Lobnor: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
'''Lobnor''', '''Qoraqoʻshun''' — [[Sharqiy Turkiston]]ning sharqiy qismidagi oqmas [[koʻl]]. [[Tarim tekisligi]]ning sharqida, 780 m balandlikda joylashgan. Koʻlga [[Koʻnchidaryo|Koʻnchi-daryo]] va [[Tarim]] [[daryo]]lari quyiladi. Ulardan keladigan suvning miqdoriga qarab Lobnurning oʻrni, maydoni va shoʻrligi oʻzgarib turadi. Suv koʻpayganda maydoni 3 ming km² (<nowiki>IX—X</nowiki> asrlarda 14 ming km² ga yetgan), uz. 100 km, oʻrtacha chuq. 1 m. Koʻlning [[sohil]]lari [[shoʻrxoklar|shoʻrxok]] va botqoqlashgan. Noyabrdan martgacha koʻp qismi tubigacha muzlaydi. Baʼzi yillari Tarim daryosi janubga burilib, Cherchen daryosi bilan qoʻshiladi va Lobnurdan 100–150 km janubi-gʻarbdagi Qoraqoʻshun koʻliga quyiladi. Bunday vaqtlarda Lobnur qurib qoladi. Lobnurni oʻrganish [[Markaziy Osiyo]]dagi oʻzani va oʻrni vaqt-vaqti bilan siljib turuvchi daryo va koʻllar muammosini hal qilishda muhim ahamiyatga ega boʻlgan.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> [[Nikolay Prjevalskiy]] | '''Lobnor''', '''Qoraqoʻshun''' — [[Sharqiy Turkiston]]ning sharqiy qismidagi oqmas [[koʻl]]. [[Tarim tekisligi]]ning sharqida, 780 m balandlikda joylashgan. Koʻlga [[Koʻnchidaryo|Koʻnchi-daryo]] va [[Tarim]] [[daryo]]lari quyiladi. Ulardan keladigan suvning miqdoriga qarab Lobnurning oʻrni, maydoni va shoʻrligi oʻzgarib turadi. Suv koʻpayganda maydoni 3 ming km² (<nowiki>IX—X</nowiki> asrlarda 14 ming km² ga yetgan), uz. 100 km, oʻrtacha chuq. 1 m. Koʻlning [[sohil]]lari [[shoʻrxoklar|shoʻrxok]] va botqoqlashgan. Noyabrdan martgacha koʻp qismi tubigacha muzlaydi. Baʼzi yillari Tarim daryosi janubga burilib, Cherchen daryosi bilan qoʻshiladi va Lobnurdan 100–150 km janubi-gʻarbdagi Qoraqoʻshun koʻliga quyiladi. Bunday vaqtlarda Lobnur qurib qoladi. Lobnurni oʻrganish [[Markaziy Osiyo]]dagi oʻzani va oʻrni vaqt-vaqti bilan siljib turuvchi daryo va koʻllar muammosini hal qilishda muhim ahamiyatga ega boʻlgan.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> [[Nikolay Prjevalskiy]] oʻzining Markaziy Osiyodagi 4-sayohati davomida bu koʻldan oʻtgan. | ||
== Manbalar == | == Manbalar == | ||
2026-yil 20-noyabr, 17:32 dagi (joriy) koʻrinishi
Lobnor, Qoraqoʻshun — Sharqiy Turkistonning sharqiy qismidagi oqmas koʻl. Tarim tekisligining sharqida, 780 m balandlikda joylashgan. Koʻlga Koʻnchi-daryo va Tarim daryolari quyiladi. Ulardan keladigan suvning miqdoriga qarab Lobnurning oʻrni, maydoni va shoʻrligi oʻzgarib turadi. Suv koʻpayganda maydoni 3 ming km² (IX—X asrlarda 14 ming km² ga yetgan), uz. 100 km, oʻrtacha chuq. 1 m. Koʻlning sohillari shoʻrxok va botqoqlashgan. Noyabrdan martgacha koʻp qismi tubigacha muzlaydi. Baʼzi yillari Tarim daryosi janubga burilib, Cherchen daryosi bilan qoʻshiladi va Lobnurdan 100–150 km janubi-gʻarbdagi Qoraqoʻshun koʻliga quyiladi. Bunday vaqtlarda Lobnur qurib qoladi. Lobnurni oʻrganish Markaziy Osiyodagi oʻzani va oʻrni vaqt-vaqti bilan siljib turuvchi daryo va koʻllar muammosini hal qilishda muhim ahamiyatga ega boʻlgan.[1] Nikolay Prjevalskiy oʻzining Markaziy Osiyodagi 4-sayohati davomida bu koʻldan oʻtgan.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
| Gidrologiyaga oid uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |