Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Koneru Humpy: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi

2026-yil 20-noyabr, 15:18 dagi (joriy) koʻrinishi

Koneru Humpy
HumpyKoneru
Mamlakat Hindiston bayrogʻi Hindiston
Tugʻilishi 31-mart 1987-yil
Vijayawada, Andhra Pradesh, Hindiston
Saravha Grandmaster (2002-yil)
FIDE reyting 2586 (avgust 2026)
Yuqori reytingi 2623 (iyul 2009)

Koneru Humpy (1987-yil 31-martda tugʻilgan) hindistonlik shaxmatchi, 2019-yilda FIDE ayollar oʻrtasidagi tezkor shaxmat chempionatida gʻolib boʻlganligi bilan mashhur[1]. 2002-yilda u 15 yosh, 1 oy, 27 kunligida grossmeyster (GM) unvoniga erishgan eng yosh ayol boʻlib, Judit Polgarning oldingi rekordini uch oyga[2] ortda qoldirdi (keyinchalik bu rekord Xou Yifan tomonidan 2008-yilda yangilandi). 2007-yil oktyabr oyida Humpy Polgardan keyin 2600 Elo reytingidan oshib, 2606 ball olgan ikkinchi ayol oʻyinchi aylandi[3][4].

Humpy shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida uchta oltin medalni qoʻlga kiritgan: 1997-yilda (10 yoshgacha boʻlgan qizlar toifasi), 1998-yilda (12 yoshgacha boʻlgan qizlar orasida) va 2000-yilda (14 yoshgacha boʻlgan qizlar orasida). 1999-yili Ahmadobod shahrida shaxmat boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasida boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida oʻgʻil bolalar bilan kuch sinashib, 12 yoshgacha boʻlganlar bahsida gʻoliblikni qoʻlga kiritdi[5]. 2001-yilda Humpy oʻsmir qizlar oʻrtasidagi jahon chempionatida gʻolib boʻldi. Keyingi yilgi oʻyinlarda u Chjao Xue bilan birinchi oʻrinni egalladi, ammo tay-brekda ikkinchi oʻringa tushib ketdi[6]. 2002-yilda u sakkizinchi ayol grossmeysterga aylandi. Humpy 2004-yilgi oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida oʻgʻil bolalar bilan raqobatlashdi, bu musobaqada Pentala Xarikrishna gʻalaba qozondi. Humpy esa 8,5/13 ball bilan oʻninchi oʻrinni egalladi[7].

Humpy 2000 va 2002-yillarda ayollar oʻrtasidagi Britaniya chempionatida gʻolib boʻldi. 2003-yilda u ayollar oʻrtasidagi 10-chi Osiyo chempionati va Hindiston ayollar chempionatida gʻoliblikka erishadi[8][9]. 2005-yilda u Rossiyaning Krasnoturinsk shahrida oʻsha davrdagi eng kuchli oʻn nafar ayol oʻyinchi ishtirokida boʻlib oʻtgan Shimoliy Ural kubogida gʻolib sfatida etirof etiladi[10].

U birinchi marta 2004-yilda ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida qatnashgan va oʻshandan beri u nokaut formatida oʻtkazilgan har bir musobaqada qatnashib kelgan. Humpy 2004, 2008 va 2010-yillarda yarim finalga qadar chiqqan.

2009-yilda u Mumbay meri kubogida Aleksandr Areshchenko, Magesh Panchanathan va Evgeniy Miroshnichenko bilan 1-4-oʻrinlarni egalladi[11].

2009-yilda Humpy Butun Hindiston shaxmat federatsiyasini Turindagi 37-shaxmat Olimpiadasida ishtirok etishiga toʻsqinlik qilganlikda aybladi[12][13]. Unga murabbiylik qilayotgan otasi Humpy Ashokga u bilan turnirlarga borishga ruxsat berilmaganligi asosiy sabab sifatida koʻrsatildi.

Humpy 2009—2011-yillardagi FIDE ayollar Gran-prisida ishtirok etdi va umumjamoa hisobida ikkinchi oʻrinni egalladi. Oʻz navbatida 2011-yilgi shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati yoʻllanmasiga daʼvogar sifatida ishtirok etdi[14][15]. Bu musobaqada Xou Yifan uchta oʻyinda gʻalaba qozonib, beshta durang qayd etdi. Humpy 2011-2012, 2013-2014, 2015-2016 va 2019—2021-yillarda ham FIDE ayollar Gran-prisi seriyasida ikkinchi oʻrinni egalladi.

U 2015-yilda Xitoyning Chengdu shahrida boʻlib oʻtgan shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jamoaviy jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Hindiston terma jamoasi musobaqada toʻrtinchi oʻrinni egalladi — bu bronza medalini qoʻlga kiritgan Xitoy jamoasidan atigi bir ochko ortda qolgani tufayli edi[16].

2019-yilda u ikki yillik tugʻruq taʼtilidan qaytganidan keyin ayollar oʻrtasida Rapid boʻyicha jahon chempioni boʻldi[17].

2020-yilda Humpy ommaviy ovoz berishdan soʻng BBC tomonidan Hindistondagi yilning eng yaxshi sportchisi mukofotiga loyiq deb topildi[18].

Humpy 2022-yilda Tamilnadu shtatining Mahabalipuram shahrida boʻlib oʻtayotgan Shaxmat Olimpiadasida Hindiston shaʼnini himoya qilmoqda.

Shaxsiy hayoti

[tahrir | manbasini tahrirlash]

U dastlab ota-onasi (Koneru Ashok va Latha Ashok) tomonidan „Hampi“ deb nomlangan, bu ism „chempion“ soʻzidan olingan. Keyinchalik uning otasi rus tilidagi ismga yaqinroq oʻxshash boʻlishi uchun imloni Humpy deb oʻzgartirdi[19][20].

2014-yil avgust oyida u Dasari Anveshga turmushga chiqdi[21]. Hozir u ONGC Ltd bilan hamkorlikda ishlaydi[22].

The President, Dr. A.P.J. Abdul Kalam presenting Padma Shri to Kumari Koneru Humpy (Chess), at an Investiture Ceremony at Rashtrapati Bhavan in New Delhi on March 23, 2007
Prezident, doktor APJ Abdul Kalam 2007-yil 23-mart kuni Nyu-Dehlidagi Rashtrapati Bxavanda investitsiya marosimida Kumari Humpy Humpyga (shaxmat) Padma Shrini taqdim etmoqda.

U 2017-yilda Ohana ismli qizini dunyoga keltirdi[23].

Mukofotlar va yutuqlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Koneru Humpy
Wijk an Zee da, 2006-yil
  • 1999-yil: Osiyodagi eng yosh ayol xalqaro usta (WIM)
  • 2001-yil: Hindistonning eng yosh ayol grossmeysteri (WGM)
  • 2003-yil: Arjuna mukofoti
  • 2007-yil: Padma Shri[24]
  • 2019-yil: Skolkovo ayollar Gran-prisi 2019-2020
  • 2019-yil: Monako ayollar Gran-prisi 2019-2020
  • 2019-yil: Tezkor shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati[25]
  • 2020-yil: Cairns Cup[26]
  • 2020-yil: FIDE 2020 Onlayn Shaxmat Olimpiadasida oltin
  • 2021-yil: BBC Hindistonda yilning eng yaxshi sportchisi
  • 2021-yil: FIDE 2021 Onlayn Shaxmat Olimpiadasida bronza
  • 2022-yil: 44-Shaxmat Olimpiadasida bronza
  • 2022-yil: 44-shaxmat olimpiadasida Gaprindashvili kubogi gʻolibi
  1. ↑ „The inspiring return of Koneru Humpy“. ChessBase India (29-dekabr 2019-yil).
  2. ↑ „Humpy beats Judit Polgar by three months“. Chess News. Qaraldi: 17-fevral 2015-yil.
  3. ↑ „Anand crosses 2800 and leads the October 2007 FIDE ratings“. Chess News. Qaraldi: 17-fevral 2015-yil.
  4. ↑ Koneru’s rating progress chart. FIDE.
  5. ↑ „Humpy on high!“. Rediff.com (30-avgust 2001-yil). Qaraldi: 18-yanvar 2016-yil.
  6. ↑ Goa 2002 — 20° Campeonato Mundial Juvenil Feminino BrasilBase
  7. ↑ Cochin 2004 — 43° Campeonato Mundial Juvenil BrasilBase
  8. ↑ 10th Asian Womenʼs Individual Chess Championship FIDE
  9. ↑ Crowther. „TWIC 471: Indian Women's National A Championships“. The Week in Chess (17-noyabr 2003-yil). Qaraldi: 15-sentabr 2015-yil.
  10. ↑ „North Urals Cup: Humpy wins, Xu Yuhua second“. ChessBase (15-iyul 2005-yil). Qaraldi: 20-aprel 2016-yil.
  11. ↑ Zaveri. „Areshchenko triumphs in Mayor's Cup – Jai Ho Mumbai!!“. ChessBase (15-may 2009-yil). Qaraldi: 10-may 2010-yil.
  12. ↑ „Koneru Humpy accuses AICF secretary of harassment“. IBN Sports (24-oktabr 2009-yil). 2009-yil 25-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 20-oktabr 2010-yil.
  13. ↑ „Humpy replies to Sundar – issues open challenge“. ChessBase (25-oktabr 2009-yil). Qaraldi: 20-oktabr 2010-yil.
  14. ↑ „Women GP – Nalchik – Women GP – Nalchik“. Nalchik2010.fide.com. Qaraldi: 1-dekabr 2014-yil.
  15. ↑ „Humpy pulls it off – wins Doha GM and qualifies | Chess News“. Chessbase.com. Qaraldi: 1-dekabr 2014-yil.
  16. ↑ „World Women Chess: Harika wins silver, bronze for Humpy“. The Hindu. PTI. Qaraldi: 29-aprel 2015-yil.
  17. ↑ „The inspiring return of Koneru Humpy - ChessBase India“. www.chessbase.in. Qaraldi: 22-may 2020-yil.
  18. ↑ „Koneru Humpy is BBC Indian Sportswoman of the Year“ (inglizcha). BBC Sport. Qaraldi: 18-mart 2021-yil.
  19. ↑ „Humpy beats Judit Polgar by three months“ (31-may 2002-yil).
  20. ↑ „Humpy's moves“. The Tribune (8-aprel 2006-yil).
  21. ↑ J. R. Shridharan. „Humpy enters wedlock with Anvesh“. The Hindu. Qaraldi: 17-fevral 2015-yil.
  22. ↑ „Humpy joins ONGC“. The Hindu. Qaraldi: 23-yanvar 2016-yil.
  23. ↑ „Grandmaster Koneru Humpy learning the moves of a mother“ (en). www.telegraphindia.com. Qaraldi: 22-may 2020-yil.
  24. ↑ „Padma Awards“. Ministry of Home Affairs, Government of India (2015). 2015-yil 15-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 21-iyul 2015-yil.
  25. ↑ „Humpy pockets first world chess crown“. The Times of India (2019). Qaraldi: 29-dekabr 2019-yil.
  26. ↑ „2020 Cairns Cup March 2020 United States of America FIDE Chess Tournament report“. ratings.fide.com. 2020-yil 16-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 12-avgust.