Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Poltergeist: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
'''Poltergeist''' (nemis ''poltern''  - "shtirlash", "taqillatish" va nemis ''Geist''  - " ruh ", so'zma-so'z - ''"shovqinli ruh"'') - ma'lum bir mistik mavjudot bilan bog'liq bo'lmagan mistik va paranormal tabiatga tegishli bo'lgan hodisalarning umumiy nomi. yoki folklor xarakteri (''jinlar , sharpalar'' va boshqalar). Qoida tariqasida, poltergeistning harakatlariga begona shovqinlar (taqillatish, qadam tovushi), ob'ektlarning yo'qolishi yoki o'z-o'zidan harakatlanishi, shuningdek yong'inlar kiradi.
'''Poltergeist''' (nemis ''poltern''  - "shtirlash", "taqillatish" va nemis ''Geist''  - " ruh ", soʻzma-soʻz - ''"shovqinli ruh"'') — maʼlum bir mistik mavjudot bilan bogʻliq boʻlmagan mistik va paranormal tabiatga tegishli boʻlgan hodisalarning umumiy nomi. yoki folklor xarakteri (''jinlar , sharpalar'' va boshqalar). Qoida tariqasida, poltergeistning harakatlariga begona shovqinlar (taqillatish, qadam tovushi), obʼektlarning yoʻqolishi yoki oʻz-oʻzidan harakatlanishi, shuningdek yongʻinlar kiradi.


== '''Poltergeist "o'zini namoyon qiladi":''' ==
== '''Poltergeist "oʻzini namoyon qiladi":''' ==


* akustik (binodagi manbasini aniqlash qiyin bo'lgan barcha turdagi tovushlar - g'o'ng'irlash, bo'kirish, shovqin, shtirlash, devorlarga, polga va shiftga urish, tirnash xususiyati, shuningdek, inson qichqiriqlari va ingrashga va inqillashga o'xshash tovushlar);[[Fayl:Poltergeist-Therese Selles.jpg|thumb|Poltergeyts haqida fransuz jurnalida]]
* akustik (binodagi manbasini aniqlash qiyin boʻlgan barcha turdagi tovushlar - gʻoʻngʻirlash, boʻkirish, shovqin, shtirlash, devorlarga, polga va shiftga urish, tirnash xususiyati, shuningdek, inson qichqiriqlari va ingrashga va inqillashga oʻxshash tovushlar);[[Fayl:Poltergeist-Therese Selles.jpg|thumb|Poltergeyts haqida fransuz jurnalida]]
* kinematik ("harakatlanuvchi" ob'ektlar, deraza va eshiklarni taqillatish, yo'q joydan suyuqlik paydo bo'lishi);
* kinematik ("harakatlanuvchi" obʼektlar, deraza va eshiklarni taqillatish, yoʻq joydan suyuqlik paydo boʻlishi);
* termal (taxminan ob'ektlarning haroratini muzlash yoki yonishgacha o'zgartirish orqali),
* termal (taxminan obʼektlarning haroratini muzlash yoki yonishgacha oʻzgartirish orqali),
* boshqa yo'llar bilan - go'yo "ta'sir", xususan, elektr va elektron uskunalardagi shovqin, uzulib qolish va ularning o’chib qolishi  .
* boshqa yoʻllar bilan - goʻyo "taʼsir", xususan, elektr va elektron uskunalardagi shovqin, uzulib qolish va ularning oʻchib qolishi  .


== '''Poltergeistning odamga ta'siri:''' ==
== '''Poltergeistning odamga taʼsiri:''' ==
Poltergeistning odamga ta'siri haqida parapsixologlar bir fikrga kelishmagan. Umuman olganda, u hech qachon odamlarga jiddiy jismoniy zarar yetkazmaydi (kvartira egasiga otilgan pichoq nishonga yetmasdan to'xtab, tushib qolgan holatlar mavjud). Lekin, shuningdek, istisnolar haqida xabarlar bor edi,  poltergeist sabab og'riqlar va ko'karishlarning paydo bo’lishi. Parapsixologik adabiyotda tasvirlangan yagona holat, poltergeist go'yoki odamning o'limiga sabab bo'lgan (" Qo'ng'iroq jodugar ") hali ham bu hodisa tadqiqotchilari o'rtasida bahs mavzusi bo'lib qolmoqda.
Poltergeistning odamga taʼsiri haqida parapsixologlar bir fikrga kelishmagan. Umuman olganda, u hech qachon odamlarga jiddiy jismoniy zarar yetkazmaydi (kvartira egasiga otilgan pichoq nishonga yetmasdan toʻxtab, tushib qolgan holatlar mavjud). Lekin, shuningdek, istisnolar haqida xabarlar bor edi,  poltergeist sabab ogʻriqlar va koʻkarishlarning paydo boʻlishi. Parapsixologik adabiyotda tasvirlangan yagona holat, poltergeist goʻyoki odamning oʻlimiga sabab boʻlgan (" Qoʻngʻiroq jodugar ") hali ham bu hodisa tadqiqotchilari oʻrtasida bahs mavzusi boʻlib qolmoqda.


== Poltergeistning  paydo bo'lishi: ==
== Poltergeistning  paydo boʻlishi: ==
Paranormal tadqiqotchi Gilan Shervud poltergeistning "paydo bo’lishida" ketma-ket besh bosqichni aniqlaydi:
Paranormal tadqiqotchi Gilan Shervud poltergeistning "paydo boʻlishida" ketma-ket besh bosqichni aniqlaydi:


1) hissiy (sezgilar va hidlar darajasida),
1) hissiy (sezgilar va hidlar darajasida),


2) kommunikativ (ingillagan ovozlar va tushunarsiz tovushlar, xonalarda nafas olishga o’xshash tovushlar),
2) kommunikativ (ingillagan ovozlar va tushunarsiz tovushlar, xonalarda nafas olishga oʻxshash tovushlar),


3) jismoniy (tegish, elektr jihozlarini yoqish va o'chirish, derazalar, eshiklar va alohida narsalarning harakati),
3) jismoniy (tegish, elektr jihozlarini yoqish va oʻchirish, derazalar, eshiklar va alohida narsalarning harakati),


4) mazmunli (ob'ektlarni tashlash, qo'rquvni keltirib chiqarishga qaratilgan qasddan harakatlar),
4) mazmunli (obʼektlarni tashlash, qoʻrquvni keltirib chiqarishga qaratilgan qasddan harakatlar),


5) tajovuzkor (tishlash, zarbalar, devorlarda qon paydo bo'lishi, tahdidli yozuvlar, jabrlanuvchida tushunarsiz og'riqli holatlarning paydo bo'lishi).
5) tajovuzkor (tishlash, zarbalar, devorlarda qon paydo boʻlishi, tahdidli yozuvlar, jabrlanuvchida tushunarsiz ogʻriqli holatlarning paydo boʻlishi).


Beshinchi bosqichga yetganida, faollik cho'qqisiga chiqqan poltergeist to'satdan so'nadi va bir muncha vaqt o'tgach, siklni birinchi bosqichdan boshlab yana paydo bo'ladi.
Beshinchi bosqichga yetganida, faollik choʻqqisiga chiqqan poltergeist toʻsatdan soʻnadi va bir muncha vaqt oʻtgach, siklni birinchi bosqichdan boshlab yana paydo boʻladi.


== Statistik ma'lumotlar: ==
== Statistik maʼlumotlar: ==
1970-yillarda parapsixologlar Alan Gold va A. D. Kornell 1800-yildan beri to'plangan dalillarni kompyuter tahlilini o'tkazdilar va quyidagi statistik ma’lumotni ishlab chiqdilar:
1970-yillarda parapsixologlar Alan Gold va A. D. Kornell 1800-yildan beri toʻplangan dalillarni kompyuter tahlilini oʻtkazdilar va quyidagi statistik maʼlumotni ishlab chiqdilar:


64% da ob'ektlar harakati bo'lgan,
64% da obʼektlar harakati boʻlgan,


58% - faollik tunda namoyon bo'ldi,
58% - faollik tunda namoyon boʻldi,


48% - taqillatishlar bor edi,
48% - taqillatishlar bor edi,
24% - poltergeist faoliyati bir yildan ortiq davom etdi,
24% - poltergeist faoliyati bir yildan ortiq davom etdi,


16% - poltergeist va agent o'rtasida to'g'ridan-to'g'ri aloqa o'rnatildi.
16% - poltergeist va agent oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri aloqa oʻrnatildi.


== Tushuntirishga urinishlar: ==
== Tushuntirishga urinishlar: ==
<nowiki>XIX</nowiki> asrning o'rtalariga qadar poltergeist ko'rinishlar so'zsiz "iblisning fitnalari" ga tegishli edi. Poltergeistning birinchi tadqiqotchilari orasida OPI asoschilari ser Uilyam Barret va Fredrik V. Myers bo'lib, ikkinchisi poltergeist va [[Ruh 5:13|ruh]] o'rtasidagi tub farqni darhol ta'kidladilar. Hodisani o'rganishga ilmiy yondashuv faqat <nowiki>XX</nowiki> asrning birinchi yarmida, Nandor Fodor va Garri Prays ish boshlaganida qo'llanila boshlandi.
<nowiki>XIX</nowiki> asrning oʻrtalariga qadar poltergeist koʻrinishlar soʻzsiz "iblisning fitnalari" ga tegishli edi. Poltergeistning birinchi tadqiqotchilari orasida OPI asoschilari ser Uilyam Barret va Fredrik V. Myers boʻlib, ikkinchisi poltergeist va [[Ruh 5:13|ruh]] oʻrtasidagi tub farqni darhol taʼkidladilar. Hodisani oʻrganishga ilmiy yondashuv faqat <nowiki>XX</nowiki> asrning birinchi yarmida, Nandor Fodor va Garri Prays ish boshlaganida qoʻllanila boshlandi.


XX asrning 30-yillarida psixolog va parapsixolog Nandor Fodor nazariyani ilgari surdi, unga ko'ra poltergeist "ruhlar" tomonidan emas, balki bostirilgan his-tuyg'ular (g'azab, nafrat, achchiqlanish) jamlangan inson psixikasi tomonidan yuzaga keladi. Fodor birinchi bo'lib poltergeist g'oyasini ichki tajovuzni keltirib chiqaradigan (yoki rivojlanayotgan kasallik) o'smir psixikasining "psixik proektsiyasi" sifatida shakllantirdi.
XX asrning 30-yillarida psixolog va parapsixolog Nandor Fodor nazariyani ilgari surdi, unga koʻra poltergeist "ruhlar" tomonidan emas, balki bostirilgan his-tuygʻular (gʻazab, nafrat, achchiqlanish) jamlangan inson psixikasi tomonidan yuzaga keladi. Fodor birinchi boʻlib poltergeist gʻoyasini ichki tajovuzni keltirib chiqaradigan (yoki rivojlanayotgan kasallik) oʻsmir psixikasining "psixik proektsiyasi" sifatida shakllantirdi.


Odatda poltergeistning manbai balog'at bosqichiga kirgan o'smirning ezilgan ruhiyatidir. Asab tizimining ba'zi vaqtinchalik anomaliyalari tufayli uning energiya bulog'i sirli ravishda to'g'rilanadi, o'zining jonlantirilgan proektsiyasini kosmosga tashlaydi va tosh otadi, idish-tovoqlarni buzadi va qo'liga kelgan hamma narsani buzadigan yovuz ko'rinmas odamga aylanadi.
Odatda poltergeistning manbai balogʻat bosqichiga kirgan oʻsmirning ezilgan ruhiyatidir. Asab tizimining baʼzi vaqtinchalik anomaliyalari tufayli uning energiya bulogʻi sirli ravishda toʻgʻrilanadi, oʻzining jonlantirilgan proektsiyasini kosmosga tashlaydi va tosh otadi, idish-tovoqlarni buzadi va qoʻliga kelgan hamma narsani buzadigan yovuz koʻrinmas odamga aylanadi.


Shuningdek, u Angliyadagi poltergeistning eng shov-shuvli holatlarini, xususan, Tornton Xitda (1938) ayol ko'rinmas "vampir" hujumiga uchraganligi poltergeistni tekshirish va tahlil qilish orqali o'z nazariyasi samaradorligini muvaffaqiyatli namoyish etdi.
Shuningdek, u Angliyadagi poltergeistning eng shov-shuvli holatlarini, xususan, Tornton Xitda (1938) ayol koʻrinmas "vampir" hujumiga uchraganligi poltergeistni tekshirish va tahlil qilish orqali oʻz nazariyasi samaradorligini muvaffaqiyatli namoyish etdi.


Fodorning izdoshlaridan biri , Shimoliy Karolina shtatining Durham shahridagi Psixik tadqiqotlar jamg'armasi direktori Uilyam J. Roll. 1960-yillardan boshlab, Roll poltergeistlarning (eski va zamonaviy) 116 ta hisobotini tahlil qildi va u "takroriy spontan psixokinez" (takroriy spontan psixokinez) deb ataydigan umumiy omilni topdi., RSPK) va bu ratsional tushuntirishga zid bo'lgan jismoniy ta'sirga olib keladi. U Fodorning fikrini tasdiqladi, qoida tariqasida, bola yoki o'smir poltergeistning markazida bo'lib, u behush PK yordamida boshqalarni jazosiz "qasos olish" imkoniyatini topadi. Rollning kuzatishlariga ko'ra, qizlar ko'pincha poltergeistning "agentlari" bo'lishadi: ularning barchasi o'zlari narsalarning yoki yong'inning harakatiga sabab bo'lganini anglamaydilar, lekin ichki tomondan ular sodir bo'layotgan narsadan qoniqish his qiladilar.
Fodorning izdoshlaridan biri , Shimoliy Karolina shtatining Durham shahridagi Psixik tadqiqotlar jamgʻarmasi direktori Uilyam J. Roll. 1960-yillardan boshlab, Roll poltergeistlarning (eski va zamonaviy) 116 ta hisobotini tahlil qildi va u "takroriy spontan psixokinez" (takroriy spontan psixokinez) deb ataydigan umumiy omilni topdi., RSPK) va bu ratsional tushuntirishga zid boʻlgan jismoniy taʼsirga olib keladi. U Fodorning fikrini tasdiqladi, qoida tariqasida, bola yoki oʻsmir poltergeistning markazida boʻlib, u behush PK yordamida boshqalarni jazosiz "qasos olish" imkoniyatini topadi. Rollning kuzatishlariga koʻra, qizlar koʻpincha poltergeistning "agentlari" boʻlishadi: ularning barchasi oʻzlari narsalarning yoki yongʻinning harakatiga sabab boʻlganini anglamaydilar, lekin ichki tomondan ular sodir boʻlayotgan narsadan qoniqish his qiladilar.


Shunga o'xshash fikrlarni parapsixolog Kreyg Hamilton-Parker ham bildirgan, u "ta'riflangan poltergeist holatlarining aksariyati baxtsiz bolalikni boshdan kechirgan o'smirlar atrofida yuzaga keladi" deb hisoblagan. Institut qoshidagi Parapsixologiya markazi ilmiy xodimlari. Shimoliy Karolinadagi Dyuk universiteti J.B Reyn (Reyn tadqiqot markazi Parapsixologiya instituti) ham poltergeistik faoliyat psixologik jarohatning jismoniy ifodasidir degan xulosaga keldi. Bunday nazariyalar psixologik muammolari bo'lmagan holatlarni tushuntirmaydi. Poltergeist namoyon bo'lganda: uyda bolalar yo'q yoki oilada umuman o'smirlar yo'q.
Shunga oʻxshash fikrlarni parapsixolog Kreyg Hamilton-Parker ham bildirgan, u "taʼriflangan poltergeist holatlarining aksariyati baxtsiz bolalikni boshdan kechirgan oʻsmirlar atrofida yuzaga keladi" deb hisoblagan. Institut qoshidagi Parapsixologiya markazi ilmiy xodimlari. Shimoliy Karolinadagi Dyuk universiteti J.B Reyn (Reyn tadqiqot markazi Parapsixologiya instituti) ham poltergeistik faoliyat psixologik jarohatning jismoniy ifodasidir degan xulosaga keldi. Bunday nazariyalar psixologik muammolari boʻlmagan holatlarni tushuntirmaydi. Poltergeist namoyon boʻlganda: uyda bolalar yoʻq yoki oilada umuman oʻsmirlar yoʻq.


Kognitiv nevrolog Mishel Persingerning ta'kidlashicha, geomagnit maydon poltergeistlarning sababidir.
Kognitiv nevrolog Mishel Persingerning taʼkidlashicha, geomagnit maydon poltergeistlarning sababidir.


<nowiki>XX</nowiki> asrning ikkinchi yarmida ba'zi olimlar bu hodisaning ilmiy izohini topishga harakat qilishdi. Fizik Devid Tyorner poltergeist va shar chaqmoqlari  bir xil tabiat hodisalari va o'xshash jismoniy ta'sirlarni keltirib chiqarishini taklif qildi. "Psevdo-psixik" fenomeni atamasi paydo bo'ldi: bu poltergeistning namoyon bo'lishiga hali o'rganilmagan jismoniy kuchlar sabab bo'lganligini anglatadi.
<nowiki>XX</nowiki> asrning ikkinchi yarmida baʼzi olimlar bu hodisaning ilmiy izohini topishga harakat qilishdi. Fizik Devid Tyorner poltergeist va shar chaqmoqlari  bir xil tabiat hodisalari va oʻxshash jismoniy taʼsirlarni keltirib chiqarishini taklif qildi. "Psevdo-psixik" fenomeni atamasi paydo boʻldi: bu poltergeistning namoyon boʻlishiga hali oʻrganilmagan jismoniy kuchlar sabab boʻlganligini anglatadi.


Parapsixolog Uilyam J. Roll va Dyuk universiteti fizigi Hal Pathoff hech qanday sababsiz ob'ektlarning harakati nol nuqta deb ataladigan sohadagi anomaliyalardan kelib chiqishi mumkin, deb hisoblashadi. Bu fikr Rollning Unleashed kitobida batafsil yoritilgan, Dean Radinning Entangled Minds va Meri D. Jones ' Fan [33] da eslatib o'tilgan.
Parapsixolog Uilyam J. Roll va Dyuk universiteti fizigi Hal Pathoff hech qanday sababsiz obʼektlarning harakati nol nuqta deb ataladigan sohadagi anomaliyalardan kelib chiqishi mumkin, deb hisoblashadi. Bu fikr Rollning Unleashed kitobida batafsil yoritilgan, Dean Radinning Entangled Minds va Meri D. Jones ' Fan [33] da eslatib oʻtilgan.


Kanadalik ixtirochi Jon Xatchinson (Xatchinson effekti) laboratoriyada poltergeistning ba'zi ko'rinishlarini (levitatsiya, ob'ektlarning yo'qolishi) takrorlagan (va shu bilan birga Filadelfiya tajribasining sirini ochgan). Biroq, bularning barchasi poltergeistning ovozlar, qahqaha, ko'zgu yuzalarida yozuvlar yoki olov kabi ko'rinishlarini tushuntirmaydi.
Kanadalik ixtirochi Jon Xatchinson (Xatchinson effekti) laboratoriyada poltergeistning baʼzi koʻrinishlarini (levitatsiya, obʼektlarning yoʻqolishi) takrorlagan (va shu bilan birga Filadelfiya tajribasining sirini ochgan). Biroq, bularning barchasi poltergeistning ovozlar, qahqaha, koʻzgu yuzalarida yozuvlar yoki olov kabi koʻrinishlarini tushuntirmaydi.


== Folklorda ==
== Folklorda ==
Folklor poltergeistning paydo bo'lishini o'liklarning ruhlari - ruhlar, jinlar va yovuz sehrgarlar bilan bog'laydi. Turli mamlakatlarning dinlarida poltergeistning namoyon bo'lishi yovuz ruhlar va jinlar bilan bog'liq bo'lib, ular maxsus jin chiqarish marosimlari yordamida haydab chiqariladi.
Folklor poltergeistning paydo boʻlishini oʻliklarning ruhlari - ruhlar, jinlar va yovuz sehrgarlar bilan bogʻlaydi. Turli mamlakatlarning dinlarida poltergeistning namoyon boʻlishi yovuz ruhlar va jinlar bilan bogʻliq boʻlib, ular maxsus jin chiqarish marosimlari yordamida haydab chiqariladi.


'''''Xulq-atvoriga qarab, poltergeytslar uch toifaga bo'linadi:'''''
'''''Xulq-atvoriga qarab, poltergeytslar uch toifaga boʻlinadi:'''''


* ''klassik;''
* ''klassik;''
* ''yomon;''
* ''yomon;''
* ''kulgili – kulgu uyg’otadigan " barabashka " deb ataladi [35]''.
* ''kulgili – kulgu uygʻotadigan " barabashka " deb ataladi [35]''.


Klassik poltergeistning namoyon bo'lishining belgisi, uyga qaytib kelganda, ag'darilgan mebel yoki yonib ketgan choyshabni, pol yoki devorlarga to'kilgan suvni, shiftni ho’l bo’lganligi  (sabablar bo'lmaganda) uyda hech kim yo'qligidagi harakatlaridir. Ta'riflangan ko'rinishlarning 80% gacha klassik poltergeistga tegishli. Qoida tariqasida, poltergeist to'satdan boshlanadi va to'xtaydi va bir necha oydan bir necha yilgacha davom etishi mumkin, lekin odatda kamida bir oy davom etadi, ba'zi hollarda poltergeist tashuvchilari sababli umr bo'yi qolishi mumkin.
Klassik poltergeistning namoyon boʻlishining belgisi, uyga qaytib kelganda, agʻdarilgan mebel yoki yonib ketgan choyshabni, pol yoki devorlarga toʻkilgan suvni, shiftni hoʻl boʻlganligi  (sabablar boʻlmaganda) uyda hech kim yoʻqligidagi harakatlaridir. Taʼriflangan koʻrinishlarning 80% gacha klassik poltergeistga tegishli. Qoida tariqasida, poltergeist toʻsatdan boshlanadi va toʻxtaydi va bir necha oydan bir necha yilgacha davom etishi mumkin, lekin odatda kamida bir oy davom etadi, baʼzi hollarda poltergeist tashuvchilari sababli umr boʻyi qolishi mumkin.


== Filmlar ==
== Filmlar ==
Amitvillya dahshati (film seriyasi)
Amitvillya dahshati (film seriyasi)


== Video o'yinlar ==
== Video oʻyinlar ==
'''Splatterhouse''' , o’yinida ikkinchi darajali xo'jayin - improvizatsiya qilingan narsalar bilan bosh qahramonga hujum qiladigan poltergeist. Poltergeist qurol sifatida ishlatgan barcha narsalarni yo'q qilgandan so'ng, u uydan deraza orqali chiqib ketadi va bir vaqtning o'zida bosh qahramonning katta qandilini taqillatadi.
'''Splatterhouse''' , oʻyinida ikkinchi darajali xoʻjayin - improvizatsiya qilingan narsalar bilan bosh qahramonga hujum qiladigan poltergeist. Poltergeist qurol sifatida ishlatgan barcha narsalarni yoʻq qilgandan soʻng, u uydan deraza orqali chiqib ketadi va bir vaqtning oʻzida bosh qahramonning katta qandilini taqillatadi.


'''Ghosthunter''' konsol o'yinida poltergeist o'ta dushman arvohlardan biri bo'lib, ular suvga yoki tutunga tushmaguncha ko'rinmaydi va telekinetik qobiliyatlardan faol foydalanadi (har xil narsalarni otish), vahshiyona kulgi chiqaradi.
'''Ghosthunter''' konsol oʻyinida poltergeist oʻta dushman arvohlardan biri boʻlib, ular suvga yoki tutunga tushmaguncha koʻrinmaydi va telekinetik qobiliyatlardan faol foydalanadi (har xil narsalarni otish), vahshiyona kulgi chiqaradi.


'''S.T.A.L.K.E.R''' seriyasining kompyuter o'yinlarida poltergeist mutantlardan biridir. Uning bir nechta turlari bor - elektr va olovli. Elektr poltergeisti telekinetik qobiliyatlari tufayli o'yinchiga turli xil narsalarni uloqtiradi, olovli esa olov bilan "kuydiradi". O'yinda poltergeistlar ko'rinadi, shuning uchun ularni o'ldirish mumkin. Bundan tashqari, S.T.A.L.K.E.R Call of Pripyatga ko'ra, poltergeist harakatga javob beradi. Adabiy turkum kitoblaridan birida bu mutant o'z turiga ham, odamga ham har qanday his-tuyg'ularni namoyon qilishi mumkinligi haqidagi versiya ilgari surilgan.
'''S.T.A.L.K.E.R''' seriyasining kompyuter oʻyinlarida poltergeist mutantlardan biridir. Uning bir nechta turlari bor - elektr va olovli. Elektr poltergeisti telekinetik qobiliyatlari tufayli oʻyinchiga turli xil narsalarni uloqtiradi, olovli esa olov bilan "kuydiradi". Oʻyinda poltergeistlar koʻrinadi, shuning uchun ularni oʻldirish mumkin. Bundan tashqari, S.T.A.L.K.E.R Call of Pripyatga koʻra, poltergeist harakatga javob beradi. Adabiy turkum kitoblaridan birida bu mutant oʻz turiga ham, odamga ham har qanday his-tuygʻularni namoyon qilishi mumkinligi haqidagi versiya ilgari surilgan.


'''Sims 3: Karyera''' simulyatorida Ghostbuster kasbini tanlashda poltergeist mebelda yashaydigan arvohdir. O'yinchi vazifani bajarish uchun Ghostbreaker bilan arvohni mebeldan chiqarib yuborishi kerak.
'''Sims 3: Karyera''' simulyatorida Ghostbuster kasbini tanlashda poltergeist mebelda yashaydigan arvohdir. Oʻyinchi vazifani bajarish uchun Ghostbreaker bilan arvohni mebeldan chiqarib yuborishi kerak.


Phasmophobia kompyuter o'yinida poltergeist arvohlarning 24 turidan biridir. Poltergeistning boshqa arvohlardan farqi shundaki, u eshiklarni chertib, turli narsalarni uloqtira oladi. Faol bo'lganda, poltergeist o'yinchining aql-idrokini sezilarli darajada kamaytirishi mumkin.
Phasmophobia kompyuter oʻyinida poltergeist arvohlarning 24 turidan biridir. Poltergeistning boshqa arvohlardan farqi shundaki, u eshiklarni chertib, turli narsalarni uloqtira oladi. Faol boʻlganda, poltergeist oʻyinchining aql-idrokini sezilarli darajada kamaytirishi mumkin.


== Adabiyotlar ==
== Adabiyotlar ==

2026-yil 21-noyabr, 00:55 dagi (joriy) koʻrinishi

Poltergeist (nemis poltern  - "shtirlash", "taqillatish" va nemis Geist  - " ruh ", soʻzma-soʻz - "shovqinli ruh") — maʼlum bir mistik mavjudot bilan bogʻliq boʻlmagan mistik va paranormal tabiatga tegishli boʻlgan hodisalarning umumiy nomi. yoki folklor xarakteri (jinlar , sharpalar va boshqalar). Qoida tariqasida, poltergeistning harakatlariga begona shovqinlar (taqillatish, qadam tovushi), obʼektlarning yoʻqolishi yoki oʻz-oʻzidan harakatlanishi, shuningdek yongʻinlar kiradi.

Poltergeist "oʻzini namoyon qiladi":

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  • akustik (binodagi manbasini aniqlash qiyin boʻlgan barcha turdagi tovushlar - gʻoʻngʻirlash, boʻkirish, shovqin, shtirlash, devorlarga, polga va shiftga urish, tirnash xususiyati, shuningdek, inson qichqiriqlari va ingrashga va inqillashga oʻxshash tovushlar);
    Poltergeist-Therese Selles
    Poltergeyts haqida fransuz jurnalida
  • kinematik ("harakatlanuvchi" obʼektlar, deraza va eshiklarni taqillatish, yoʻq joydan suyuqlik paydo boʻlishi);
  • termal (taxminan obʼektlarning haroratini muzlash yoki yonishgacha oʻzgartirish orqali),
  • boshqa yoʻllar bilan - goʻyo "taʼsir", xususan, elektr va elektron uskunalardagi shovqin, uzulib qolish va ularning oʻchib qolishi  .

Poltergeistning odamga taʼsiri:

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Poltergeistning odamga taʼsiri haqida parapsixologlar bir fikrga kelishmagan. Umuman olganda, u hech qachon odamlarga jiddiy jismoniy zarar yetkazmaydi (kvartira egasiga otilgan pichoq nishonga yetmasdan toʻxtab, tushib qolgan holatlar mavjud). Lekin, shuningdek, istisnolar haqida xabarlar bor edi,  poltergeist sabab ogʻriqlar va koʻkarishlarning paydo boʻlishi. Parapsixologik adabiyotda tasvirlangan yagona holat, poltergeist goʻyoki odamning oʻlimiga sabab boʻlgan (" Qoʻngʻiroq jodugar ") hali ham bu hodisa tadqiqotchilari oʻrtasida bahs mavzusi boʻlib qolmoqda.

Poltergeistning paydo boʻlishi:

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Paranormal tadqiqotchi Gilan Shervud poltergeistning "paydo boʻlishida" ketma-ket besh bosqichni aniqlaydi:

1) hissiy (sezgilar va hidlar darajasida),

2) kommunikativ (ingillagan ovozlar va tushunarsiz tovushlar, xonalarda nafas olishga oʻxshash tovushlar),

3) jismoniy (tegish, elektr jihozlarini yoqish va oʻchirish, derazalar, eshiklar va alohida narsalarning harakati),

4) mazmunli (obʼektlarni tashlash, qoʻrquvni keltirib chiqarishga qaratilgan qasddan harakatlar),

5) tajovuzkor (tishlash, zarbalar, devorlarda qon paydo boʻlishi, tahdidli yozuvlar, jabrlanuvchida tushunarsiz ogʻriqli holatlarning paydo boʻlishi).

Beshinchi bosqichga yetganida, faollik choʻqqisiga chiqqan poltergeist toʻsatdan soʻnadi va bir muncha vaqt oʻtgach, siklni birinchi bosqichdan boshlab yana paydo boʻladi.

Statistik maʼlumotlar:

[tahrir | manbasini tahrirlash]

1970-yillarda parapsixologlar Alan Gold va A. D. Kornell 1800-yildan beri toʻplangan dalillarni kompyuter tahlilini oʻtkazdilar va quyidagi statistik maʼlumotni ishlab chiqdilar:

64% da obʼektlar harakati boʻlgan,

58% - faollik tunda namoyon boʻldi,

48% - taqillatishlar bor edi,

24% - poltergeist faoliyati bir yildan ortiq davom etdi,

16% - poltergeist va agent oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri aloqa oʻrnatildi.

Tushuntirishga urinishlar:

[tahrir | manbasini tahrirlash]

XIX asrning oʻrtalariga qadar poltergeist koʻrinishlar soʻzsiz "iblisning fitnalari" ga tegishli edi. Poltergeistning birinchi tadqiqotchilari orasida OPI asoschilari ser Uilyam Barret va Fredrik V. Myers boʻlib, ikkinchisi poltergeist va ruh oʻrtasidagi tub farqni darhol taʼkidladilar. Hodisani oʻrganishga ilmiy yondashuv faqat XX asrning birinchi yarmida, Nandor Fodor va Garri Prays ish boshlaganida qoʻllanila boshlandi.

XX asrning 30-yillarida psixolog va parapsixolog Nandor Fodor nazariyani ilgari surdi, unga koʻra poltergeist "ruhlar" tomonidan emas, balki bostirilgan his-tuygʻular (gʻazab, nafrat, achchiqlanish) jamlangan inson psixikasi tomonidan yuzaga keladi. Fodor birinchi boʻlib poltergeist gʻoyasini ichki tajovuzni keltirib chiqaradigan (yoki rivojlanayotgan kasallik) oʻsmir psixikasining "psixik proektsiyasi" sifatida shakllantirdi.

Odatda poltergeistning manbai balogʻat bosqichiga kirgan oʻsmirning ezilgan ruhiyatidir. Asab tizimining baʼzi vaqtinchalik anomaliyalari tufayli uning energiya bulogʻi sirli ravishda toʻgʻrilanadi, oʻzining jonlantirilgan proektsiyasini kosmosga tashlaydi va tosh otadi, idish-tovoqlarni buzadi va qoʻliga kelgan hamma narsani buzadigan yovuz koʻrinmas odamga aylanadi.

Shuningdek, u Angliyadagi poltergeistning eng shov-shuvli holatlarini, xususan, Tornton Xitda (1938) ayol koʻrinmas "vampir" hujumiga uchraganligi poltergeistni tekshirish va tahlil qilish orqali oʻz nazariyasi samaradorligini muvaffaqiyatli namoyish etdi.

Fodorning izdoshlaridan biri , Shimoliy Karolina shtatining Durham shahridagi Psixik tadqiqotlar jamgʻarmasi direktori Uilyam J. Roll. 1960-yillardan boshlab, Roll poltergeistlarning (eski va zamonaviy) 116 ta hisobotini tahlil qildi va u "takroriy spontan psixokinez" (takroriy spontan psixokinez) deb ataydigan umumiy omilni topdi., RSPK) va bu ratsional tushuntirishga zid boʻlgan jismoniy taʼsirga olib keladi. U Fodorning fikrini tasdiqladi, qoida tariqasida, bola yoki oʻsmir poltergeistning markazida boʻlib, u behush PK yordamida boshqalarni jazosiz "qasos olish" imkoniyatini topadi. Rollning kuzatishlariga koʻra, qizlar koʻpincha poltergeistning "agentlari" boʻlishadi: ularning barchasi oʻzlari narsalarning yoki yongʻinning harakatiga sabab boʻlganini anglamaydilar, lekin ichki tomondan ular sodir boʻlayotgan narsadan qoniqish his qiladilar.

Shunga oʻxshash fikrlarni parapsixolog Kreyg Hamilton-Parker ham bildirgan, u "taʼriflangan poltergeist holatlarining aksariyati baxtsiz bolalikni boshdan kechirgan oʻsmirlar atrofida yuzaga keladi" deb hisoblagan. Institut qoshidagi Parapsixologiya markazi ilmiy xodimlari. Shimoliy Karolinadagi Dyuk universiteti J.B Reyn (Reyn tadqiqot markazi Parapsixologiya instituti) ham poltergeistik faoliyat psixologik jarohatning jismoniy ifodasidir degan xulosaga keldi. Bunday nazariyalar psixologik muammolari boʻlmagan holatlarni tushuntirmaydi. Poltergeist namoyon boʻlganda: uyda bolalar yoʻq yoki oilada umuman oʻsmirlar yoʻq.

Kognitiv nevrolog Mishel Persingerning taʼkidlashicha, geomagnit maydon poltergeistlarning sababidir.

XX asrning ikkinchi yarmida baʼzi olimlar bu hodisaning ilmiy izohini topishga harakat qilishdi. Fizik Devid Tyorner poltergeist va shar chaqmoqlari  bir xil tabiat hodisalari va oʻxshash jismoniy taʼsirlarni keltirib chiqarishini taklif qildi. "Psevdo-psixik" fenomeni atamasi paydo boʻldi: bu poltergeistning namoyon boʻlishiga hali oʻrganilmagan jismoniy kuchlar sabab boʻlganligini anglatadi.

Parapsixolog Uilyam J. Roll va Dyuk universiteti fizigi Hal Pathoff hech qanday sababsiz obʼektlarning harakati nol nuqta deb ataladigan sohadagi anomaliyalardan kelib chiqishi mumkin, deb hisoblashadi. Bu fikr Rollning Unleashed kitobida batafsil yoritilgan, Dean Radinning Entangled Minds va Meri D. Jones ' Fan [33] da eslatib oʻtilgan.

Kanadalik ixtirochi Jon Xatchinson (Xatchinson effekti) laboratoriyada poltergeistning baʼzi koʻrinishlarini (levitatsiya, obʼektlarning yoʻqolishi) takrorlagan (va shu bilan birga Filadelfiya tajribasining sirini ochgan). Biroq, bularning barchasi poltergeistning ovozlar, qahqaha, koʻzgu yuzalarida yozuvlar yoki olov kabi koʻrinishlarini tushuntirmaydi.

Folklor poltergeistning paydo boʻlishini oʻliklarning ruhlari - ruhlar, jinlar va yovuz sehrgarlar bilan bogʻlaydi. Turli mamlakatlarning dinlarida poltergeistning namoyon boʻlishi yovuz ruhlar va jinlar bilan bogʻliq boʻlib, ular maxsus jin chiqarish marosimlari yordamida haydab chiqariladi.

Xulq-atvoriga qarab, poltergeytslar uch toifaga boʻlinadi:

  • klassik;
  • yomon;
  • kulgili – kulgu uygʻotadigan " barabashka " deb ataladi [35].

Klassik poltergeistning namoyon boʻlishining belgisi, uyga qaytib kelganda, agʻdarilgan mebel yoki yonib ketgan choyshabni, pol yoki devorlarga toʻkilgan suvni, shiftni hoʻl boʻlganligi  (sabablar boʻlmaganda) uyda hech kim yoʻqligidagi harakatlaridir. Taʼriflangan koʻrinishlarning 80% gacha klassik poltergeistga tegishli. Qoida tariqasida, poltergeist toʻsatdan boshlanadi va toʻxtaydi va bir necha oydan bir necha yilgacha davom etishi mumkin, lekin odatda kamida bir oy davom etadi, baʼzi hollarda poltergeist tashuvchilari sababli umr boʻyi qolishi mumkin.

Afsun

Afsun 2

Astral

Astral: 2-bob

Yovuzlik yilnomalari "Kvartirada poltergeist bilan tun"

Paranormal

Paranormal faoliyat 2

Paranormal faoliyat 3

Poltergeist

Poltergeist 2

Poltergeist 3

Arvoh

Qizil daryo sharpasi _

Amitvillya dahshati (film seriyasi)

Video oʻyinlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Splatterhouse , oʻyinida ikkinchi darajali xoʻjayin - improvizatsiya qilingan narsalar bilan bosh qahramonga hujum qiladigan poltergeist. Poltergeist qurol sifatida ishlatgan barcha narsalarni yoʻq qilgandan soʻng, u uydan deraza orqali chiqib ketadi va bir vaqtning oʻzida bosh qahramonning katta qandilini taqillatadi.

Ghosthunter konsol oʻyinida poltergeist oʻta dushman arvohlardan biri boʻlib, ular suvga yoki tutunga tushmaguncha koʻrinmaydi va telekinetik qobiliyatlardan faol foydalanadi (har xil narsalarni otish), vahshiyona kulgi chiqaradi.

S.T.A.L.K.E.R seriyasining kompyuter oʻyinlarida poltergeist mutantlardan biridir. Uning bir nechta turlari bor - elektr va olovli. Elektr poltergeisti telekinetik qobiliyatlari tufayli oʻyinchiga turli xil narsalarni uloqtiradi, olovli esa olov bilan "kuydiradi". Oʻyinda poltergeistlar koʻrinadi, shuning uchun ularni oʻldirish mumkin. Bundan tashqari, S.T.A.L.K.E.R Call of Pripyatga koʻra, poltergeist harakatga javob beradi. Adabiy turkum kitoblaridan birida bu mutant oʻz turiga ham, odamga ham har qanday his-tuygʻularni namoyon qilishi mumkinligi haqidagi versiya ilgari surilgan.

Sims 3: Karyera simulyatorida Ghostbuster kasbini tanlashda poltergeist mebelda yashaydigan arvohdir. Oʻyinchi vazifani bajarish uchun Ghostbreaker bilan arvohni mebeldan chiqarib yuborishi kerak.

Phasmophobia kompyuter oʻyinida poltergeist arvohlarning 24 turidan biridir. Poltergeistning boshqa arvohlardan farqi shundaki, u eshiklarni chertib, turli narsalarni uloqtira oladi. Faol boʻlganda, poltergeist oʻyinchining aql-idrokini sezilarli darajada kamaytirishi mumkin.

А. А. Горбовский, Незваные гости? Полтергейст вчера и сегодня. Знак вопроса. 1990

Carrington, H. & Fodor, N. The Story of the Poltergeist Down the Centuries. Rider & Co. 1953

Gauld, A. & Cornell, T. Poltergeists. Routledge & Kegan Paul. 1979.

Goss, M. Poltergeists: An Annotated Bibliography of Works in English, Circa 1880—1975. The Scarecrow Press, Inc. 1979

Owen, A.R.G. Can we Explain the Poltergeist? Garrett Publications. 1964.

Playfair, G. L. This House is Haunted: An Investigation into the Enfield Poltergeist. Souvenir Press. 1980.

Price. H. Poltergeist: Tales of the Supernatural. Bracken Books. 1993 (1945).

Rogo, D. Scott. On the Track of the Poltergeist. Prentice-Hall. 1986.

Roll, W. G. The Poltergeist. Wyndham 1972.

Sitwell, S. Poltergeists: Fact or Fancy. Dorset Press. 1988 (1959).

Spencer, J & A. The Poltergeist Phenomenon. Headline 1996.

Thurston, H. Ghosts & Poltergeists. Burns Oates. 1953.

Wilson, C. Poltergeist! A Study in Destructive Haunting. New English Library. 1981.