Дарвоза минораси
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (2023-06) |
Дарвоза минораси (олмонча: Тортурм ) катта шлюзнинг устига ёки ёнида қурилган минорадир.[1]
Одатда бу ўрта аср истеҳкомининг бир қисмидир. Бу шаҳар ёки шаҳар девори, қал’а, қал’а ёки қал’а ибодатхонаси бўлиши мумкин. Дарвоза минораси кириш эшигининг ҳар икки томонида эгизак минора сифатида қурилиши мумкин. Ҳатто замонавий қурилиш мажмуаларини лойиҳалашда ҳам дарвоза миноралари рамзий равишда асосий кириш жойи сифатида қурилиши мумкин. Дарвоза минораси эшик тизимининг иккала томонида ҳам эгизак минора сифатида туриши мумкин. Дарвоза миноралари замонавий қурилиш мажмуаларини лойиҳалашда асосий кириш жойи сифатида рамзий маънода ҳам қўлланади. Пфалцдаги Касселбургда қўшалоқ минорали дарвоза минораси мавжуд бўлиб, у ҳам турар-жой минораси сифатида ишлатилган.[2]
Дарвоза минораси қурилиши
Бу каби миноралар асосан шаҳарларга кириш эшиклари ўрнида ёки черков ва саройларга кириш ўринларида жойлашади. Бу иншоот баланд ва тик кўринишда қурилиб, ўтиш йўли (дарвозаси) 3 метрдан — 15 метргача бўлиши ҳам мумкин. Бу дарвоза минораси дастлаб Европада меъморликчилик ва шаҳарсозлик ривожланган даврларда пайдо бўлган. Бу иншоотлар жанглар вақтида қўриқчи минора вазифасини ҳам бажарган ҳисобланади. Ҳарбий миноралар сифатида илк шаҳарга бостириб кирган душман қўшинига узоқдан туриб зарба бериш учун ҳам бундай дарвоза миноралари шаҳарнинг энг асосий кириш қисимларига қурилган. Ҳар қандай ҳолатда ҳам бу дарвоза минораси ўзининг ташқи кўриниши билан илк маротаба шаҳарга келган саёҳларда шаҳар ҳақида дастлабки тасаввурни шакллантиришда муҳим ўрин эгалаган. Шу боис миноралар улуғвор кўринишда баланд қилиб қурилган. Минора нақшинкор безаклар билан ўймакорлик, ҳайкалтарошлик санъати асарлари билан бирга безатилган.
Галерея
-
Фрейштадтдаги Линц дарвозаси, Австрия
-
Эгремонт қал’асининг ХИИ аср охиридаги дарвоза минораси, Камбрия, Англия
Манбалар
- ↑ Бурген унд фесте Плäтзе : эуропäисчер Wеҳрбау вор Эинфüҳрунг дер Феуэрwаффен : сйстематисчес Фачwöртербуч = Чâтеаух-форц эт плаcес фортес : арчитеcтуре милитаире эуропéэнне авант л'интродуcтион дес армес à феу : диcтионнаире спécиалисé эт сйстéматиқуэ = Cастлес анд фортифиэд плаcес : Эуропеан милитарй арчитеcтуре бефоре тҳе интродуcтион оф фиреармс : спеcиализед анд сйстематиc диcтионарй., неу беарбеитете унд эрw. Ауфл, Мüнчен: К.Г. Саур, 1996. ИСБН 978-3-11-097269-6. ОCЛC 604518608.
- ↑ Wорлдcад журнали. Германия. Гате тоwер.2017