Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Instrumentalizm: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
== Instrumentalizm ==
== Instrumentalizm ==
<big>Instrumentalizm ( [[Lotin tili|lot]] . instrumentum «vosita»), ( [[faylasuf]]. ) — [[pragmatizm]]<nowiki/>ning xilma-xilligi boʻlgan zamonaviy falsafiy yoʻnalish . Unga ko'ra, barcha [[bilim]]<nowiki/>lar va insonning barcha faoliyati faqat instrumental [[Funksiya|funktsiya]]<nowiki/>larni bajaradi , ya'ni ular [[Atrof muhit|atrof- muhit]]<nowiki/>ga moslashish va uni o'zlashtirish uchun vositalar ( asboblar ) dir.</big>
<big>Instrumentalizm ( [[Lotin tili|lot]] . instrumentum «vosita»), ( [[faylasuf]]. ) — [[pragmatizm]]<nowiki/>ning xilma-xilligi boʻlgan zamonaviy falsafiy yoʻnalish . Unga koʻra, barcha [[bilim]]<nowiki/>lar va insonning barcha faoliyati faqat instrumental [[Funksiya|funktsiya]]<nowiki/>larni bajaradi , yaʼni ular [[Atrof muhit|atrof- muhit]]<nowiki/>ga moslashish va uni oʻzlashtirish uchun vositalar ( asboblar ) dir.</big>


<big>Instrumentalizm Jon Dyui tomonidan ifodalangan pragmatizmning kech turi hisoblanadi . U ijtimoiy tizimni "umumiy qayta qurish" dasturini e'lon qildi, unda fan aniq o'zgarishlarni kiritish vositasi rolini o'ynashi kerak edi.</big>
<big>Instrumentalizm Jon Dyui tomonidan ifodalangan pragmatizmning kech turi hisoblanadi . U ijtimoiy tizimni "umumiy qayta qurish" dasturini eʼlon qildi, unda fan aniq oʻzgarishlarni kiritish vositasi rolini oʻynashi kerak edi.</big>


== <big>Asosiy taxminlar</big> ==
== <big>Asosiy taxminlar</big> ==




<big>Instrumentalistlarning fikriga ko'ra, barcha bilimlar va insonning barcha faoliyati (jumladan, intellektual va amaliy faoliyat) faqat atrof-muhit stimullariga reaktsiya bo'lib, faqat asboblar funktsiyalarini bajaradi. Ular insonning o'z muhitiga moslashishi va o'zlashtirishi uchun vositalardir. Instrumentalizm ilmiy nazariyalar va [[teorema]]<nowiki/>larni ularning [[haqiqat]] yoki [[Yovgʻon|yolg'on]]<nowiki/>ligi nuqtai nazaridan baholab bo'lmaydi , chunki ular faqat xulosa chiqarish qoidalaridir; tajribadan ma'lumotlarni tashkil qilish uchun intellektual vositalar . Shu tarzda tushunilgan instrumentalizm bevosita Dyui qarashlaridan kelib chiqadi.</big>
<big>Instrumentalistlarning fikriga koʻra, barcha bilimlar va insonning barcha faoliyati (jumladan, intellektual va amaliy faoliyat) faqat atrof-muhit stimullariga reaktsiya boʻlib, faqat asboblar funktsiyalarini bajaradi. Ular insonning oʻz muhitiga moslashishi va oʻzlashtirishi uchun vositalardir. Instrumentalizm ilmiy nazariyalar va [[teorema]]<nowiki/>larni ularning [[haqiqat]] yoki [[Yovgʻon|yolgʻon]]<nowiki/>ligi nuqtai nazaridan baholab boʻlmaydi , chunki ular faqat xulosa chiqarish qoidalaridir; tajribadan maʼlumotlarni tashkil qilish uchun intellektual vositalar . Shu tarzda tushunilgan instrumentalizm bevosita Dyui qarashlaridan kelib chiqadi.</big>


== <big>Instrumentalizm haqida kengroq tushuncha</big> ==
== <big>Instrumentalizm haqida kengroq tushuncha</big> ==




<big>Falsafadagi yo'nalishdan tashqari, instrumentalizmni ham kengroq tushunish mumkin - "instrumentalizm" atamasining kengroq ma'noda qo'llanilishi Dyui qarashlarining asl belgilanishidan kelib chiqadi. Shunday qilib, instrumentalizmni odatda bilim nazariyasining amaliy ko'rinishi sifatida ko'rib chiqish mumkin , unga ko'ra ilmiylik darajasi, birinchi navbatda, yuqori darajadagi foydalilik bilan etarli darajada belgilanadi - bunday nuqtai nazar, boshqalar qatori, Dekart va Kont . Instrumentalizm fan falsafasidagi [[pozitsiya]] sifatida ham tushuniladi, unga ko'ra nazariy [[tezis]]<nowiki/>lar faqat muammolarni hal qilish, [[fakt]]<nowiki/>larni tartibga solish va ularni bashorat qilish vositalaridir ( masalan, Duhem ) .</big>                                                               
<big>Falsafadagi yoʻnalishdan tashqari, instrumentalizmni ham kengroq tushunish mumkin - "instrumentalizm" atamasining kengroq maʼnoda qoʻllanilishi Dyui qarashlarining asl belgilanishidan kelib chiqadi. Shunday qilib, instrumentalizmni odatda bilim nazariyasining amaliy koʻrinishi sifatida koʻrib chiqish mumkin , unga koʻra ilmiylik darajasi, birinchi navbatda, yuqori darajadagi foydalilik bilan etarli darajada belgilanadi - bunday nuqtai nazar, boshqalar qatori, Dekart va Kont . Instrumentalizm fan falsafasidagi [[pozitsiya]] sifatida ham tushuniladi, unga koʻra nazariy [[tezis]]<nowiki/>lar faqat muammolarni hal qilish, [[fakt]]<nowiki/>larni tartibga solish va ularni bashorat qilish vositalaridir ( masalan, Duhem ) .</big>                                                               


== <big>Bibliografiya</big><ref>{{Veb manbasi|url=https://pl.m.wikipedia.org//...|sarlavha=Instrumentalizm|sana=07.12.2022}}{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==
== <big>Bibliografiya</big><ref>{{Veb manbasi|url=https://pl.m.wikipedia.org//...|sarlavha=Instrumentalizm|sana=07.12.2022}}{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==




<big>Polsha lug'ati;</big>
<big>Polsha lugʻati;</big>


<big>PWN falsafiy leksikon</big>
<big>PWN falsafiy leksikon</big>


[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]

2026-yil 20-noyabr, 11:58 dagi (joriy) koʻrinishi

Instrumentalizm

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Instrumentalizm ( lot . instrumentum «vosita»), ( faylasuf. ) — pragmatizmning xilma-xilligi boʻlgan zamonaviy falsafiy yoʻnalish . Unga koʻra, barcha bilimlar va insonning barcha faoliyati faqat instrumental funktsiyalarni bajaradi , yaʼni ular atrof- muhitga moslashish va uni oʻzlashtirish uchun vositalar ( asboblar ) dir.

Instrumentalizm Jon Dyui tomonidan ifodalangan pragmatizmning kech turi hisoblanadi . U ijtimoiy tizimni "umumiy qayta qurish" dasturini eʼlon qildi, unda fan aniq oʻzgarishlarni kiritish vositasi rolini oʻynashi kerak edi.

Asosiy taxminlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Instrumentalistlarning fikriga koʻra, barcha bilimlar va insonning barcha faoliyati (jumladan, intellektual va amaliy faoliyat) faqat atrof-muhit stimullariga reaktsiya boʻlib, faqat asboblar funktsiyalarini bajaradi. Ular insonning oʻz muhitiga moslashishi va oʻzlashtirishi uchun vositalardir. Instrumentalizm ilmiy nazariyalar va teoremalarni ularning haqiqat yoki yolgʻonligi nuqtai nazaridan baholab boʻlmaydi , chunki ular faqat xulosa chiqarish qoidalaridir; tajribadan maʼlumotlarni tashkil qilish uchun intellektual vositalar . Shu tarzda tushunilgan instrumentalizm bevosita Dyui qarashlaridan kelib chiqadi.

Instrumentalizm haqida kengroq tushuncha

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Falsafadagi yoʻnalishdan tashqari, instrumentalizmni ham kengroq tushunish mumkin - "instrumentalizm" atamasining kengroq maʼnoda qoʻllanilishi Dyui qarashlarining asl belgilanishidan kelib chiqadi. Shunday qilib, instrumentalizmni odatda bilim nazariyasining amaliy koʻrinishi sifatida koʻrib chiqish mumkin , unga koʻra ilmiylik darajasi, birinchi navbatda, yuqori darajadagi foydalilik bilan etarli darajada belgilanadi - bunday nuqtai nazar, boshqalar qatori, Dekart va Kont . Instrumentalizm fan falsafasidagi pozitsiya sifatida ham tushuniladi, unga koʻra nazariy tezislar faqat muammolarni hal qilish, faktlarni tartibga solish va ularni bashorat qilish vositalaridir ( masalan, Duhem ) .

Polsha lugʻati;

PWN falsafiy leksikon

  1. ↑ „Instrumentalizm“ (2022-yil 7-dekabr).[sayt ishlamaydi]