Hlybokaye: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
| sayt tili = | | sayt tili = | ||
}} | }} | ||
'''Hlybokaye''' yoki '''Glubokoye''' ( {{Lang-be|Глыбокае}} , {{Lang-ru|Глубокое}} , {{Lang-pl|Głębokie}} , {{Lang-lt|Glubokas}} , {{Lang-yi|גלובאָק|Glubok}} ) — [[Belarus|Belorussiyaning]] [[Vitebsk viloyati|Vitebsk viloyatidagi]] shahar, Glibokaye tumani poytaxti ( {{Lang-be|Глыбоцкі раён}} ). Shahar Polotskdan [[Vilnyus|Vilnyusgacha]] | '''Hlybokaye''' yoki '''Glubokoye''' ( {{Lang-be|Глыбокае}} , {{Lang-ru|Глубокое}} , {{Lang-pl|Głębokie}} , {{Lang-lt|Glubokas}} , {{Lang-yi|גלובאָק|Glubok}} ) — [[Belarus|Belorussiyaning]] [[Vitebsk viloyati|Vitebsk viloyatidagi]] shahar, Glibokaye tumani poytaxti ( {{Lang-be|Глыбоцкі раён}} ). Shahar Polotskdan [[Vilnyus|Vilnyusgacha]] boʻlgan xalqaro yoʻlda joylashgan boʻlib, 1932-yilda urushlararo Polshada (shahar 1940-yilda [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] tomonidan 1939-yilda [[Polsha bosqini|Polshaga]] bostirib kirilgandan keyin qoʻshilgan) Woropajevoga (Varapaeva) tarixiy temir yoʻl liniyasi qurilgan. 2010-yilda 18200 nafar aholi boʻlgan<ref name="Głębokie">''This article incorporates general information translated from [[:pl:Głębokie (miasto)|the corresponding article]] in [[Polish Wikipedia]].''</ref>. | ||
Shahar chegaralarida ikkita kichikroq | Shahar chegaralarida ikkita kichikroq koʻl bor: Kahalnaye (Kagalnae) va Grand (Vyalikae), ulardan Qayin daryosi (Bayarozovka, Polshada Brzozówka) boshlanadi. Turar joy haqidagi birinchi yozma maʼlumot 1514-yilga toʻgʻri keladi. Ikkinchi jahon urushi davrida bosib olingan Polshada Berezvets shahrining tumani Sovet NKVD maxfiy politsiyasi tomonidan 2000-3000 nafargacha polshalik mahbuslar qirgʻin qilingan joy boʻlgan va 1941-yil iyulidan 1944-yil iyuligacha fashistlar ishgʻoli paytida bir necha ming yahudiy oʻldirilgan <ref name=":0">{{Veb manbasi|sarlavha=The Untold Stories: The murder sites of the Jews in the occupied territories of the former USSR – Glębokie|url=https://www.yadvashem.org/untoldstories/database/index.asp?cid=1297|qaralgan sana=12 October 2020|ish=[[Yad Vashem]]}}</ref>.2009-yilning oxiriga kelib, hudud [[Polsha|Polshadan]] tortib olingandan keyin NKVD tomonidan otib tashlangan 20 dan ortiq qurbonlarning qoldiqlari yana mahalliy cherkov podvalida topilgan <ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8167195.stm 'Stalin victims' found in Belarus]. [[The BBC News]]. 24 July 2009</ref>. | ||
== Tarixi == | == Tarixi == | ||
Tarixiy manbalarda Hlybokaye haqida birinchi | Tarixiy manbalarda Hlybokaye haqida birinchi maʼlumot 1414-yilga toʻgʻri keladi va bu sana uning asos solingan yili hisoblanadi..1514-yilda Xlibokaye [[Buyuk Litva knyazligi|Litva Buyuk]] Gertsogligining hujjatlariga Zianovich oilasiga tegishli boʻlgan uy va mulkdan iborat sifatida kiritilgan<ref name="Głębokie">''This article incorporates general information translated from [[:pl:Głębokie (miasto)|the corresponding article]] in [[Polish Wikipedia]].''</ref> . Yahudiylar Xlibokayega birinchi marta XVII asrda joylashdilar va XIX asrning oxiriga kelib shaharning 5600 aholisining 70% ni tashkil etgan<ref name=":0"/>. | ||
Polsha-Sovet mustaqillik urushi paytida Xlibokey 1919-yil dekabr oyida Polsha armiyasi tomonidan bosib olindi, ammo 1920-yil iyul oyida Mixail Tuxachevskiyning hujumi natijasida bolsheviklar | Polsha-Sovet mustaqillik urushi paytida Xlibokey 1919-yil dekabr oyida Polsha armiyasi tomonidan bosib olindi, ammo 1920-yil iyul oyida Mixail Tuxachevskiyning hujumi natijasida bolsheviklar qoʻliga oʻtdi. 1920-yil 5 iyulda Xlibokaye yaqinida jang boʻlib, har ikki tomondan 1500 ga yaqin askar halok boʻldi. 1920-yil oktyabr oyida polyaklar shaharni qaytarib oldilar. Xlybokayening Ikkinchi Polsha Respublikasi tarkibiga qoʻshilishi 1921-yilda Polsha va Sovet Ittifoqi oʻrtasida imzolangan Riga shartnomasi bilan rasman tasdiqlangan. Unga shahar maqomi berildi va Dziśnieński-Glebokie tumanining maʼmuriy markazi va munitsipalitetning qarorgohi boʻldi. 1921-yil 19-fevralda Xlibokaye Novogrodek (1919—39), 1922-yil 13-apreldan ''Ziemia Wilenska'' viloyati va 1926-yil 20-yanvarda Vilno (1926—39) vodiyligi tarkibiga kirdi. 1933-yil 10-noyabrda Glinishcha aholi punkti Hlybokaye chegarasiga kiritildi <ref name="Głębokie">''This article incorporates general information translated from [[:pl:Głębokie (miasto)|the corresponding article]] in [[Polish Wikipedia]].''</ref>. | ||
[[Fayl:Петрапаўлаўская_царква_у_Беразвеччы.jpg|thumb| Berezvec tumanidagi Polsha Rim-katolik cherkovi, ilgari 1941-yilda Sovet NKVD tomonidan Polsha harbiy asirlarini qirg'in qilgan alohida shaharcha.]] | [[Fayl:Петрапаўлаўская_царква_у_Беразвеччы.jpg|thumb| Berezvec tumanidagi Polsha Rim-katolik cherkovi, ilgari 1941-yilda Sovet NKVD tomonidan Polsha harbiy asirlarini qirg'in qilgan alohida shaharcha.]] | ||
== Yodgorliklar == | == Yodgorliklar == | ||
* Bokira soborining | * Bokira soborining tugʻilishi - Diskalsed Karmelitlar cherkoviga bagʻishlangan. Bibi Maryamning taxmini (1730-1735). | ||
* Aziz cherkovi. Głębokiedagi Trinity - katolik cherkovi, Muqaddas Uch Birlikning cherkovi 1628 yilda gubernator Jozef Korsak tomonidan asos solingan. Muqaddas Uch Birlik cherkovi tashkil etilganidan beri doimiy ravishda faoliyat yuritayotgan hozirgi Belarus hududidagi kam sonli cherkovlardan biridir. | * Aziz cherkovi. Głębokiedagi Trinity - katolik cherkovi, Muqaddas Uch Birlikning cherkovi 1628 yilda gubernator Jozef Korsak tomonidan asos solingan. Muqaddas Uch Birlik cherkovi tashkil etilganidan beri doimiy ravishda faoliyat yuritayotgan hozirgi Belarus hududidagi kam sonli cherkovlardan biridir. | ||
* Berezvecdagi cherkov va Baziliya monastiri - Sovet hokimiyati davrida Hlybokayega | * Berezvecdagi cherkov va Baziliya monastiri - Sovet hokimiyati davrida Hlybokayega qoʻshilgan. 1637 yilda Jozef Korsak tomonidan asos solingan. Dastlab, 1756-1767 yillarda yogʻoch, gʻishtdan qurilgan. 1839-yilda Baziliya ordeni bekor qilindi, XIX asrning ikkinchi yarmida monastir pravoslav monastiriga aylandi. Katolik cherkovi oʻrtasida qayta tiklangan monastir va monastir KOP joylashtirilgan. 1939-yil sentyabr oyida NKVD qamoqxonada polyaklar uchun xonalarni tashkil qildi. Saqlangan monastir tanasi. Pobazyliański cherkovi, barokko Vilnyusning goʻzal namunasi, 1970-yilda mahalliy hokimiyat buyrugʻi bilan vayron qilingan. Baziliya monastiri binosining qoldiqlari hozir qamoqxonada. | ||
* "Kopciówce" da Chapel qabristoni - p. Aziz Ilyos (XVII asr) - Jozef Korsakning asosi. Karmelitlar | * "Kopciówce" da Chapel qabristoni - p. Aziz Ilyos (XVII asr) - Jozef Korsakning asosi. Karmelitlar maʼbadiga gʻamxoʻrlik qildi (shuning uchun qoʻngʻiroq Karmel togʻining Hermitlari ordeni asoschisi Sankt Elias oldi). Taxminan 1775-yil - maʼbadni qayta qurish. 1865-yilda - cherkovga olib borildi, 1921-yilda - oʻsha paytda cherkov rektori, "maktab" cherkovi sifatida tanilgan katolik cherkovining tiklanishi. Qabristonda Isoning muqaddas yuragi, 1928-1938 - Fr. Kazimierz Mirynowski (CAT). 1932-yil - Maʼbadni taʼmirlash, 1938- yil cherkov rektori, Fr. Mirynowski, shuningdek, ibodatxonalar va Koraby Soroka xizmat qilgan. Hozir foydalanilmayapti. | ||
* Zakopanedagi binolar, 1920-1930 yillar. Shahar Zakopane uslubida oltita uy qurilgan yoki qayta qurilgan. Ular Free va Komsomolskaya (sobiq Narutovicza) | * Zakopanedagi binolar, 1920-1930 yillar. Shahar Zakopane uslubida oltita uy qurilgan yoki qayta qurilgan. Ular Free va Komsomolskaya (sobiq Narutovicza) koʻchalarida Braslav ham qurilgan va Szarkowszczyźnie. Barcha uylar metall tom bilan qoplangan. Majmuaga lichinkalar ham ekilgan. | ||
=== Vayron qilingan yodgorliklar === | === Vayron qilingan yodgorliklar === | ||
* Radzivil saroyi - Model yili - 1700 yildan keyin. | * Radzivil saroyi - Model yili - 1700 yildan keyin. Yoʻqotilgan - 2005-yil avgust. Tarixiy obida oʻrnida hokimiyat ruxsati bilan doʻkon qurilgan. | ||
* Pravoslav cherkovi. Trinity - Model yili - XVII. Vayron qilingan - 1880-yil. | * Pravoslav cherkovi. Trinity - Model yili - XVII. Vayron qilingan - 1880-yil. | ||
* Sinagoga - qurilgan - taxminan XVIII. Vayron qilingan - 1941-yildan keyin. | * Sinagoga - qurilgan - taxminan XVIII. Vayron qilingan - 1941-yildan keyin. | ||
* Tadeush Dołęga-Mostowicz, polshalik yozuvchi, romanchi, ssenariy muallifi | * Tadeush Dołęga-Mostowicz, polshalik yozuvchi, romanchi, ssenariy muallifi | ||
* Jazep Drazdovich, rassom, bir necha yil Hlybokaye shahrida yashagan va dars bergan. | * Jazep Drazdovich, rassom, bir necha yil Hlybokaye shahrida yashagan va dars bergan. | ||
* Klavdziy Duj-Dushevskiy (1891 - 1959), belaruslik qurilish muhandisi, arxitektor, diplomat va jurnalist, 1917-yilda Belarusning oq-qizil-oq | * Klavdziy Duj-Dushevskiy (1891 - 1959), belaruslik qurilish muhandisi, arxitektor, diplomat va jurnalist, 1917-yilda Belarusning oq-qizil-oq bayrogʻini yaratuvchisi <ref>{{Veb manbasi|sarlavha=The flag of rejection of Lukashizm|url=https://belsat.eu/en/news/the-flag-of-rejection-of-lukashizm/|qaralgan sana=2022-01-26|ish=belsat.eu|til=en}}</ref>. | ||
== Qardosh shaharlar - qardosh shaharlar == | == Qardosh shaharlar - qardosh shaharlar == | ||
<references group="" responsive="1"></references> | <references group="" responsive="1"></references> | ||
== | == Qoʻshimcha oʻqish == | ||
* ''[https://www.amazon.co.uk/Despite-Everything-Won-Menachem-Etkin-ebook/dp/B00EBSOIFA Hamma narsaga qaramay.]'' ''[https://www.amazon.co.uk/Despite-Everything-Won-Menachem-Etkin-ebook/dp/B00EBSOIFA .]'' ''[https://www.amazon.co.uk/Despite-Everything-Won-Menachem-Etkin-ebook/dp/B00EBSOIFA .]'' ''[https://www.amazon.co.uk/Despite-Everything-Won-Menachem-Etkin-ebook/dp/B00EBSOIFA Menda Won bor edi]'' Maykl Etkin tomonidan 2007 yilda Isroilda nashr etilgan | * ''[https://www.amazon.co.uk/Despite-Everything-Won-Menachem-Etkin-ebook/dp/B00EBSOIFA Hamma narsaga qaramay.]'' ''[https://www.amazon.co.uk/Despite-Everything-Won-Menachem-Etkin-ebook/dp/B00EBSOIFA .]'' ''[https://www.amazon.co.uk/Despite-Everything-Won-Menachem-Etkin-ebook/dp/B00EBSOIFA .]'' ''[https://www.amazon.co.uk/Despite-Everything-Won-Menachem-Etkin-ebook/dp/B00EBSOIFA Menda Won bor edi]'' Maykl Etkin tomonidan 2007 yilda Isroilda nashr etilgan | ||
[[Turkum:Ukraina]] | [[Turkum:Ukraina]] | ||
[[Turkum:Ukraina shaharlari]] | [[Turkum:Ukraina shaharlari]] | ||
[[Turkum:Ukraina hududiy | [[Turkum:Ukraina hududiy boʻlinishi]] | ||
2026-yil 20-noyabr, 10:39 dagi (joriy) koʻrinishi
Bu maqolaga boshqa birorta sahifadan
ishorat yoʻq. (avgust 2024) |
Hlybokaye | |
|---|---|
| Mamlakat | Ukraina |
Hlybokaye yoki Glubokoye ( belaruscha: Глыбокае , ruscha: Глубокое , polyakcha: Głębokie , litovcha: Glubokas , idishcha: גלובאָק ) — Belorussiyaning Vitebsk viloyatidagi shahar, Glibokaye tumani poytaxti ( belaruscha: Глыбоцкі раён ). Shahar Polotskdan Vilnyusgacha boʻlgan xalqaro yoʻlda joylashgan boʻlib, 1932-yilda urushlararo Polshada (shahar 1940-yilda Sovet Ittifoqi tomonidan 1939-yilda Polshaga bostirib kirilgandan keyin qoʻshilgan) Woropajevoga (Varapaeva) tarixiy temir yoʻl liniyasi qurilgan. 2010-yilda 18200 nafar aholi boʻlgan[1].
Shahar chegaralarida ikkita kichikroq koʻl bor: Kahalnaye (Kagalnae) va Grand (Vyalikae), ulardan Qayin daryosi (Bayarozovka, Polshada Brzozówka) boshlanadi. Turar joy haqidagi birinchi yozma maʼlumot 1514-yilga toʻgʻri keladi. Ikkinchi jahon urushi davrida bosib olingan Polshada Berezvets shahrining tumani Sovet NKVD maxfiy politsiyasi tomonidan 2000-3000 nafargacha polshalik mahbuslar qirgʻin qilingan joy boʻlgan va 1941-yil iyulidan 1944-yil iyuligacha fashistlar ishgʻoli paytida bir necha ming yahudiy oʻldirilgan [2].2009-yilning oxiriga kelib, hudud Polshadan tortib olingandan keyin NKVD tomonidan otib tashlangan 20 dan ortiq qurbonlarning qoldiqlari yana mahalliy cherkov podvalida topilgan [3].
Tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Tarixiy manbalarda Hlybokaye haqida birinchi maʼlumot 1414-yilga toʻgʻri keladi va bu sana uning asos solingan yili hisoblanadi..1514-yilda Xlibokaye Litva Buyuk Gertsogligining hujjatlariga Zianovich oilasiga tegishli boʻlgan uy va mulkdan iborat sifatida kiritilgan[1] . Yahudiylar Xlibokayega birinchi marta XVII asrda joylashdilar va XIX asrning oxiriga kelib shaharning 5600 aholisining 70% ni tashkil etgan[2].
Polsha-Sovet mustaqillik urushi paytida Xlibokey 1919-yil dekabr oyida Polsha armiyasi tomonidan bosib olindi, ammo 1920-yil iyul oyida Mixail Tuxachevskiyning hujumi natijasida bolsheviklar qoʻliga oʻtdi. 1920-yil 5 iyulda Xlibokaye yaqinida jang boʻlib, har ikki tomondan 1500 ga yaqin askar halok boʻldi. 1920-yil oktyabr oyida polyaklar shaharni qaytarib oldilar. Xlybokayening Ikkinchi Polsha Respublikasi tarkibiga qoʻshilishi 1921-yilda Polsha va Sovet Ittifoqi oʻrtasida imzolangan Riga shartnomasi bilan rasman tasdiqlangan. Unga shahar maqomi berildi va Dziśnieński-Glebokie tumanining maʼmuriy markazi va munitsipalitetning qarorgohi boʻldi. 1921-yil 19-fevralda Xlibokaye Novogrodek (1919—39), 1922-yil 13-apreldan Ziemia Wilenska viloyati va 1926-yil 20-yanvarda Vilno (1926—39) vodiyligi tarkibiga kirdi. 1933-yil 10-noyabrda Glinishcha aholi punkti Hlybokaye chegarasiga kiritildi [1].

Yodgorliklar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Bokira soborining tugʻilishi - Diskalsed Karmelitlar cherkoviga bagʻishlangan. Bibi Maryamning taxmini (1730-1735).
- Aziz cherkovi. Głębokiedagi Trinity - katolik cherkovi, Muqaddas Uch Birlikning cherkovi 1628 yilda gubernator Jozef Korsak tomonidan asos solingan. Muqaddas Uch Birlik cherkovi tashkil etilganidan beri doimiy ravishda faoliyat yuritayotgan hozirgi Belarus hududidagi kam sonli cherkovlardan biridir.
- Berezvecdagi cherkov va Baziliya monastiri - Sovet hokimiyati davrida Hlybokayega qoʻshilgan. 1637 yilda Jozef Korsak tomonidan asos solingan. Dastlab, 1756-1767 yillarda yogʻoch, gʻishtdan qurilgan. 1839-yilda Baziliya ordeni bekor qilindi, XIX asrning ikkinchi yarmida monastir pravoslav monastiriga aylandi. Katolik cherkovi oʻrtasida qayta tiklangan monastir va monastir KOP joylashtirilgan. 1939-yil sentyabr oyida NKVD qamoqxonada polyaklar uchun xonalarni tashkil qildi. Saqlangan monastir tanasi. Pobazyliański cherkovi, barokko Vilnyusning goʻzal namunasi, 1970-yilda mahalliy hokimiyat buyrugʻi bilan vayron qilingan. Baziliya monastiri binosining qoldiqlari hozir qamoqxonada.
- "Kopciówce" da Chapel qabristoni - p. Aziz Ilyos (XVII asr) - Jozef Korsakning asosi. Karmelitlar maʼbadiga gʻamxoʻrlik qildi (shuning uchun qoʻngʻiroq Karmel togʻining Hermitlari ordeni asoschisi Sankt Elias oldi). Taxminan 1775-yil - maʼbadni qayta qurish. 1865-yilda - cherkovga olib borildi, 1921-yilda - oʻsha paytda cherkov rektori, "maktab" cherkovi sifatida tanilgan katolik cherkovining tiklanishi. Qabristonda Isoning muqaddas yuragi, 1928-1938 - Fr. Kazimierz Mirynowski (CAT). 1932-yil - Maʼbadni taʼmirlash, 1938- yil cherkov rektori, Fr. Mirynowski, shuningdek, ibodatxonalar va Koraby Soroka xizmat qilgan. Hozir foydalanilmayapti.
- Zakopanedagi binolar, 1920-1930 yillar. Shahar Zakopane uslubida oltita uy qurilgan yoki qayta qurilgan. Ular Free va Komsomolskaya (sobiq Narutovicza) koʻchalarida Braslav ham qurilgan va Szarkowszczyźnie. Barcha uylar metall tom bilan qoplangan. Majmuaga lichinkalar ham ekilgan.
Vayron qilingan yodgorliklar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Radzivil saroyi - Model yili - 1700 yildan keyin. Yoʻqotilgan - 2005-yil avgust. Tarixiy obida oʻrnida hokimiyat ruxsati bilan doʻkon qurilgan.
- Pravoslav cherkovi. Trinity - Model yili - XVII. Vayron qilingan - 1880-yil.
- Sinagoga - qurilgan - taxminan XVIII. Vayron qilingan - 1941-yildan keyin.
Taniqli odamlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Pavel Suxoy, sovet samolyot konstruktori
- Tadeush Dołęga-Mostowicz, polshalik yozuvchi, romanchi, ssenariy muallifi
- Jazep Drazdovich, rassom, bir necha yil Hlybokaye shahrida yashagan va dars bergan.
- Klavdziy Duj-Dushevskiy (1891 - 1959), belaruslik qurilish muhandisi, arxitektor, diplomat va jurnalist, 1917-yilda Belarusning oq-qizil-oq bayrogʻini yaratuvchisi [4].
Qardosh shaharlar - qardosh shaharlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]
Daugavpils (municipality), Latvia
Kiryat Bialik, Israel[5]
Ludza, Latvia
Preiļi, Latvia
Rawicz, Poland
Švenčionys, Lithuania
Telavi, Georgia
Utena, Lithuania
Viļāni, Latvia
- ↑ 1,0 1,1 1,2 This article incorporates general information translated from the corresponding article in Polish Wikipedia.
- ↑ 2,0 2,1 „The Untold Stories: The murder sites of the Jews in the occupied territories of the former USSR – Glębokie“. Yad Vashem. Qaraldi: 2020-yil 12-oktyabr.
- ↑ 'Stalin victims' found in Belarus. The BBC News. 24 July 2009
- ↑ „The flag of rejection of Lukashizm“ (en). belsat.eu. Qaraldi: 2022-yil 26-yanvar.
- ↑ „Glubokoe - Kiryat Bialik: friends of the cities“. 2017-yil 10-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 27-noyabr.
Qoʻshimcha oʻqish
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Hamma narsaga qaramay. . . Menda Won bor edi Maykl Etkin tomonidan 2007 yilda Isroilda nashr etilgan
- http://www.jewishgen.org/Belarus/newsletter/Etkin%20for%20website%202.html
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Hlybokaye, Belarus at JewishGen
- Memorial Book (Wayback Machine saytida 2018-02-22 sanasida arxivlangan) (Yiddish)
- Book on Jews of Gluboke/Globoke/Hlybokaye
- Photos at Radizma
- Post codes