Guliston: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
}} | }} | ||
'''Guliston''' — [[Sirdaryo viloyati]]ning markazi. Guliston shahri [[1961|1961-yil]] 5-avgustda tashkil etilgan. Maydoni 36,2 km.kv. Mahalla fuqarolar | '''Guliston''' — [[Sirdaryo viloyati]]ning markazi. Guliston shahri [[1961|1961-yil]] 5-avgustda tashkil etilgan. Maydoni 36,2 km.kv. Mahalla fuqarolar yigʻinlari soni 24 ta. Aholisi 99 300 kishini tashkil etadi (2023 y.). Milliy tarkibi asosan oʻzbeklar (77,5%), shuningdek, qozoq, tatar, rus, koreys, tojik, ozarbayjon va boshqa millat vakillari ham yashaydi. | ||
== '''Tarixi''' == | == '''Tarixi''' == | ||
1895 yilda qurilishi boshlangan [[Samarqand]]-[[Toshkent]] temir | 1895 yilda qurilishi boshlangan [[Samarqand]]-[[Toshkent]] temir yoʻli yoqasida (hozirgi Guliston shahri oʻrnida) dastlabki uylar qad koʻtargan. Keyinchalik bu yerda 2 ta qoʻrgʻon – Duxovskiy (1895 yil) va Krivosheino (1897 yil) barpo etilgan. Mazkur qoʻrgʻonlar oʻzagida “Golodnaya step” posyolkasi vujudga kelib, 1922 yilda uning nomi “[[Mirzachoʻl|Mirzachoʻl]]” deb oʻzgartirilgan. 1952 yilda qoʻrgʻon shaharcha maqomini olib, 1961 yil 5 avgustda esa Guliston shahri deb atalgan. | ||
'''Guliston''' atamasi forscha | '''Guliston''' atamasi forscha soʻz boʻlib, '''“gullar makoni”''', '''“obod oʻlka”''' kabi maʼnolarni anglatadi. | ||
Shaharning qadimgi tarixi eramizning VII asriga borib taqaladi. Shu davrdan boshlab bu hudud “Ulkan soylik”, XVI asrdan eʼtiboran esa | Shaharning qadimgi tarixi eramizning VII asriga borib taqaladi. Shu davrdan boshlab bu hudud “Ulkan soylik”, XVI asrdan eʼtiboran esa “Achchiqkoʻl” nomi bilan maʼlum. | ||
“Ulkan soylik” – Sirdaryoning qadimgi | “Ulkan soylik” – Sirdaryoning qadimgi oʻzanida qad koʻtargan turkiy oʻgʻuz qabilasi sardori dafn etilgan ehrom boʻlib, hozirgi Guliston shahrining Mirzo Ulugʻbek nomli mahallasi hududida joylashgan. “Achchiqkoʻl” esa daryo oʻzanini oʻzgartirganda hosil boʻlgan koʻllardan biri. | ||
Arxeologlar “Ulkan soylik” tepaligida qidiruv ishlarini olib borib, unga dafn etilgan turkiy | Arxeologlar “Ulkan soylik” tepaligida qidiruv ishlarini olib borib, unga dafn etilgan turkiy oʻgʻuz qabilasi sardorining dubulgʻasi, egar-jabduq, qilich va kamon oʻqlarining paykonlarini topishgan (X-XII asrlarga mansub). Yodgorlikning diametri 90 metr, balandligi 12 metr. | ||
Shuningdek, Guliston shahrida Chor Rossiyasi hukmronligi davriga mansub bir qator madaniy meros obyektlari (General Alekseyevskiyning sobiq mehmonxonasi, General Alekseyevskiyning sobiq yashash joyi, Maʼmuriy bino, General Chernyayevning sobiq uyi, General Alekseyevskiyning sobiq cherkovi va boshqalar) mavjud<sup>1</sup>. | Shuningdek, Guliston shahrida Chor Rossiyasi hukmronligi davriga mansub bir qator madaniy meros obyektlari (General Alekseyevskiyning sobiq mehmonxonasi, General Alekseyevskiyning sobiq yashash joyi, Maʼmuriy bino, General Chernyayevning sobiq uyi, General Alekseyevskiyning sobiq cherkovi va boshqalar) mavjud<sup>1</sup>. | ||
Yiliga oʻrtacha 295-300 mm yogʻin yogʻadi, yanvarning oʻrtacha temperaturasi — 2,5°, minimum temperatura — 35°, iyulning oʻrtacha temperaturasi — 28°, maksimum temperatura — 45°. | Yiliga oʻrtacha 295-300 mm yogʻin yogʻadi, yanvarning oʻrtacha temperaturasi — 2,5°, minimum temperatura — 35°, iyulning oʻrtacha temperaturasi — 28°, maksimum temperatura — 45°. | ||
== '''Ijtimoiy-iqtisodiy | == '''Ijtimoiy-iqtisodiy koʻrsatkichlari''' == | ||
Shahar iqtisodiyoti ishlab chiqarish, savdo va xizmat | Shahar iqtisodiyoti ishlab chiqarish, savdo va xizmat koʻrsatish sohalariga ixtisoslashgan. 26 ta maktab, 96 ta maktabgacha taʼlim tashkiloti, 2 ta oliy taʼlim muassasasi, 5 ta kutubxona, 89 ta sogʻliqni saqlash muassasasi, 4 ta masjid, 3 ta cherkov, musiqali drama teatri, muzey mavjud. Yirik sanoat korxonalar 9 ta, qoʻshma korxonalar 58 ta, kichik sanoat korxonalar 600 ta. | ||
== Manbalar == | == Manbalar == | ||
<sup>1</sup>"Sirdaryo kecha va bugun" risolasi. Pirimqul | <sup>1</sup>"Sirdaryo kecha va bugun" risolasi. Pirimqul Doʻst Muhammad.{{Oʻzbekiston shaharlari}} | ||
{{Sirdaryo viloyati}} | {{Sirdaryo viloyati}} | ||
2026-yil 20-noyabr, 09:23 dagi (joriy) koʻrinishi
Guliston | |
|---|---|
| shahar | |
| Mamlakat | Oʻzbekiston |
| Sirdaryo viloyati | Sirdaryo viloyati |
| Maydon | 36 km2 (14 kv mi) |
| Aholisi | 92 700 (2 021-yil)[1] |
| Vaqt mintaqasi | UTC+5 |
| Telefon kodi | +998 67 |
| Pochta indeks(lar)i | 120100 |
| Avtomobil kodi | 20 |
Guliston — Sirdaryo viloyatining markazi. Guliston shahri 1961-yil 5-avgustda tashkil etilgan. Maydoni 36,2 km.kv. Mahalla fuqarolar yigʻinlari soni 24 ta. Aholisi 99 300 kishini tashkil etadi (2023 y.). Milliy tarkibi asosan oʻzbeklar (77,5%), shuningdek, qozoq, tatar, rus, koreys, tojik, ozarbayjon va boshqa millat vakillari ham yashaydi.
Tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]1895 yilda qurilishi boshlangan Samarqand-Toshkent temir yoʻli yoqasida (hozirgi Guliston shahri oʻrnida) dastlabki uylar qad koʻtargan. Keyinchalik bu yerda 2 ta qoʻrgʻon – Duxovskiy (1895 yil) va Krivosheino (1897 yil) barpo etilgan. Mazkur qoʻrgʻonlar oʻzagida “Golodnaya step” posyolkasi vujudga kelib, 1922 yilda uning nomi “Mirzachoʻl” deb oʻzgartirilgan. 1952 yilda qoʻrgʻon shaharcha maqomini olib, 1961 yil 5 avgustda esa Guliston shahri deb atalgan.
Guliston atamasi forscha soʻz boʻlib, “gullar makoni”, “obod oʻlka” kabi maʼnolarni anglatadi.
Shaharning qadimgi tarixi eramizning VII asriga borib taqaladi. Shu davrdan boshlab bu hudud “Ulkan soylik”, XVI asrdan eʼtiboran esa “Achchiqkoʻl” nomi bilan maʼlum.
“Ulkan soylik” – Sirdaryoning qadimgi oʻzanida qad koʻtargan turkiy oʻgʻuz qabilasi sardori dafn etilgan ehrom boʻlib, hozirgi Guliston shahrining Mirzo Ulugʻbek nomli mahallasi hududida joylashgan. “Achchiqkoʻl” esa daryo oʻzanini oʻzgartirganda hosil boʻlgan koʻllardan biri.
Arxeologlar “Ulkan soylik” tepaligida qidiruv ishlarini olib borib, unga dafn etilgan turkiy oʻgʻuz qabilasi sardorining dubulgʻasi, egar-jabduq, qilich va kamon oʻqlarining paykonlarini topishgan (X-XII asrlarga mansub). Yodgorlikning diametri 90 metr, balandligi 12 metr.
Shuningdek, Guliston shahrida Chor Rossiyasi hukmronligi davriga mansub bir qator madaniy meros obyektlari (General Alekseyevskiyning sobiq mehmonxonasi, General Alekseyevskiyning sobiq yashash joyi, Maʼmuriy bino, General Chernyayevning sobiq uyi, General Alekseyevskiyning sobiq cherkovi va boshqalar) mavjud1.
Iqlimi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Yiliga oʻrtacha 295-300 mm yogʻin yogʻadi, yanvarning oʻrtacha temperaturasi — 2,5°, minimum temperatura — 35°, iyulning oʻrtacha temperaturasi — 28°, maksimum temperatura — 45°.
Ijtimoiy-iqtisodiy koʻrsatkichlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]Shahar iqtisodiyoti ishlab chiqarish, savdo va xizmat koʻrsatish sohalariga ixtisoslashgan. 26 ta maktab, 96 ta maktabgacha taʼlim tashkiloti, 2 ta oliy taʼlim muassasasi, 5 ta kutubxona, 89 ta sogʻliqni saqlash muassasasi, 4 ta masjid, 3 ta cherkov, musiqali drama teatri, muzey mavjud. Yirik sanoat korxonalar 9 ta, qoʻshma korxonalar 58 ta, kichik sanoat korxonalar 600 ta.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]1"Sirdaryo kecha va bugun" risolasi. Pirimqul Doʻst Muhammad.
- ↑ „Sirdaryo viloyatining doimiy aholisi soni ma'lum qilindi“ (2021-yil 21-iyul). Qaraldi: 2023-yil 6-iyul.