Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Lohur: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
| area_code              = 042
| area_code              = 042
}}
}}
'''Lahore''' (o‘zbekcha: Lohur; urducha: لاہور) — [[Pokiston]]ning shimoli-sharqiy qismida joylashgan yirik shahar. [[Ravi daryosi]]ning chap sohilida joylashgan bo‘lib, [[Punjab, Pokiston|Panjob]] viloyatining ma’muriy va iqtisodiy markazi hisoblanadi. Kattaligi va iqtisodiy mavqei jihatidan mamlakatda [[Karachi]] shahridan keyin 2-o‘rinda turadi. Aholisi 5,1 million kishi (1998).
'''Lahore''' (oʻzbekcha: Lohur; urducha: لاہور) — [[Pokiston]]ning shimoli-sharqiy qismida joylashgan yirik shahar. [[Ravi daryosi]]ning chap sohilida joylashgan boʻlib, [[Punjab, Pokiston|Panjob]] viloyatining maʼmuriy va iqtisodiy markazi hisoblanadi. Kattaligi va iqtisodiy mavqei jihatidan mamlakatda [[Karachi]] shahridan keyin 2-oʻrinda turadi. Aholisi 5,1 million kishi (1998).


== Tarixi ==
== Tarixi ==
Lohur milodiy boshlarida bunyod etilgan. X asrda u hind rojaliklaridan birining markazi bo‘lgan. XI asr boshlarida shahar [[Mahmud G‘aznaviy]] hukmronligi ostiga o‘tgan. 1099–1114 va 1153–1186-yillarda [[G‘aznaviylar davlati]]ning poytaxti bo‘lgan.
Lohur milodiy boshlarida bunyod etilgan. X asrda u hind rojaliklaridan birining markazi boʻlgan. XI asr boshlarida shahar [[Mahmud Gʻaznaviy]] hukmronligi ostiga oʻtgan. 1099–1114 va 1153–1186-yillarda [[Gʻaznaviylar davlati]]ning poytaxti boʻlgan.


1240-yilda mo‘g‘ullar, 1342 va 1398-yillarda xoxorlar, 1398-yilda esa [[Amir Temur]] qo‘shinlari tomonidan egallangan. Keyinchalik shahar [[Dehli sultonligi]] va [[Boburiylar imperiyasi]] davrida Panjob noibligining markazi bo‘lgan.
1240-yilda moʻgʻullar, 1342 va 1398-yillarda xoxorlar, 1398-yilda esa [[Amir Temur]] qoʻshinlari tomonidan egallangan. Keyinchalik shahar [[Dehli sultonligi]] va [[Boburiylar imperiyasi]] davrida Panjob noibligining markazi boʻlgan.


XVI–XVII asrlarda Boburiylar davrida Lohur muhim siyosiy va madaniy markaz sifatida rivojlandi. XVIII asrda u [[Nodirshoh]] va [[Ahmadshoh Durroniy]] hukmronligi ostida bo‘lgan. 1799–1849-yillarda [[Sikh imperiyasi]] tarkibiga kirgan, 1849–1947-yillarda esa [[Britaniya imperiyasi]] mustamlakasi bo‘lgan.
XVI–XVII asrlarda Boburiylar davrida Lohur muhim siyosiy va madaniy markaz sifatida rivojlandi. XVIII asrda u [[Nodirshoh]] va [[Ahmadshoh Durroniy]] hukmronligi ostida boʻlgan. 1799–1849-yillarda [[Sikh imperiyasi]] tarkibiga kirgan, 1849–1947-yillarda esa [[Britaniya imperiyasi]] mustamlakasi boʻlgan.


1947-yildan keyin Lohur [[Pakistan]] tarkibiga kirib, Panjob viloyatining ma’muriy markazi bo‘lib qolgan.
1947-yildan keyin Lohur [[Pakistan]] tarkibiga kirib, Panjob viloyatining maʼmuriy markazi boʻlib qolgan.


== Iqtisodiyoti ==
== Iqtisodiyoti ==
Lohur — muhim transport tuguni bo‘lib, xalqaro aeroportga ega. Shahar [[Pakistan]]ning yirik savdo-moliya va diniy markazlaridan biridir.
Lohur — muhim transport tuguni boʻlib, xalqaro aeroportga ega. Shahar [[Pakistan]]ning yirik savdo-moliya va diniy markazlaridan biridir.


Sanoat tarmoqlari orasida to‘qimachilik (ip, jun va shoyi gazlamalar), oziq-ovqat, rezina-texnika, ko‘n-poyabzal, metallurgiya va mashinasozlik rivojlangan. Shuningdek, oyna-shisha ishlab chiqarish, temir yo‘l ustaxonalari va issiqlik elektr stansiyalari mavjud.
Sanoat tarmoqlari orasida toʻqimachilik (ip, jun va shoyi gazlamalar), oziq-ovqat, rezina-texnika, koʻn-poyabzal, metallurgiya va mashinasozlik rivojlangan. Shuningdek, oyna-shisha ishlab chiqarish, temir yoʻl ustaxonalari va issiqlik elektr stansiyalari mavjud.


Lohur qadimdan hunarmandchilik markazi bo‘lib, oltin va kumush buyumlar tayyorlash, gilam to‘qish, kashtachilik va naqqoshlik rivojlangan.
Lohur qadimdan hunarmandchilik markazi boʻlib, oltin va kumush buyumlar tayyorlash, gilam toʻqish, kashtachilik va naqqoshlik rivojlangan.


== Ta’lim va madaniyat ==
== Taʼlim va madaniyat ==
Shaharda [[Panjob universiteti]] (1882-yildan), muhandislik-texnologiya universiteti, Milliy san’at kolleji faoliyat yuritadi.  
Shaharda [[Panjob universiteti]] (1882-yildan), muhandislik-texnologiya universiteti, Milliy sanʼat kolleji faoliyat yuritadi.  


Lohurda [[Lahore muzeyi|Markaziy muzey]], san’at va savdo muzeylari, texnologiya muzeyi mavjud. Shahar yaqinida [[Shalimar bog‘lari]], [[Jahongir maqbarasi]] joylashgan.
Lohurda [[Lahore muzeyi|Markaziy muzey]], sanʼat va savdo muzeylari, texnologiya muzeyi mavjud. Shahar yaqinida [[Shalimar bogʻlari]], [[Jahongir maqbarasi]] joylashgan.


==Aholisi==
==Aholisi==


{| class="wikitable sortable"
{| class="wikitable sortable"
|+ Lahor aholisi (turli yillar bo‘yicha)
|+ Lahor aholisi (turli yillar boʻyicha)
! Yil !! Aholi soni !! Izoh
! Yil !! Aholi soni !! Izoh
|-
|-
| 1881 || 138,878 || Britaniya Hindistoni davri
| 1881 || 138,878 || Britaniya Hindistoni davri
|-
|-
| 1901 || 186,884 || Mustamlaka davri ro‘yxati
| 1901 || 186,884 || Mustamlaka davri roʻyxati
|-
|-
| 1931 || 400,075 || Shahar kengayishi boshlanishi
| 1931 || 400,075 || Shahar kengayishi boshlanishi
|-
|-
| 1951 || 1,130,000 || Bo‘linishdan (1947) keyingi migratsiya
| 1951 || 1,130,000 || Boʻlinishdan (1947) keyingi migratsiya
|-
|-
| 1961 || 1,630,000 || Tez urbanizatsiya davri
| 1961 || 1,630,000 || Tez urbanizatsiya davri
|-
|-
| 1972 || 2,198,890 || Sanoatlashuv o‘sishi
| 1972 || 2,198,890 || Sanoatlashuv oʻsishi
|-
|-
| 1981 || 2,988,486 || Shaharga migratsiya kuchayishi
| 1981 || 2,988,486 || Shaharga migratsiya kuchayishi
|-
|-
| 1998 || 6,340,114 || Katta demografik o‘sish
| 1998 || 6,340,114 || Katta demografik oʻsish
|-
|-
| 2017 || 11,126,285 || Zamonaviy mega-shahar bosqichi
| 2017 || 11,126,285 || Zamonaviy mega-shahar bosqichi
|}
|}


== Me’moriy yodgorliklar ==
== Meʼmoriy yodgorliklar ==
Lohur ko‘plab tarixiy obidalari bilan mashhur. Ular orasida:
Lohur koʻplab tarixiy obidalari bilan mashhur. Ular orasida:
* [[Lahore qal’asi]]
* [[Lahore qalʼasi]]
* [[Badshahi masjidi]]
* [[Badshahi masjidi]]
* [[Vazirxon masjidi]]
* [[Vazirxon masjidi]]


== Transport ==
== Transport ==
Shahar avtomobil yo‘llari, [[temiryo‘l transporti]] va havo qatnovi orqali mamlakatning boshqa hududlari bilan bog‘langan.
Shahar avtomobil yoʻllari, [[temiryoʻl transporti]] va havo qatnovi orqali mamlakatning boshqa hududlari bilan bogʻlangan.


== Manbalar ==
== Manbalar ==

2026-yil 20-noyabr, 17:34 dagi (joriy) koʻrinishi

Lahore collage
Lohur shahri
Lahore
لاہور
Shahar
Mamlakat  Pakistan
Viloyat Punjab
Asos solingan qadimiy
Hudud
 • Umumiy 1 772 km2 (684 sq mi)
Balandligi
217 m (712 ft)
Aholisi
 (2017)
 • Umumiy 11 126 285
 • Zichligi 6 300/km2 (16 000/sq mi)
Vaqt mintaqasi UTC+5 (PKT)
Hudud kodi 042

Lahore (oʻzbekcha: Lohur; urducha: لاہور) — Pokistonning shimoli-sharqiy qismida joylashgan yirik shahar. Ravi daryosining chap sohilida joylashgan boʻlib, Panjob viloyatining maʼmuriy va iqtisodiy markazi hisoblanadi. Kattaligi va iqtisodiy mavqei jihatidan mamlakatda Karachi shahridan keyin 2-oʻrinda turadi. Aholisi 5,1 million kishi (1998).

Lohur milodiy boshlarida bunyod etilgan. X asrda u hind rojaliklaridan birining markazi boʻlgan. XI asr boshlarida shahar Mahmud Gʻaznaviy hukmronligi ostiga oʻtgan. 1099–1114 va 1153–1186-yillarda Gʻaznaviylar davlatining poytaxti boʻlgan.

1240-yilda moʻgʻullar, 1342 va 1398-yillarda xoxorlar, 1398-yilda esa Amir Temur qoʻshinlari tomonidan egallangan. Keyinchalik shahar Dehli sultonligi va Boburiylar imperiyasi davrida Panjob noibligining markazi boʻlgan.

XVI–XVII asrlarda Boburiylar davrida Lohur muhim siyosiy va madaniy markaz sifatida rivojlandi. XVIII asrda u Nodirshoh va Ahmadshoh Durroniy hukmronligi ostida boʻlgan. 1799–1849-yillarda Sikh imperiyasi tarkibiga kirgan, 1849–1947-yillarda esa Britaniya imperiyasi mustamlakasi boʻlgan.

1947-yildan keyin Lohur Pakistan tarkibiga kirib, Panjob viloyatining maʼmuriy markazi boʻlib qolgan.

Lohur — muhim transport tuguni boʻlib, xalqaro aeroportga ega. Shahar Pakistanning yirik savdo-moliya va diniy markazlaridan biridir.

Sanoat tarmoqlari orasida toʻqimachilik (ip, jun va shoyi gazlamalar), oziq-ovqat, rezina-texnika, koʻn-poyabzal, metallurgiya va mashinasozlik rivojlangan. Shuningdek, oyna-shisha ishlab chiqarish, temir yoʻl ustaxonalari va issiqlik elektr stansiyalari mavjud.

Lohur qadimdan hunarmandchilik markazi boʻlib, oltin va kumush buyumlar tayyorlash, gilam toʻqish, kashtachilik va naqqoshlik rivojlangan.

Taʼlim va madaniyat

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Shaharda Panjob universiteti (1882-yildan), muhandislik-texnologiya universiteti, Milliy sanʼat kolleji faoliyat yuritadi.

Lohurda Markaziy muzey, sanʼat va savdo muzeylari, texnologiya muzeyi mavjud. Shahar yaqinida Shalimar bogʻlari, Jahongir maqbarasi joylashgan.

Lahor aholisi (turli yillar boʻyicha)
Yil Aholi soni Izoh
1881 138,878 Britaniya Hindistoni davri
1901 186,884 Mustamlaka davri roʻyxati
1931 400,075 Shahar kengayishi boshlanishi
1951 1,130,000 Boʻlinishdan (1947) keyingi migratsiya
1961 1,630,000 Tez urbanizatsiya davri
1972 2,198,890 Sanoatlashuv oʻsishi
1981 2,988,486 Shaharga migratsiya kuchayishi
1998 6,340,114 Katta demografik oʻsish
2017 11,126,285 Zamonaviy mega-shahar bosqichi
2023 13,004,135 Rasmiy hisob

Meʼmoriy yodgorliklar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Lohur koʻplab tarixiy obidalari bilan mashhur. Ular orasida:

Shahar avtomobil yoʻllari, temiryoʻl transporti va havo qatnovi orqali mamlakatning boshqa hududlari bilan bogʻlangan.



  • Pakistan Bureau of Statistics (PBS) – Census 2017
 https://www.pbs.gov.pk/

Lahor aholisi 2023-yilda 13 milliondan oshgan[1]