Sayqaliy: Versiyalar orasidagi farq
Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Sayqaliy | Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. | ||
{{Shaxsiyat bilgiqutisi | |||
| Oti = Sayqaliy | |||
| tavallud_paytidagi_ismi = Sobir | |||
| tavallud_joyi = [[Hisor]] | |||
| vafot_joyi = [[Hisor]] | |||
| kasbi = [[Shoir]] | |||
}} | |||
'''Sayqaliy''', '''Hisoriy''', '''Sobiriy''' (taxalluslari; ismi '''Sobir'''; 1730-yil, [[Hisor]] — 1798-yil, [[Hisor]]) – shoir. | |||
== Hayoti == | |||
Sobir Sayqaliy 1730-yiilda [[Hisor]]da tugʻilgan. Avvaliga xususiy muallim qoʻlida, keyinchalik [[Buxoro]] madarasalarida tahsil olgan<ref name=":0">{{Kitob manbasi |title=Mashriqzamin hikmat boʻstoni |author=Hamidjon Xomidiy |coauthors=Mahmud Hasaniy |publisher=„Sharq“ nashriyotmatbaa konserni |year=1997-yil |location=Toshkent |isbn=978-9943-00-130-5 |pages=251 |url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Hamidjon%20Xomidiy,%20Mahmud%20Hasaniy.%20Mashriqzamin%20hikmat%20bo'stoni.pdf}}</ref>. „Qissai Ibrohim“, „Rangnoma-i Imom Muhammad Hanafiyya“, „Ahtamnoma“, „Ravzat ush-Shuhado“ kabi diniy-didaktik asarlari bor. Ularda Sharqda mashhur ayrim syujetlar qisqa bayon etilgan. [[Gʻazal]], [[muxammas]], [[musaddas]], [[musamman]] va [[masnaviy]]larida zamonasidan, haqsizlik va [[qashshoqlik]]dan shikoyat qilgan, insonni, uning sevgisini ulugʻlagan. | |||
Sayqaliy ijodida ishqiy sarguzasht mazmundagi „Bahrom va Gulandom“ dostoni alohida ahamiyatga ega. Asar [[masnaviy]] va lirik janrlarda aralashtirib yozilgan. Kirish qismida 20 dan ortiq ishqiy syujetlarni sanaydi. Uning asarida xalq ogʻzaki ijodidagi Bahrom obrazi asosiy qahramon qilib olingan. [[Rum]] shahzodasi Bahromning [[Chin]] malikasi Gulandomga oshiq boʻlishi va ularning sarguzashtlari asarning asosiy syujetini tashkil etadi. Asarda mardlik, [[vatanparvarlik]], sadoqat, [[maqsad]]ga intilishda sobitqadamlik kabi olijanob insoniy fazilatlar tarannum etilgan. | |||
Sayqaliy asarlari [[Markaziy Osiyo]], [[Qozogʻiston]], [[Tatariston]] va boshqa joylarda keng tarqalgan, bir necha bor nashr etilgan. Qoʻlyozma nusxalari [[Sankt-Peterburg]], [[Toshkent]], [[Ashxobod]], [[Dushanba]], [[Samarqand]] kabi shaharlardagi qoʻlyozmalar fondlarida saqlanadi{{OʻzME-S}}. Sayqaliy 1798-yilda oʻz vatani boʻlmish [[Hisor]]da vafot etgan<ref name=":0" />. | |||
== Asarlari == | |||
* „Ahtamnoma“ | |||
* {{Kitob manbasi |title=Bahrom va Gulandom |year=1960 |publisher=Toshkent}} | |||
* „Qissai Ibrohim“ | |||
* „Ravzat ush-Shuhado“ | |||
* „Rangnoma-i Imom Muhammad Hanafiyya“ | |||
== Manbalar == | |||
<references /> | |||
== Adabiyotlar == | |||
* {{Kitob manbasi |title=Oʻzbek adabiyoti tarixi |author=Vohid Abdullayev |others=2-kitob |year=1967 |location=Toshkent}} | |||
* {{Kitob manbasi |title=Oʻzbek adabiyoti tarixi |year=1978 |others=4-jild (5 jildli) |location=Toshkent}} | |||
== Havolalar == | |||
{{Vikiiqtibos}}{{OʻzME}} | |||
[[Turkum:Alifbo boʻyicha shoirlar]] | |||
[[Turkum:1730-yilda tugʻilganlar]] | |||
[[Turkum:1798-yilda vafot etganlar]] | |||
[[Turkum:Buxoro madrasalarida tahsil olganlar]] | |||
[[Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar]] | |||
{{Shoir-stub}} | |||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
| Sayqaliy | |
|---|---|
| Tavalludi |
Sobir |
| Vafoti | Hisor |
| Kasbi | Shoir |
Sayqaliy, Hisoriy, Sobiriy (taxalluslari; ismi Sobir; 1730-yil, Hisor — 1798-yil, Hisor) – shoir.
Hayoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Sobir Sayqaliy 1730-yiilda Hisorda tugʻilgan. Avvaliga xususiy muallim qoʻlida, keyinchalik Buxoro madarasalarida tahsil olgan[1]. „Qissai Ibrohim“, „Rangnoma-i Imom Muhammad Hanafiyya“, „Ahtamnoma“, „Ravzat ush-Shuhado“ kabi diniy-didaktik asarlari bor. Ularda Sharqda mashhur ayrim syujetlar qisqa bayon etilgan. Gʻazal, muxammas, musaddas, musamman va masnaviylarida zamonasidan, haqsizlik va qashshoqlikdan shikoyat qilgan, insonni, uning sevgisini ulugʻlagan.
Sayqaliy ijodida ishqiy sarguzasht mazmundagi „Bahrom va Gulandom“ dostoni alohida ahamiyatga ega. Asar masnaviy va lirik janrlarda aralashtirib yozilgan. Kirish qismida 20 dan ortiq ishqiy syujetlarni sanaydi. Uning asarida xalq ogʻzaki ijodidagi Bahrom obrazi asosiy qahramon qilib olingan. Rum shahzodasi Bahromning Chin malikasi Gulandomga oshiq boʻlishi va ularning sarguzashtlari asarning asosiy syujetini tashkil etadi. Asarda mardlik, vatanparvarlik, sadoqat, maqsadga intilishda sobitqadamlik kabi olijanob insoniy fazilatlar tarannum etilgan.
Sayqaliy asarlari Markaziy Osiyo, Qozogʻiston, Tatariston va boshqa joylarda keng tarqalgan, bir necha bor nashr etilgan. Qoʻlyozma nusxalari Sankt-Peterburg, Toshkent, Ashxobod, Dushanba, Samarqand kabi shaharlardagi qoʻlyozmalar fondlarida saqlanadi[2]. Sayqaliy 1798-yilda oʻz vatani boʻlmish Hisorda vafot etgan[1].
Asarlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]- „Ahtamnoma“
- Bahrom va Gulandom. Toshkent, 1960.
- „Qissai Ibrohim“
- „Ravzat ush-Shuhado“
- „Rangnoma-i Imom Muhammad Hanafiyya“
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ 1,0 1,1 Hamidjon Xomidiy; Mahmud Hasaniy. Mashriqzamin hikmat boʻstoni. Toshkent: „Sharq“ nashriyotmatbaa konserni, 1997-yil — 251-bet. ISBN 978-9943-00-130-5.
- ↑ Fayl:National Encyclopedia of Uzbekistan logo.png „Sayqaliy“, Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (S-harfi). Toshkent: „Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi“ Davlat ilmiy nashriyoti, 2000–2006-yillar.
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Vohid Abdullayev. Oʻzbek adabiyoti tarixi, 2-kitob, Toshkent, 1967.
- Oʻzbek adabiyoti tarixi, 4-jild (5 jildli), Toshkent, 1978.
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Vikiiqtibosda Sayqaliyga tegishli iqtiboslar mavjud. |
| Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
| Yozuvchi, shoir yoki dramaturgga oid uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |