Lohur: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi |
2026-yil 20-noyabr, 17:34 dagi (joriy) koʻrinishi

Lahore
لاہور | |
|---|---|
Shahar | |
| Mamlakat |
|
| Viloyat | Punjab |
| Asos solingan | qadimiy |
| Hudud | |
| • Umumiy | 1 772 km2 (684 sq mi) |
| Balandligi | 217 m (712 ft) |
| Aholisi (2017) | |
| • Umumiy | 11 126 285 |
| • Zichligi | 6 300/km2 (16 000/sq mi) |
| Vaqt mintaqasi | UTC+5 (PKT) |
| Hudud kodi | 042 |
Lahore (oʻzbekcha: Lohur; urducha: لاہور) — Pokistonning shimoli-sharqiy qismida joylashgan yirik shahar. Ravi daryosining chap sohilida joylashgan boʻlib, Panjob viloyatining maʼmuriy va iqtisodiy markazi hisoblanadi. Kattaligi va iqtisodiy mavqei jihatidan mamlakatda Karachi shahridan keyin 2-oʻrinda turadi. Aholisi 5,1 million kishi (1998).
Tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Lohur milodiy boshlarida bunyod etilgan. X asrda u hind rojaliklaridan birining markazi boʻlgan. XI asr boshlarida shahar Mahmud Gʻaznaviy hukmronligi ostiga oʻtgan. 1099–1114 va 1153–1186-yillarda Gʻaznaviylar davlatining poytaxti boʻlgan.
1240-yilda moʻgʻullar, 1342 va 1398-yillarda xoxorlar, 1398-yilda esa Amir Temur qoʻshinlari tomonidan egallangan. Keyinchalik shahar Dehli sultonligi va Boburiylar imperiyasi davrida Panjob noibligining markazi boʻlgan.
XVI–XVII asrlarda Boburiylar davrida Lohur muhim siyosiy va madaniy markaz sifatida rivojlandi. XVIII asrda u Nodirshoh va Ahmadshoh Durroniy hukmronligi ostida boʻlgan. 1799–1849-yillarda Sikh imperiyasi tarkibiga kirgan, 1849–1947-yillarda esa Britaniya imperiyasi mustamlakasi boʻlgan.
1947-yildan keyin Lohur Pakistan tarkibiga kirib, Panjob viloyatining maʼmuriy markazi boʻlib qolgan.
Iqtisodiyoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Lohur — muhim transport tuguni boʻlib, xalqaro aeroportga ega. Shahar Pakistanning yirik savdo-moliya va diniy markazlaridan biridir.
Sanoat tarmoqlari orasida toʻqimachilik (ip, jun va shoyi gazlamalar), oziq-ovqat, rezina-texnika, koʻn-poyabzal, metallurgiya va mashinasozlik rivojlangan. Shuningdek, oyna-shisha ishlab chiqarish, temir yoʻl ustaxonalari va issiqlik elektr stansiyalari mavjud.
Lohur qadimdan hunarmandchilik markazi boʻlib, oltin va kumush buyumlar tayyorlash, gilam toʻqish, kashtachilik va naqqoshlik rivojlangan.
Taʼlim va madaniyat
[tahrir | manbasini tahrirlash]Shaharda Panjob universiteti (1882-yildan), muhandislik-texnologiya universiteti, Milliy sanʼat kolleji faoliyat yuritadi.
Lohurda Markaziy muzey, sanʼat va savdo muzeylari, texnologiya muzeyi mavjud. Shahar yaqinida Shalimar bogʻlari, Jahongir maqbarasi joylashgan.
Aholisi
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Yil | Aholi soni | Izoh |
|---|---|---|
| 1881 | 138,878 | Britaniya Hindistoni davri |
| 1901 | 186,884 | Mustamlaka davri roʻyxati |
| 1931 | 400,075 | Shahar kengayishi boshlanishi |
| 1951 | 1,130,000 | Boʻlinishdan (1947) keyingi migratsiya |
| 1961 | 1,630,000 | Tez urbanizatsiya davri |
| 1972 | 2,198,890 | Sanoatlashuv oʻsishi |
| 1981 | 2,988,486 | Shaharga migratsiya kuchayishi |
| 1998 | 6,340,114 | Katta demografik oʻsish |
| 2017 | 11,126,285 | Zamonaviy mega-shahar bosqichi |
| 2023 | 13,004,135 | Rasmiy hisob |
Meʼmoriy yodgorliklar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Lohur koʻplab tarixiy obidalari bilan mashhur. Ular orasida:
Transport
[tahrir | manbasini tahrirlash]Shahar avtomobil yoʻllari, temiryoʻl transporti va havo qatnovi orqali mamlakatning boshqa hududlari bilan bogʻlangan.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
| Pokiston geografiyasiga oid chala maqolalar oid uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |
- Pakistan Bureau of Statistics (PBS) – Census 2017
https://www.pbs.gov.pk/
Lahor aholisi 2023-yilda 13 milliondan oshgan[1]