HTML: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
== Tarixi == | == Tarixi == | ||
HTML tili taxminan 1991—1992-yillarda [[CERN|Yevropa Yadroviy Tadqiqotlar Markazida]] ishlovchi britaniyalik mutaxassis [[Tim Berners-Lee]] tomonidan ishlab chiqilgan. Dastlab bu til mutaxassislar uchun hujjat tayyorlash vositasi sifatida yaratilgan. HTML tilining soddaligi (SGMLga nisbatan) va yuqori formatlash imkoniyatlarining mavjudligi uni foydalanuvchilar orasida tez tarqalishiga sabab boʻldi. Bundan tashqari unda [[hipermatn]]lardan foydalanish mumkin edi. Tilning rivojlanishi bilan unga | HTML tili taxminan 1991—1992-yillarda [[CERN|Yevropa Yadroviy Tadqiqotlar Markazida]] ishlovchi britaniyalik mutaxassis [[Tim Berners-Lee]] tomonidan ishlab chiqilgan. Dastlab bu til mutaxassislar uchun hujjat tayyorlash vositasi sifatida yaratilgan. HTML tilining soddaligi (SGMLga nisbatan) va yuqori formatlash imkoniyatlarining mavjudligi uni foydalanuvchilar orasida tez tarqalishiga sabab boʻldi. Bundan tashqari unda [[hipermatn]]lardan foydalanish mumkin edi. Tilning rivojlanishi bilan unga qoʻshimcha [[multimedia]] ([[tasvir]], [[tovush]], [[animatsiya]] va boshqalar) imkoniyatlari qoʻshildi. | ||
== Sintaksis == | == Sintaksis == | ||
== Imkoniyatlari == | == Imkoniyatlari == | ||
HTML quyidagi formatlash imkoniyatlariga ega: | HTML quyidagi formatlash imkoniyatlariga ega: | ||
* Matn qismining mantiqiy rolini belgilash (matn sarlavhasi, paragraf, | * Matn qismining mantiqiy rolini belgilash (matn sarlavhasi, paragraf, roʻyxat va hokazo). | ||
* [[Hipermatn]]lar yaratish. Bu ayniqsa juda qulay | * [[Hipermatn]]lar yaratish. Bu ayniqsa juda qulay boʻlib oʻzaro bogʻlangan hujjat sahifalari orasida navigatsiya qilishni yengillashtiradi. | ||
* Matnning rangi, qalinligi va boshqa [[shrift]] | * Matnning rangi, qalinligi va boshqa [[shrift]] koʻrsatkichlarini belgilash. | ||
* Maxsus belgilar | * Maxsus belgilar qoʻyish. [[ASCII]] kodirovkasida koʻrsatilmagan belgilar '''HTML''' vositalari bilan qoʻyish mumkin. Masalan [[grek alfaviti]] belgilari α,ψ, ζ, [[Matematika|matematik]] belgilar ∫, ∞, √, ½, ¼ , ¾, [[moliya belgilari]] €, £, ¥, ©, ®, ™ va hokazolar. | ||
* Foydalanuvchi kiritishi uchun maydonlar yaratish. | * Foydalanuvchi kiritishi uchun maydonlar yaratish. | ||
* [[Multimedia]] [[fayl]]larini ochish. | * [[Multimedia]] [[fayl]]larini ochish. | ||
HTML 1.0 versiya rasmiy ravishda mavjud emas. | HTML 1.0 versiya rasmiy ravishda mavjud emas. | ||
HTML dastlab nostandart turli versiyalari mavjud | HTML dastlab nostandart turli versiyalari mavjud boʻlganligi tufayli birinchi rasmiy versiya 2.0 dan boshlangan. | ||
1995-yil „Xalqaro | 1995-yil „Xalqaro Oʻrgimchak toʻri konsortsiumi“ tomonidan HTMLning 3 versiyasi taklif qilindi. Ushbu versiyada juda koʻp yangiliklar, jumladan jadvallar yasash, rasmlarni matn bilan atrofini oʻrash, [[matematik formula]]lar yaratish kiritildi, biroq u davrdagi brauzerlarda bu imkoniyatlar realizatsiya qilinmadi. 3.1 versiya hech qachon taklif qilinmagan boʻlib, darxol 3.2 versiyaga oʻtildi. Unda 3.1 versiyadagi baʼzi yangiliklar tushirib qoldirildi. Matematik formulalar boshqa [[MathML]] standartida alohida koʻrsatildi. | ||
HTMLning 4.0 versiyasida standartizatsiya kuchaytirildi, faqat maxsus brouserlarga oid [[teg]]lar (masalan, <label>) tushirib qoldirildi, | HTMLning 4.0 versiyasida standartizatsiya kuchaytirildi, faqat maxsus brouserlarga oid [[teg]]lar (masalan, <label>) tushirib qoldirildi, baʼzi teglar eskirgan sifatida tavsiya etildi (masalan, <font> tegi oʻrniga [[CSS]] imkoniyatlaridan foydalanish tavsiya etiladi). | ||
== Manbalar == | == Manbalar == | ||
2026-yil 20-noyabr, 09:42 dagi (joriy) koʻrinishi
|
| |
| Muallifi | Tim berners-Lee |
|---|---|
| Turi | HTML |
| Vebsayt | html.spec.whatwg.org |
HTML (inglizcha: Hypertext Markup Language — hipermatnli belgilash tili) — SGML (inglizcha: Standard Generalized Markup Language — standart umumlashtirilgan belgilash tili) ga asoslangan va xalqaro ISO 8879 standartiga mos keluvchi til, xalqaro turda ishlatiladi.
Tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]HTML tili taxminan 1991—1992-yillarda Yevropa Yadroviy Tadqiqotlar Markazida ishlovchi britaniyalik mutaxassis Tim Berners-Lee tomonidan ishlab chiqilgan. Dastlab bu til mutaxassislar uchun hujjat tayyorlash vositasi sifatida yaratilgan. HTML tilining soddaligi (SGMLga nisbatan) va yuqori formatlash imkoniyatlarining mavjudligi uni foydalanuvchilar orasida tez tarqalishiga sabab boʻldi. Bundan tashqari unda hipermatnlardan foydalanish mumkin edi. Tilning rivojlanishi bilan unga qoʻshimcha multimedia (tasvir, tovush, animatsiya va boshqalar) imkoniyatlari qoʻshildi.
Sintaksis
[tahrir | manbasini tahrirlash]<div style="display:flex;">
<form onsubmit="searchSite(); return false;" style="margin-right:10px;">
<input type="text" id="qidiruv" placeholder="Qidirish...">
<button type="submit">Qidirish</button>
</form>
</div>
<iframe id="frame" width="800" height="500"></iframe>
<head>
<title>Sarlavha</title>
<link rel="stylesheet" href="stylebyjimbowales.css" /> <!-- stylesheetlarni import qilish -->
</head>
<h1>Sarlavha 1</h1>
<h2>Sarlavha 2</h2>
<h3>Sarlavha 3</h3>
<h4>Sarlavha 4</h4>
<h5>Sarlavha 5</h5>
<h6>Sarlavha 6</h6>
Imkoniyatlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]HTML quyidagi formatlash imkoniyatlariga ega:
- Matn qismining mantiqiy rolini belgilash (matn sarlavhasi, paragraf, roʻyxat va hokazo).
- Hipermatnlar yaratish. Bu ayniqsa juda qulay boʻlib oʻzaro bogʻlangan hujjat sahifalari orasida navigatsiya qilishni yengillashtiradi.
- Matnning rangi, qalinligi va boshqa shrift koʻrsatkichlarini belgilash.
- Maxsus belgilar qoʻyish. ASCII kodirovkasida koʻrsatilmagan belgilar HTML vositalari bilan qoʻyish mumkin. Masalan grek alfaviti belgilari α,ψ, ζ, matematik belgilar ∫, ∞, √, ½, ¼ , ¾, moliya belgilari €, £, ¥, ©, ®, ™ va hokazolar.
- Foydalanuvchi kiritishi uchun maydonlar yaratish.
- Multimedia fayllarini ochish.
- Boshqa imkoniyatlar
Versiyalari
[tahrir | manbasini tahrirlash]- RFC 1866 — HTML 2.0 standarti (22-sentabr 1995-yil).
- HTML 3.2 — 14-yanvar 1996-yil
- HTML 4.01 — 24-dekabr 1999-yil
- ISO/IEC 15445:2000[sayt ishlamaydi] — 15-may 2000-yil
HTML 1.0 versiya rasmiy ravishda mavjud emas.
HTML dastlab nostandart turli versiyalari mavjud boʻlganligi tufayli birinchi rasmiy versiya 2.0 dan boshlangan. 1995-yil „Xalqaro Oʻrgimchak toʻri konsortsiumi“ tomonidan HTMLning 3 versiyasi taklif qilindi. Ushbu versiyada juda koʻp yangiliklar, jumladan jadvallar yasash, rasmlarni matn bilan atrofini oʻrash, matematik formulalar yaratish kiritildi, biroq u davrdagi brauzerlarda bu imkoniyatlar realizatsiya qilinmadi. 3.1 versiya hech qachon taklif qilinmagan boʻlib, darxol 3.2 versiyaga oʻtildi. Unda 3.1 versiyadagi baʼzi yangiliklar tushirib qoldirildi. Matematik formulalar boshqa MathML standartida alohida koʻrsatildi.
HTMLning 4.0 versiyasida standartizatsiya kuchaytirildi, faqat maxsus brouserlarga oid teglar (masalan, <label>) tushirib qoldirildi, baʼzi teglar eskirgan sifatida tavsiya etildi (masalan, <font> tegi oʻrniga CSS imkoniyatlaridan foydalanish tavsiya etiladi).
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]<!DOCTYPE html> <html lang="uz">
<head></head> <body></body>
</html>