Pomir-Olay togʻlari
{{Togʻ | nomi = Pomir-Olay<br>{{lang-ru|Памиро-Алай}} | tasvir = Anzob_mountains.jpg | Tasvir izohi = Anzob dovoni yaqinidagi Zarafshon tizmasi koʻrinishi | Boshqa nomi = | Joylashuvi = Tojikiston | Koordinat = | Togʻ tizmasi = Pomir | Balandligi = 900 E/W | Eni = 150 E/W | Choʻqqisi = Pik Skalisty | Balandligi = 5621 m. | Geologik yoshi = | Ilk koʻtarilishi = | Kislorodni ilk chiqishi = | Eng qulay yoʻl = yoʻq }}
'''Pomir-Olay''' — (''Pomiro-Olay'' deb ham ataladi, {{lang-ru|Памиро-Алай}}) Oʻrta Osiyoning janubi-sharqidagi togʻli oʻlka. Fargʻona vodiysidan janubida, Tojikiston (shim.-sharqsa), Oʻzbekiston Respublikasi (gʻarbda) va Turkmenistan (jan, gʻarbda) hududlarida joylashgan. HisorOlay togʻlari, Tojikiston depressiyasi va Pomir kabi 3 asosiy qismdan iborat.<ref>OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> Tyan-Shan togʻlaridan gʻarbga choʻzilgan toʻrtta asosiy togʻ tizmalarini oʻz ichiga oladi va Pomirning asosiy tizmasidan shimolda joylashgan. Ular turlicha Tyan-Shan<ref name=burt>{{cite journal|url=http://ginras.ru/struct/21/10/files/B-2000a-E.pdf|journal=Tectonophysics|volume= 319|year=2000|pages=69–92|title=Cenozoic crustal shortening between the Pamir and Tien Shan and a reconstruction of the Pamir–Tien Shan transition zone for the Cretaceous and Palaeogene|author=V.S. Burtman|issue=2 |doi=10.1016/S0040-1951(00)00022-6 }}</ref>, Pomir<ref name=merzl>{{cite book|url={{Google books|3VznhD-4A_IC|page=377|plainurl=yes}}|year=2002|pages=377–402|title=The Physical Geography of Northern Eurasia|chapter=16 The Mountains of Central Asia and Kazakhstan|author=Irina Merzlyakova|isbn=978-0-19-823384-8}}</ref> yoki alohida togʻlar tizimi tarkibiga<ref>{{cite journal|journal=Quaternary Research|volume= 91|year=2019|pages=81–95|title=Last 1100 yr of precipitation variability in western central Asia as revealed by tree-ring data from the Pamir-Alay|author1=Magdalena Opała-Owczarek|author2=Tadeusz Niedźwiedź|doi=10.1017/qua.2018.21 |s2cid=135070111 |doi-access=free}}</ref> kiradi. „Pomiro-Oloy“ atamasi, shuningdek, Pomir, Pomir-Oloy (keyinchalik „Hissaro-Oloy“ deb yuritilgan)ni oʻz ichiga olgan togʻli hududga nisbatan ham qoʻllanadi<ref>[http://bse.sci-lib.com/article086490.html Pamiro-Alay], Great Soviet Encyclopedia</ref><ref name="giss">[http://bse.sci-lib.com/article010742.html Gissaro-Alay], Great Soviet Encyclopedia</ref>.
Pomir-Oloy shimolda Sirdaryo (Fargʻona vodiysi) va janubda Vaxsh daryosi oraligʻida joylashgan<ref name=merzl/>. Uning eng baland choʻqqisi — Pik Skalisty, 5621 metrdir<ref>Sovet Ittifoqi harbiy xaritasi 1:500.000 J-42-B</ref>. Pomir-Oloyning uzunligi gʻarbiy-sharqiy yoʻnalishda taxminan 900 km, gʻarbiy qismida esa 150 km gacha<ref name=giss/>.
== Asosiy tizmalar == Pomir-Oloy quyidagi togʻ tizmalariga boʻlinadi:<ref name=burt/> * Turkiston tizmasi (5,621 m) * Olay tizmasi (5,544 m) * Zarafshon tizmasi (5,489 m), Fon togʻlarini ham oʻz ichiga oladi * Hisor tizmasi (4,643 m), Koʻhitang tizmasini ham oʻz ichiga oladi
== Manbalar == {{manbalar}}
== Havolalar == {{Tashqi havolalar}} {{geo-stub}} {{Tajikistan-geo-stub}} {{Uzbekistan-geo-stub}}
{{OʻzME}}