Nagara: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi |
2026-yil 20-noyabr, 21:01 dagi (joriy) koʻrinishi
Nagara (arabcha: نقارة naqr — urmoq, qoqmoq) — ikki yoqlama nogʻoraning bir turi. Ozarbayjon, Gruziya (doli), Armanistonda (dool, dhol) tarqalgan[1].
Nagara, nagora[2], nakkara nomi ostida zarbli cholgʻu asboblarining yana bir turi mavjud — Ozarbayjon (gosha nagara)[3][4], Armaniston (nagara)[3], Gruziya (diplipito)[3], Oʻzbekiston, Tojikiston[2], Hindiston[3] musiqalarida qoʻllanadigan juft nogʻoralar. Shuningdek qarang: Nakrlar.
Ozarbayjon nogʻorasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Ozarbayjon nogʻorasi (ozarbayjoncha: Nağara), hajmiga qarab, quyidagi turlarga boʻlinadi[2]:
- Kyos nagara, beyuk nagara — katta nogʻora.
- Bala nagara, chyure nagara — oʻrta.
- Kichik nagara — kichik.
Ijro
[tahrir | manbasini tahrirlash]Nagarni ikki yoki bir qoʻl bilan oʻynaydilar, xalq ogʻzaki ijodining ayrim namunalarida tayoqchalardan foydalanadilar. Turli ansambllarda (shu jumladan, zamonaviy mugʻomlarda) ritmik cholgʻu sifatida, ayniqsa zurn, balabanlar bilan birga qoʻllanadi. Nagar chalish katta ritmik va dinamik xilma-xillik bilan ajralib turadi[2]. „Naagar“ chalish koʻpincha „Yalla“, „Jangi“ raqslari va boshqa ritmik raqslarga hamroh boʻladi. U anʼanaviy xalq marosimlarida va xalq teatr oʻyinlarida qoʻllanadi. Hozirgi vaqtda nagara xalq cholgʻulari ansambllari va orkestrlarida yetakchi cholgʻu sifatida katta rol oʻynaydi[5].
Yana qarang
[tahrir | manbasini tahrirlash]Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Меджнун Керимов. Голтуг нагара // Атлас традиционной азербайджанской музыки : сайт.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Музыкальная энциклопедия 1976.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Атлас 1963.
- ↑ Spector, Johanna. „Nagara.“ Grove Music Online. 11 Feb. 2013; Accessed 28 Feb. 2022. https://www-oxfordmusiconline-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/grovemusic/view/10.1093/gmo/9781561592630.001.0001/omo-9781561592630-e-4002232653
- ↑ Алендер И.З. На́гара // Музыкальные инструменты Индии. — М.: Наука, 1979. — С. 31. — 48 с.
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- „Нагара“, Музыкальная энциклопедия. Том 3. М.: Советская энциклопедия, 1976.
- „Нагара́ азербайджанская (с. 86). До́ли, далаба́нди грузинская (с. 98). Доол армянский (с. 92)“, Атлас музыкальных инструментов народов СССР. М.: МузГИз, 1963.