sin. P. communis subsp. caucasica) va xonaki yevropa nokining (Pyrus communis subsp. communis) ajdodi hisoblanadi. Pyrus pirasterini oddiy nokdan ajratish qiyin. Pyrus piraster 100 yildan 150 yilgacha yashashi mumkin.
Tavsif
[tahrir | manbasini tahrirlash]Pyrus pyrasterning boʻyi 3–4 metr (9.8–13.1 ft) gacha yetadi[1]. Madaniy shakldan farqli oʻlaroq, novdalarda tikanlar bor. Barglari tuxumsimon, chetlari tishli. Gullari oq rangda. Gullash davri apreldan maygacha davom etadi. Mevalari yoz oxiridan kuzning boshiga qadar pishib yetiladi, diametri 1–4 centimetr (0.39–1.57 in). Ular juda qattiq, burushtiruvchi, lekin shirin taʼmga ega, isteʼmol qilish mumkin. Urugʻlar sentabr oyida pishib etiladi.
Mevalar Pyrus ussuriensis varga oʻxshab kislotali.
Yaxshi sharoitda oʻsgan yovvoyi nok daraxtlari shoxlarining tojga opxshash tuzilishi bilan ajralib turadi. Noqulay sharoitlarda ular boshqa shox shakllarini hosil qiladi, masalan, bir tomonlama yoki juda past tojlar[2].
Tarqalish
[tahrir | manbasini tahrirlash]Yovvoyi nok Gʻarbiy Yevropadan Kavkazgacha boʻlgan hududda uchraydi. Shimoliy Yevropada uchramaydi[3][4]. U boshqa nok bilan chatishishi mumkin, masalan, Pyrus nivalis bilan chatishib Pyrus austriaca hosil qiladi[5].
Yashash joyi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Yovvoyi nok deyarli barcha tuproqlarda oʻsishi mumkin, yuqori kislotali tuproqdan tashqari. Biroq, raqobatbardoshligi zaifligi tufayli, tur asosan ekstremal yoki chekka joylarda mavjud. Uning ildizlari quruq tuproqlarda oʻsishiga imkon beradi. Daraxt koʻp yorugʻlikni talab qiladi[6]. U salqin iqlimi boʻlgan chakalakzorlar va ochiq oʻrmonlarda, pasttekisliklarda, adirlarda va baʼzan togʻlarda uchraydi.
Britaniyadagi yovvoyi nok
[tahrir | manbasini tahrirlash]Angliyaning janubi-gʻarbiy qismida yovvoyi holda topilgan nokning yana bir turi, Plimut noki (Pyrus cordata) Bretandan olib kelingan oʻsimliklardan kelib chiqqan deb taxmin qilinadi.
Galereya
[tahrir | manbasini tahrirlash]-
Pyrus piraster butasi
-
Pyrus piraster toʻliq gullaydi
-
Pyrus piraster gullariga yaqindan
-
Pyrus piraster mevalari
-
Pyrus pirasterining mevalari
-
Pyrus piraster barglari
-
Pyrus piraster daraxtining qobigʻi
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Pignatti S. — Flora d’Italia — Edagricole — 1982. Vol. I, pag. 603
- ↑ Stephan, B.; Wagner, I.; Kleinschmit, J. (2003), Wild apple and pear - Malus sylvestris/Pyrus pyraster: Technical guidelines for genetic conservation and use (PDF), EUFORGEN: European Forest Genetic Resources Programme, 2016-10-20da asl nusxadan (PDF) arxivlandi, qaraldi: 2017-01-19
- ↑ Schede di Botanica
- ↑ Hanelt, Peter. Mansfeld's Encyclopedia of Agricultural and Horticultural Crops. Berlin: springer-Verlag, 2001 — 465-bet. ISBN 3-540-41017-1.
- ↑ Sansavini, Silviero (2002). "Proceedings of the VIIIth International Symposium on Pear". Ferrara-Bologna, Italy: International Society for Horticultural Science. pp. 191–192.
- ↑ Stephan, B.; Wagner, I.; Kleinschmit, J. (2003), Wild apple and pear - Malus sylvestris/Pyrus pyraster: Technical guidelines for genetic conservation and use (PDF), EUFORGEN: European Forest Genetic Resources Programme, 2016-10-20da asl nusxadan (PDF) arxivlandi, qaraldi: 2017-01-19