Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Mixail Bulgakov: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
{{Yozuvchi}}
{{Yozuvchi}}


'''Mixail Afanasevich  Bulgakov'''  oʻlimidan keyin mashhurlikga erishgan rus yozuvchisi, shifokor. 1891-yil 15-may oyida, [[Kiyev]] shahrida ziyolilar oilasida dunyoga keladi. 1940-yilda u [[Moskva]] davlatida Nasliy kassalik bilan, ya'ni „[[Nefroskleroz]]“ (yurak, nerv va oʻpka kassaligi) kassaligidan vafot etadi. Uning ota-onasi: Otasi: Afanasiy Ivanovich Bulgakov. U diniy qarashlarga ega boʻlgan ruhoniy, professor. Diniy akademiyasining bosh professori. Onasi: Varvara Mixaylovna Bulgakova. Mehribon, soliha, ona, maktabda oʻqituvchi. 1920-yillarda roman, novella va qissalar, pyesalar, [[Ssenariy|ssenariylar]], koʻplab [[Felyeton|felyetonlar]] muallifi sifatida tanilgan. U asosan [[Rossiyada fuqarolar urushi|Rossiya fuqarolar urushi]] dahshatlari, inqilob va fuqarolar urushi davridagi rus ziyolilari va chor armiyasi zobitlarining taqdiri haqida yozgan. Yozuvchining „[[Usta va Margarita romani|Usta va Margarita]]“ romani unga katta shuhrat olib keldi va XX asr durdonalaridan biri sifatida tan olindi.
'''Mixail Afanasevich  Bulgakov'''  oʻlimidan keyin mashhurlikga erishgan rus yozuvchisi, shifokor. 1891-yil 15-may oyida, [[Kiyev]] shahrida ziyolilar oilasida dunyoga keladi. 1940-yilda u [[Moskva]] davlatida Nasliy kassalik bilan, yaʼni „[[Nefroskleroz]]“ (yurak, nerv va oʻpka kassaligi) kassaligidan vafot etadi. Uning ota-onasi: Otasi: Afanasiy Ivanovich Bulgakov. U diniy qarashlarga ega boʻlgan ruhoniy, professor. Diniy akademiyasining bosh professori. Onasi: Varvara Mixaylovna Bulgakova. Mehribon, soliha, ona, maktabda oʻqituvchi. 1920-yillarda roman, novella va qissalar, pyesalar, [[Ssenariy|ssenariylar]], koʻplab [[Felyeton|felyetonlar]] muallifi sifatida tanilgan. U asosan [[Rossiyada fuqarolar urushi|Rossiya fuqarolar urushi]] dahshatlari, inqilob va fuqarolar urushi davridagi rus ziyolilari va chor armiyasi zobitlarining taqdiri haqida yozgan. Yozuvchining „[[Usta va Margarita romani|Usta va Margarita]]“ romani unga katta shuhrat olib keldi va XX asr durdonalaridan biri sifatida tan olindi.


== Hayoti va ijodi ==
== Hayoti va ijodi ==
1901-yilda Bulgakov birinchi Kiev gimnaziyasiga oʻqishga kirdi. U yerda rus va Yevropa adabiyotiga (uning sevimli yozuvchi va shoirlari [[Nikolay Gogol|Gogol]], [[Aleksandr Pushkin|Pushkin]], [[Fyodor Dostoyevskiy|Dostoyevskiy]], [[Mixail Saltikov|Saltikov-Shchedrin]] va [[Charles Dickens|Dikkens]]lar bo‘lgan), teatr va operaga qiziqish uygʻotdi. Uning adabiy didining shakllanishiga gimnaziya o‘qituvchilari katta ta’sir ko‘rsatadilar. 1907-yilda otasining oʻlimidan soʻng, Mixailning onasi uning ta'limini oʻz zimmasiga oladi. 1909-yilda gimnaziyani tugatgandan soʻng Bulgakov [[Kiyev universiteti|Kiev universitetining]] tibbiyot fakultetiga oʻqishga kirdi va uni yaxshi baho bilan tugatdi (1916)<ref name="timeline">{{Veb manbasi|url=http://www.m-a-bulgakov.ru/hronika.html|sarlavha=Bulgakov timeline /Краткая хроника жизни и творчества М.А.Булгакова|nashriyot=www.m-a-bulgakov.ru|kirish sanasi=10 October 2011|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111009010439/http://www.m-a-bulgakov.ru/hronika.html|arxivsana=9 October 2011}}</ref>. Keyin u Kiyev harbiy gospitalida shifokor lavozimida ishlay boshladi.
1901-yilda Bulgakov birinchi Kiev gimnaziyasiga oʻqishga kirdi. U yerda rus va Yevropa adabiyotiga (uning sevimli yozuvchi va shoirlari [[Nikolay Gogol|Gogol]], [[Aleksandr Pushkin|Pushkin]], [[Fyodor Dostoyevskiy|Dostoyevskiy]], [[Mixail Saltikov|Saltikov-Shchedrin]] va [[Charles Dickens|Dikkens]]lar boʻlgan), teatr va operaga qiziqish uygʻotdi. Uning adabiy didining shakllanishiga gimnaziya oʻqituvchilari katta taʼsir koʻrsatadilar. 1907-yilda otasining oʻlimidan soʻng, Mixailning onasi uning taʼlimini oʻz zimmasiga oladi. 1909-yilda gimnaziyani tugatgandan soʻng Bulgakov [[Kiyev universiteti|Kiev universitetining]] tibbiyot fakultetiga oʻqishga kirdi va uni yaxshi baho bilan tugatdi (1916)<ref name="timeline">{{Veb manbasi|url=http://www.m-a-bulgakov.ru/hronika.html|sarlavha=Bulgakov timeline /Краткая хроника жизни и творчества М.А.Булгакова|nashriyot=www.m-a-bulgakov.ru|kirish sanasi=10 October 2011|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111009010439/http://www.m-a-bulgakov.ru/hronika.html|arxivsana=9 October 2011}}</ref>. Keyin u Kiyev harbiy gospitalida shifokor lavozimida ishlay boshladi.


Ilk toʻplami „Iblisnoma“da (1925) jamlangan hajviyoti oʻsha davr matbuotida katta shovshuvga sabab boʻladi. „Oq gvardiya“ (1925—1927) tugallanmagan romani mavzuyi asosida „Turbinlar kuni“ pyesasini yozadi (1926-yilda sahnalashtirilgan). Bu asarlarida „Qochish“ (1926—28; 1957-yilda sahnalashtirilgan) pyesasidagi kabi eski rus ziyolilari kayfiyatidagi keskin oʻzgarish, „oqlar“ harakati gʻoyasi, muhojirlik yoʻlining samarasizligi aks etgan. „Zoykaning uyi“ (1926-yilda sahnalashtirilgan), „Baxmal orol“ (1928-yilda sahnalashtirilgan) komediyalarida Bulgakov yangi iqtisodiy siyosat tarafdorlarining turmush va ahloqini mazax qiladi. Biqiq teatr muhitidagi urf-odatlar ustidan kuladi. Uning ba'zi asarlari („Parvoz“, 1922-1926 yillardagi barcha asarlari va boshqalar) Sovet hukumati tomonidan va shaxsan [[Iosif Stalin]] tomonidan "muhojirlik va oq generallarni ulugʻlash" qarori qabul qilinganidan keyin taqiqlangan<ref name="BlgakovGlorifiedemigration_ru">[https://www.loc.gov/rr/european/bulgaklc.html Mikhail Bulgakov in the Western World: A Bibliography] Mikhail Bulgakov in the Western World: A Bibliography</ref>. Boshqa tomondan, Stalin ''„Turbinlar kunlari“ ni'' (shuningdek, ''"Turbin birodarlar'' " deb ham ataladi) juda yaxshi koʻrardi va ba’zi manbalarga koʻra, uni kamida 15 marta koʻrgan.
Ilk toʻplami „Iblisnoma“da (1925) jamlangan hajviyoti oʻsha davr matbuotida katta shovshuvga sabab boʻladi. „Oq gvardiya“ (1925—1927) tugallanmagan romani mavzuyi asosida „Turbinlar kuni“ pyesasini yozadi (1926-yilda sahnalashtirilgan). Bu asarlarida „Qochish“ (1926—28; 1957-yilda sahnalashtirilgan) pyesasidagi kabi eski rus ziyolilari kayfiyatidagi keskin oʻzgarish, „oqlar“ harakati gʻoyasi, muhojirlik yoʻlining samarasizligi aks etgan. „Zoykaning uyi“ (1926-yilda sahnalashtirilgan), „Baxmal orol“ (1928-yilda sahnalashtirilgan) komediyalarida Bulgakov yangi iqtisodiy siyosat tarafdorlarining turmush va ahloqini mazax qiladi. Biqiq teatr muhitidagi urf-odatlar ustidan kuladi. Uning baʼzi asarlari („Parvoz“, 1922-1926 yillardagi barcha asarlari va boshqalar) Sovet hukumati tomonidan va shaxsan [[Iosif Stalin]] tomonidan "muhojirlik va oq generallarni ulugʻlash" qarori qabul qilinganidan keyin taqiqlangan<ref name="BlgakovGlorifiedemigration_ru">[https://www.loc.gov/rr/european/bulgaklc.html Mikhail Bulgakov in the Western World: A Bibliography] Mikhail Bulgakov in the Western World: A Bibliography</ref>. Boshqa tomondan, Stalin ''„Turbinlar kunlari“ ni'' (shuningdek, ''"Turbin birodarlar'' " deb ham ataladi) juda yaxshi koʻrardi va baʼzi manbalarga koʻra, uni kamida 15 marta koʻrgan.


1913-yilda Bulgakov Tatyana Lappa bilan turmush quradi. [[Birinchi jahon urushi]] boshlanganda u [[Xalqaro Qizil Xoch va Qizil Yarim Oy Harakati|Qizil Xochda]] koʻngilli shifokor sifatida ishlagan va toʻgʻridan-toʻgʻri frontga yuborilgan. U yerda kamida ikki marta ogʻir yaralangan. Bulgakovning bu jarohatlari unga uzoq vaqt o‘zining salbiy ta’sirini o‘tkazdi. Surunkali ogʻriqni bostirish uchun u oʻziga [[morfin]] yubordi. Keyinchalik uning bu moddaga bo‘lgan ehtiyoji kuchayib bordi. 1918-yilda u morfindan voz kechdi va uni boshqa ishlatmadi. 1926-yilda nashr etilgan „''Morfin''“ kitobi uning oʻsha sinovli davr haqidagi hikoyasidir.
1913-yilda Bulgakov Tatyana Lappa bilan turmush quradi. [[Birinchi jahon urushi]] boshlanganda u [[Xalqaro Qizil Xoch va Qizil Yarim Oy Harakati|Qizil Xochda]] koʻngilli shifokor sifatida ishlagan va toʻgʻridan-toʻgʻri frontga yuborilgan. U yerda kamida ikki marta ogʻir yaralangan. Bulgakovning bu jarohatlari unga uzoq vaqt oʻzining salbiy taʼsirini oʻtkazdi. Surunkali ogʻriqni bostirish uchun u oʻziga [[morfin]] yubordi. Keyinchalik uning bu moddaga boʻlgan ehtiyoji kuchayib bordi. 1918-yilda u morfindan voz kechdi va uni boshqa ishlatmadi. 1926-yilda nashr etilgan „''Morfin''“ kitobi uning oʻsha sinovli davr haqidagi hikoyasidir.


1920-yillar oxirida rus adabiy tanqidi Bulgakov ijodini salbiy baholaydi. Uning asarlari nashr etilishdan to‘xtaydi. Pyesalari ham teatr sahnalaridan olib tashlanadi. 1930-yillar boshlaridan Bulgakov teatrda rejissyor yordamchisi boʻlib ishlaydi. Gogolning „Oʻlik jonlar“ (1932) asarini sahnalashtiradi. „Janob de Molyer hayoti“ biografik povestida (1932—33-yillarda yozilib, 1962-yilda nashr etilgan) Bulgakov haqiqiy sanʼat bilan mustabid tuzum bir-biriga zidligini tasvirlaydi. Uming „Ityurak“ asari (1987) asosida [[Ityurak (film, 1988)|kinofilm]] yaratilgan.
1920-yillar oxirida rus adabiy tanqidi Bulgakov ijodini salbiy baholaydi. Uning asarlari nashr etilishdan toʻxtaydi. Pyesalari ham teatr sahnalaridan olib tashlanadi. 1930-yillar boshlaridan Bulgakov teatrda rejissyor yordamchisi boʻlib ishlaydi. Gogolning „Oʻlik jonlar“ (1932) asarini sahnalashtiradi. „Janob de Molyer hayoti“ biografik povestida (1932—33-yillarda yozilib, 1962-yilda nashr etilgan) Bulgakov haqiqiy sanʼat bilan mustabid tuzum bir-biriga zidligini tasvirlaydi. Uming „Ityurak“ asari (1987) asosida [[Ityurak (film, 1988)|kinofilm]] yaratilgan.


1940-yil 10-martda Mixail Afanasyevich Bulgakov [[Nefroskleroz|nefrosklerozdan]] (irsiy buyrak kasalligi) vafot etdi. Uning otasi ham xuddi shu kasallikdan vafot etgan. Bulgakovda ham bu kasallik borligi taxmin qilingan<ref>{{Cite journal|last=Zilberstein|first1=Gleb|last2=Maor|first2=Uriel|last3=Baskin|first3=Emmanuil|last4=D'Amato|first4=Alfonsina|last5=Righetti|first5=Pier Giorgio|title=Unearthing Bulgakov's trace proteome from the Master i Margarita manuscript|journal=Journal of Proteomics|volume=152|pages=102–108|doi=10.1016/j.jprot.2016.10.019|pmid=27989937|year=2016 | issn=1874-3919 }}</ref>. 11-mart kuni Sovet Yozuvchilar uyushmasi binosida [[Dafn marosimi|fuqarolik dafn marosimi]] boʻlib oʻtdi. U Moskvadagi Novodevichy qabristoniga dafn etilgan.
1940-yil 10-martda Mixail Afanasyevich Bulgakov [[Nefroskleroz|nefrosklerozdan]] (irsiy buyrak kasalligi) vafot etdi. Uning otasi ham xuddi shu kasallikdan vafot etgan. Bulgakovda ham bu kasallik borligi taxmin qilingan<ref>{{Cite journal|last=Zilberstein|first1=Gleb|last2=Maor|first2=Uriel|last3=Baskin|first3=Emmanuil|last4=D'Amato|first4=Alfonsina|last5=Righetti|first5=Pier Giorgio|title=Unearthing Bulgakov's trace proteome from the Master i Margarita manuscript|journal=Journal of Proteomics|volume=152|pages=102–108|doi=10.1016/j.jprot.2016.10.019|pmid=27989937|year=2016 | issn=1874-3919 }}</ref>. 11-mart kuni Sovet Yozuvchilar uyushmasi binosida [[Dafn marosimi|fuqarolik dafn marosimi]] boʻlib oʻtdi. U Moskvadagi Novodevichy qabristoniga dafn etilgan.


== “Usta va Margarita” ==
== “Usta va Margarita” ==
U 30-yillardan umrining oxirigacha „Usta va Margarita“ romani ustida ishlaydi (1966—1967-yillarda nashr etilgan). 1939-yilda Mixail Bulgakov oʻzining yaqin doʻstlari o‘rtasida ''"Usta va Margarita''" asarining o‘zaro muhokamasini tashkil qiladi. Oradan o‘ttiz yil o‘tib Yelena Bulgakova o‘z kundaligida “O‘sha oqshom asar o‘qib bo‘lingach: “Mayli, ertaga romanni nashriyotga olib ketaman!” dedi. Bu gapdan so‘ng hamma jim boʻldi. Bu qaror yig‘ilganlarni tashvishga soldi. P. Markov keyinroq eshik oldida qoʻrquv bilan menga romanni nashr etishga urinish yomon oqibatlarga olib kelishini tushuntirishga urindi”, deb yozadi(1939-yil may)<ref name="homeenglish">{{Veb manbasi|url=http://www.homeenglish.ru/ArticlesBulgakov.htm|sarlavha=Mikhail Bulgakov Biography|nashriyot=www.homeenglish.ru|kirish sanasi=10 October 2011}}</ref>.  „Usta va Margarita“ Qodir Mirmuhamedov tomolidan oʻzbek tiliga tarjima kilingan (1987)<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>.
U 30-yillardan umrining oxirigacha „Usta va Margarita“ romani ustida ishlaydi (1966—1967-yillarda nashr etilgan). 1939-yilda Mixail Bulgakov oʻzining yaqin doʻstlari oʻrtasida ''"Usta va Margarita''" asarining oʻzaro muhokamasini tashkil qiladi. Oradan oʻttiz yil oʻtib Yelena Bulgakova oʻz kundaligida “Oʻsha oqshom asar oʻqib boʻlingach: “Mayli, ertaga romanni nashriyotga olib ketaman!” dedi. Bu gapdan soʻng hamma jim boʻldi. Bu qaror yigʻilganlarni tashvishga soldi. P. Markov keyinroq eshik oldida qoʻrquv bilan menga romanni nashr etishga urinish yomon oqibatlarga olib kelishini tushuntirishga urindi”, deb yozadi(1939-yil may)<ref name="homeenglish">{{Veb manbasi|url=http://www.homeenglish.ru/ArticlesBulgakov.htm|sarlavha=Mikhail Bulgakov Biography|nashriyot=www.homeenglish.ru|kirish sanasi=10 October 2011}}</ref>.  „Usta va Margarita“ Qodir Mirmuhamedov tomolidan oʻzbek tiliga tarjima kilingan (1987)<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>.


== Manbalar ==
== Manbalar ==

2026-yil 20-noyabr, 19:55 dagi (joriy) koʻrinishi


Mixail Bulgakov

Mixail Afanasevich Bulgakov oʻlimidan keyin mashhurlikga erishgan rus yozuvchisi, shifokor. 1891-yil 15-may oyida, Kiyev shahrida ziyolilar oilasida dunyoga keladi. 1940-yilda u Moskva davlatida Nasliy kassalik bilan, yaʼni „Nefroskleroz“ (yurak, nerv va oʻpka kassaligi) kassaligidan vafot etadi. Uning ota-onasi: Otasi: Afanasiy Ivanovich Bulgakov. U diniy qarashlarga ega boʻlgan ruhoniy, professor. Diniy akademiyasining bosh professori. Onasi: Varvara Mixaylovna Bulgakova. Mehribon, soliha, ona, maktabda oʻqituvchi. 1920-yillarda roman, novella va qissalar, pyesalar, ssenariylar, koʻplab felyetonlar muallifi sifatida tanilgan. U asosan Rossiya fuqarolar urushi dahshatlari, inqilob va fuqarolar urushi davridagi rus ziyolilari va chor armiyasi zobitlarining taqdiri haqida yozgan. Yozuvchining „Usta va Margarita“ romani unga katta shuhrat olib keldi va XX asr durdonalaridan biri sifatida tan olindi.

Hayoti va ijodi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

1901-yilda Bulgakov birinchi Kiev gimnaziyasiga oʻqishga kirdi. U yerda rus va Yevropa adabiyotiga (uning sevimli yozuvchi va shoirlari Gogol, Pushkin, Dostoyevskiy, Saltikov-Shchedrin va Dikkenslar boʻlgan), teatr va operaga qiziqish uygʻotdi. Uning adabiy didining shakllanishiga gimnaziya oʻqituvchilari katta taʼsir koʻrsatadilar. 1907-yilda otasining oʻlimidan soʻng, Mixailning onasi uning taʼlimini oʻz zimmasiga oladi. 1909-yilda gimnaziyani tugatgandan soʻng Bulgakov Kiev universitetining tibbiyot fakultetiga oʻqishga kirdi va uni yaxshi baho bilan tugatdi (1916)[1]. Keyin u Kiyev harbiy gospitalida shifokor lavozimida ishlay boshladi.

Ilk toʻplami „Iblisnoma“da (1925) jamlangan hajviyoti oʻsha davr matbuotida katta shovshuvga sabab boʻladi. „Oq gvardiya“ (1925—1927) tugallanmagan romani mavzuyi asosida „Turbinlar kuni“ pyesasini yozadi (1926-yilda sahnalashtirilgan). Bu asarlarida „Qochish“ (1926—28; 1957-yilda sahnalashtirilgan) pyesasidagi kabi eski rus ziyolilari kayfiyatidagi keskin oʻzgarish, „oqlar“ harakati gʻoyasi, muhojirlik yoʻlining samarasizligi aks etgan. „Zoykaning uyi“ (1926-yilda sahnalashtirilgan), „Baxmal orol“ (1928-yilda sahnalashtirilgan) komediyalarida Bulgakov yangi iqtisodiy siyosat tarafdorlarining turmush va ahloqini mazax qiladi. Biqiq teatr muhitidagi urf-odatlar ustidan kuladi. Uning baʼzi asarlari („Parvoz“, 1922-1926 yillardagi barcha asarlari va boshqalar) Sovet hukumati tomonidan va shaxsan Iosif Stalin tomonidan "muhojirlik va oq generallarni ulugʻlash" qarori qabul qilinganidan keyin taqiqlangan[2]. Boshqa tomondan, Stalin „Turbinlar kunlari“ ni (shuningdek, "Turbin birodarlar " deb ham ataladi) juda yaxshi koʻrardi va baʼzi manbalarga koʻra, uni kamida 15 marta koʻrgan.

1913-yilda Bulgakov Tatyana Lappa bilan turmush quradi. Birinchi jahon urushi boshlanganda u Qizil Xochda koʻngilli shifokor sifatida ishlagan va toʻgʻridan-toʻgʻri frontga yuborilgan. U yerda kamida ikki marta ogʻir yaralangan. Bulgakovning bu jarohatlari unga uzoq vaqt oʻzining salbiy taʼsirini oʻtkazdi. Surunkali ogʻriqni bostirish uchun u oʻziga morfin yubordi. Keyinchalik uning bu moddaga boʻlgan ehtiyoji kuchayib bordi. 1918-yilda u morfindan voz kechdi va uni boshqa ishlatmadi. 1926-yilda nashr etilgan „Morfin“ kitobi uning oʻsha sinovli davr haqidagi hikoyasidir.

1920-yillar oxirida rus adabiy tanqidi Bulgakov ijodini salbiy baholaydi. Uning asarlari nashr etilishdan toʻxtaydi. Pyesalari ham teatr sahnalaridan olib tashlanadi. 1930-yillar boshlaridan Bulgakov teatrda rejissyor yordamchisi boʻlib ishlaydi. Gogolning „Oʻlik jonlar“ (1932) asarini sahnalashtiradi. „Janob de Molyer hayoti“ biografik povestida (1932—33-yillarda yozilib, 1962-yilda nashr etilgan) Bulgakov haqiqiy sanʼat bilan mustabid tuzum bir-biriga zidligini tasvirlaydi. Uming „Ityurak“ asari (1987) asosida kinofilm yaratilgan.

1940-yil 10-martda Mixail Afanasyevich Bulgakov nefrosklerozdan (irsiy buyrak kasalligi) vafot etdi. Uning otasi ham xuddi shu kasallikdan vafot etgan. Bulgakovda ham bu kasallik borligi taxmin qilingan[3]. 11-mart kuni Sovet Yozuvchilar uyushmasi binosida fuqarolik dafn marosimi boʻlib oʻtdi. U Moskvadagi Novodevichy qabristoniga dafn etilgan.

“Usta va Margarita”

[tahrir | manbasini tahrirlash]

U 30-yillardan umrining oxirigacha „Usta va Margarita“ romani ustida ishlaydi (1966—1967-yillarda nashr etilgan). 1939-yilda Mixail Bulgakov oʻzining yaqin doʻstlari oʻrtasida "Usta va Margarita" asarining oʻzaro muhokamasini tashkil qiladi. Oradan oʻttiz yil oʻtib Yelena Bulgakova oʻz kundaligida “Oʻsha oqshom asar oʻqib boʻlingach: “Mayli, ertaga romanni nashriyotga olib ketaman!” dedi. Bu gapdan soʻng hamma jim boʻldi. Bu qaror yigʻilganlarni tashvishga soldi. P. Markov keyinroq eshik oldida qoʻrquv bilan menga romanni nashr etishga urinish yomon oqibatlarga olib kelishini tushuntirishga urindi”, deb yozadi(1939-yil may)[4]. „Usta va Margarita“ Qodir Mirmuhamedov tomolidan oʻzbek tiliga tarjima kilingan (1987)[5].

  1. ↑ „Bulgakov timeline /Краткая хроника жизни и творчества М.А.Булгакова“. www.m-a-bulgakov.ru. 2011-yil 9-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 10-oktyabr.
  2. ↑ Mikhail Bulgakov in the Western World: A Bibliography Mikhail Bulgakov in the Western World: A Bibliography
  3. ↑ Zilberstein, Gleb; Maor, Uriel; Baskin, Emmanuil; D'Amato, Alfonsina; Righetti, Pier Giorgio (2016). "Unearthing Bulgakov's trace proteome from the Master i Margarita manuscript". Journal of Proteomics 152: 102–108. doi:10.1016/j.jprot.2016.10.019. ISSN 1874-3919. PMID 27989937. 
  4. ↑ „Mikhail Bulgakov Biography“. www.homeenglish.ru. Qaraldi: 2011-yil 10-oktyabr.
  5. ↑ OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil